Het Jodendom en de kwestie van de ‘evolutie’ van het menselijk ras door middel van technologie

woensdag 12 januari 2022 |  Ryan Jones
Onderzoekers in Tel Aviv koppelden het oor van een sprinkhaan aan een computerchip. Het creëren van nieuwe dingen uit wat God gemaakt heeft is één ding. Maar is het ons toegestaan om verder te ‘evolueren’ dan hoe Hij ons geschapen heeft?   

Hoe ver staat de Bijbel ons toe te gaan in het ‘verbeteren’ van onze door God gegeven vorm? (Foto: Hadas Parush/Flash90)  

Er is iets grappig aan al onze grootste techno­logische ontwikkelingen - ze lijken allemaal iets na te bootsen in de natuurlijke wereld, iets dat God al gemaakt heeft. Maar het zijn meestal slechte imitaties. Onze mecha­nische creaties liggen nog licht­jaren achter op de mogelijk­heden van de biologische wereld.  

Naarmate onze zoektocht naar vooruitgang, zoals kunstmatige intelligentie, vordert, wordt duidelijk dat onze creatieve bekwaam­heid gewoon niet aan de Zijne kan tippen. Daarom hebben onder­zoekers van de Universiteit van Tel Aviv (TAU) zich tot het op één na beste gewend en een pagina uit science fiction genomen door de eerste operationele cyborg (half robot, half mens) te creëren.  

Nee, er loopt geen half mens-half machine rond bij TAU. De Israëlische onderzoeker wilde een hoor- en luisterapparaat maken met de gevoeligheid van een biologisch oor. Maar, zoals opgemerkt, onze huidige techno­logische vooruit­gang kan niet tippen aan de natuur. Daarom hebben zij hun machine uitgebreid met het oor van een sprinkhaan.  

Het apparaat is nogal groot, en het sprinkhaan-oor zelf is nauwelijks te zien. Op dit moment kan het ook niet veel doen. De onderzoekers toonden aan dat wanneer zij één keer klappen, het insectenoor hen ‘hoort’ en elektrische signalen naar de computerprocessor stuurt, net zoals het dat naar de hersenen van de sprinkhaan zou hebben gedaan. Het apparaat reageert daarop door vooruit te gaan. Twee klappen sturen het in zijn achteruit.

Hoewel dit misschien weinig indrukwekkend lijkt, zijn de implicaties van het kunnen gebruiken van insecten- of andere biologische onderdelen als geavanceerde sensoren enorm. Dr. Ben M. Maoz, een van de deskundigen die toezicht hield op het project, legde uit:  

‘Biologische systemen hebben een enorm voordeel ten opzichte van technologische systemen. Dit initiatief opent de deur naar sensorische integraties tussen robots en insecten. De natuur is veel geavanceerder dan wij, dus moeten we haar gebruiken. Het principe dat we hebben gedemonstreerd kan worden gebruikt en toegepast op andere zintuigen, zoals reuk, zicht en tast. The sky is the limit.’   

Hoewel proberen te zijn als God door te proberen, Zijn positie en autoriteit over te nemen een weg naar de ondergang is, zijn we geschapen naar Zijn beeld. En Hij is creatief, wat betekent dat wij creatief zijn. Wij verlangen om te maken, en om steeds beter te worden in het maken. Maar is het geoorloofd om Gods schepping te gebruiken, sommigen zouden kunnen zeggen, te ‘verdraaien’, door het maken van onze eigen schepping?  

Het Jodendom worstelt al millennia met deze vraag. Er zijn talrijke middel­eeuwse verhalen over vooraanstaande Europese rabbijnen die ‘golems’ maakten, ruwe beelte­nissen van klei die tot leven werden gewekt door ze te benoemen met de onuit­sprekelijke naam van God, met het doel om vervolgde Joodse gemeen­schappen te beschermen. In de meeste rabbijnse geschriften wordt geen ethische bezorgdheid geuit over het feit dat de mens dergelijke schepselen creëert die Gods eigen schepselen nabootsen, maar alleen over de vraag of deze golems al dan niet als ‘Joods’ moeten worden beschouwd.  

Verder teruggaand verhaalt een oude midrash (interpretatie door Joodse wijzen) over een uitwisseling tussen de beroemde Rabbi Akiva en een provocerende Romeinse commandant met de naam Turnus Rufus. In een poging de Joden in hun eigen woorden te vangen, eiste de Romein van Akiva te weten: ‘Wiens daden (scheppingen) zijn mooier, de daden van God of de daden van de mens?’ De rabbi verraste hem door te antwoorden: ‘De daden van de mens zijn mooier.’ Om zijn punt aan te tonen, toonde Rabbi Akiva korenaren, het werk van Gods hand, en koeken gemaakt van koren, het werk van mensenhand. 'Zijn zij [de koeken] niet mooier [nuttiger] dan de korenaren?'  

In een commentaar op Rabbi Akiva's conclusie merkte Rabbi Ira Bedzow van het Biomedical Ethics and Humanities Program aan het New York Medical College in 2015 op dat Gods geboden bedoeld zijn om ons karakter te verfijnen, niet om arbitraire grenzen te stellen aan onze creatieve impulsen.  

Toch sprak Rabbi Bedzow in de context van het veran­deren van mensen door het gebruik van geavan­ceerde technologie, iets wat de laatste doorbraak van de TAU-onder­zoekers steeds aanneme­lijker heeft gemaakt. De Israëlische bestseller-auteur Yuval Noah Harari gelooft dat we op het punt staan om drastisch te veranderen wat het betekent om mens te zijn. ‘Gezien het adem­bene­mende tempo van de ontwikkelingen in de bio­techno­logie en de kunst­matige intelligentie, zou het mij ten zeerste verbazen als de aarde over 200 jaar nog bevolkt zal zijn door mensen zoals u en ik. Wij zijn waarschijnlijk een van de laatste generaties van Homo Sapiens,’ zei hij in het kader van discussies over een ‘post-menselijke toekomst’.  

Het creëren van nieuwe dingen uit wat God maakte is één ding. Maar dit roept een meer fundamentele vraag op: Is het ons toegestaan om verder te ‘evolueren’ dan hoe God ons geschapen heeft?

Lees ook:
TAU researchers develop robot that hears through a locust ear
Robot “Hears” through the Ear of a Locust
In tech first, robot uses dead locust’s ear to hear

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.