Fotogalerij: Israëls premiers gezien door kunstenaars

maandag 20 december 2021 |  David Lazarus
Portretten van politieke leiders hebben altijd invloed gehad op de publieke opinie. Alexander de Grote was de eerste die aanzien verwierf door zijn goddelijke profiel op een munt te zetten - een praktijk die algemeen wordt toegepast.

Caesar Augustus slaagde erin zichzelf te promoten als een begripvolle, zachtmoedige staatsman (een beeld dat ver van de waarheid lag) door in het hele rijk vele kolossale stand­beelden op te richten. Het portret van George Washington hing in openbare gebouwen en vergader­zalen en wekte vertrouwen in het vermogen van de nieuw­gekozen president om de natie te verenigen.

Als afspiegeling van Israëls politieke geschiedenis is nu een zeldzame collectie portretten van premiers voor het publiek toegankelijk gemaakt. Deze schatkamer van 80 originele olie­verf­schilderijen van 12 premiers van Israël is de privé­verzameling van Amos Aharoni uit Herzelia.

'Kunst en kunstenaars moeten invloed hebben op de politieke arena,' vertelde Aharoni aan Israel Today. 'Artistieke uitingen kunnen ons helpen de universele waarheden te zien die we in ons dagelijks leven vaak over het hoofd zien. Kunst kan onze horizon verbreden en ons meer inzicht en begrip geven van de realiteiten, zowel politiek als sociaal, waarin wij allen leven.'

Aharoni wilde zoveel mogelijk portretten verzamelen als hij kon vinden. Hij is van mening dat een verzameling portretten van premiers een integraal deel zou moeten uitmaken van het nationale erfgoed van Israël.

'Ik wil dat de mensen begrijpen dat de mannen en vrouwen die een openbaar ambt bekleden, tot de beste mensen behoren die we in deze natie hebben,' zegt Aharoni. 'Dit zijn de mannen en vrouwen die dit land hebben helpen opbouwen, of het nu Golda, Begin of Ehud Olmert is, zij zijn allemaal de politiek ingegaan omdat zij het beste voor dit land wilden.'

Hij vindt dat Israëli's vaak te cynisch en pessimistisch zijn over hun regeringsleiders. 'Ik ken sommige van deze mannen persoonlijk,' legt Aharoni uit. 'De reden waarom ze in de politiek zijn gegaan, was om te helpen van Israël een succes te maken. Natuurlijk is er corruptie,' geeft Aharoni toe, 'en natuurlijk maken ze fouten, net als ieder ander. Zijn het niet alleen maar mensen, net als jij en ik?'

'Dat is wat ik zo mooi vind aan deze schilderijen,' zegt hij. 'Ze tonen de moed en eer van onze premiers, maar ook hun menselijkheid. Dat is waarvan ik houd in de politiek, en de kunst van de politiek. Het is een combinatie van alles wat groots is, en toch ontoereikend aan mensen.'

Elk doek in deze schatkamer van ons nationaal erfgoed, gemaakt door enkele van Israëls meest prominente kunstenaars, stelt een premier voor, geposeerd in een verschillende historische en culturele setting. Het is interessant om de uniciteit van de persoonlijkheid van elke premier door deze portretten heen te zien schijnen.


De Aharoni collectie bevat een zeldzaam, origineel portret van de jonge Ben Goerion uit 1927 door Batia Leshinsky. Dit historische portret van Ben Goerion, geschilderd vóór de gebeurtenissen die hem zijn onderscheiding bezorgden, bezorgde mij meer dan een paar kippenvelmomenten.

De verrukking in veel van deze schilderijen komt van de details. Kijk naar het portret van Yitzchak Shamir door Amnon Ar dat hier is afgebeeld. Waar anders in de wereld vind je een premier die zijn kabinet toespreekt met een Wissotzky theezakje dat over de rand van zijn glas hangt? Aharoni's collectie omvat alles wat uniek en prachtig is aan Israël; haar leiders zijn een afspiegeling van haar volk.

Wie wordt niet geraakt door deze onstuimige portrettering van Yitzchak Rabin. De stalen koelte van zijn zelfverzekerde blik, die het geheim was van zijn politieke succes, wordt vakkundig uitgebeeld in deze grafische weergave door Amnon Ar. Het is een krachtig gedenkteken voor onze geliefde Rabin.


En wat te denken van Ariel Sharon, afgebeeld als een onstuimige boekanier, fladderend met deze peervormige buik, door Ori Hofmekler. Ik ben het met Amos eens, ik vind het prachtig.


Igal Tumarkin schilderde Ehud Barak als een puist op het gezicht van een 'perfectionist' die altijd eindigt met 'ei op zijn gezicht'. Het zien van de grijns op Ehuds gezicht maakte me aan het lachen, en bevestigde mijn vermoedens dat Barak er een kick van krijgt om de ultieme shvizter te zijn. Hier is een beeld dat moeilijk te vergeten zal zijn de volgende keer dat mensen naar hun lokale stemhokje gaan.


Kijk naar deze prachtige portrettering van de nuchtere Gold Meir en je hebt het gevoel dat je kijkt naar het hele verhaal van Israëls turbulente geschiedenis, geëtst in de diepe spelonken van het gezicht van deze vrouw die premier wordt - terwijl ze probeert om door alles heen te glimlachen.

'In deze portretten', zegt Aharoni, 'kun je alles zien wat het leven van deze mensen uitmaakt. Aan de ene kant zie je hun integriteit, intelligentie en vastberadenheid om geschiedenis te schrijven. Aan de andere kant zie je hun arrogantie, anything-goes houding en keiharde pragmatisme. Waarom zijn we zo verbaasd als politici fouten maken? Zijn het niet net mensen als wij?'

Al met al is dit eerbetoon aan onze nationale leiders een plezierige aangelegenheid. Het is Aharoni's bedoeling om anderen te inspireren, door de schoonheid van kunst, om dieper te kijken, voorbij de televisie- en krantenbeelden van Israëls premiers en te zien wie ze werkelijk zijn.

De Amos Aharoni collectie is misschien wel het enige overgebleven collectieve geheugen dat we hebben om te begrijpen hoe de premiers van Israël werden gezien door hun publiek. De collectie bewaart voor toekomstige generaties een historisch perspectief van de geschiedenis van Israël door devisie van kunstenaars op onze politieke leiders.

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.