Er zit vooruitgang in vredesproces met Arabische landen

vrijdag 17 december 2021 |  Yochanan Visser
Meer dan een jaar na de onder­teke­ning van de Abraham Akkoor­den kan men zeggen dat deze akkoorden tussen Israël, Bahrein en de Verenigde Arabische Emi­raten (VAE) een door­slaand succes zijn geweest. En met Marokko is een belang­rijke defensie-over­een­komst gesloten.

De akkoorden hebben reeds geleid tot andere norma­lisatie-akkoorden met Arabische landen en zullen waarschijnlijk leiden tot meer vredesakkoorden. Dit laatste kan niet los worden gezien van de toenemende dreiging van Iran, niet alleen voor de regio maar ook voor de rest van de wereld.

Een historisch bezoek aan de VAE

Afgelopen zondag, 12 december, vloog de Israëlische premier Naftali Bennett naar Abu Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten. Het was het eerste officiële bezoek van een Israëlische premier aan de VAE, en Bennett kreeg een rode loper als welkom in het Arabische land.

Voordat hij naar de VAE vloog, zei Bennett dat de betrekkingen met de belangrijke Golfstaat 'uitstekend en uitgebreid' zijn en dat hij van plan is om die betrekkingen te koesteren en te versterken.

Eenmaal in Abu Dhabi was Bennetts eerste ontmoeting met kroonprins sheik Mohammed bin Zayed, en deze ontmoeting werd gevolgd door gesprekken met de minister van Cultuur en de minister van Industrie van de VAE.

Bin Zayed verzekerde de Israëlische premier dat hij de banden met de Joodse staat zeer waardeert en zei te hopen dat er 'meer positieve stappen zullen worden gezet die de belangen van beide naties zullen dienen'.

Waarom werden de Israëlische media buitengesloten?

Kort voordat hij naar de VAE vloog, annuleerde Bennett de gebruikelijke briefing met veel van de Israëlische verslaggevers die met hem naar de VAE zouden reizen.

Er is gespeculeerd dat dit verband zou kunnen houden met ontevredenheid over het buiten­lands beleid van de Israëlische regering en met de recente toenadering tussen de VAE en Iran, dat steeds meer blijk geeft van minachting voor de inspanningen om te onderhandelen over een nieuw en verbeterd nucleair akkoord met vijf wereld­machten en de Verenigde Staten.

De regering van Bin Zayed nodigde vorige week de nieuwe extremistische president van Iran, Ebrahim Raisi, uit om de VAE te bezoeken.
In Jeruzalem werd dit gezien als een teken dat de nieuw verworven bondgenoot niet volledig te vertrouwen is en dat Israël zich voorlopig moet concentreren op het versterken van de economische betrekkingen met de VAE.

Deze economische betrekkingen zijn dit jaar sterk verbeterd met een toename van de wederzijdse handel tot 450 miljoen euro (508 miljoen dollar). Dat was een toename van 300 procent ten opzichte van de handels­balans in 2020.

Wat bespraken deze twee terwijl niemand anders mocht luisteren? (Foto: Haim Zach/GPO)

Botheid van Israëlische media temperen

Bennett zette de kwestie Iran hoog op de agenda van de gesprekken met de leiders van de VAE, aldus insiders. Het ontstaan van de betrek­kingen tussen de VAE en Israël in augustus 2020 had volgens deze waarnemers alles te maken met de weder­zijdse vrees voor de toename van Iraanse invloed in het Midden-Oosten.

Het gedrag van Bennett voorafgaand aan zijn bezoek aan de VAE zou verband kunnen houden met vrees om de nieuwe betrekkingen met de Arabische Golfstaten onder druk te zetten.

De media in Israël staan bekend om hun botheid en hun kritische houding tegenover het buitenlands beleid van Bennett, wat zou kunnen verklaren waarom de premier verslaggevers uit zijn entourage heeft geweerd. De premier gaf alleen een interview aan het persbureau WAM in Abu Dhabi, waarin hij in vage bewoordingen sprak over verdere verbetering van de betrekkingen met het Arabische land.

Bennett vermeed tijdens het interview een woord te wijden aan de groeiende spanningen met Iran en sprak alleen over samen­werking op economisch gebied en op het gebied van wetenschap, luchtvaart en cyber­veiligheid.

De Israëlische premier noemde de burgers van de VAE 'neven' en 'de kleinkinderen van de profeet Abraham'. Daaruit bleek dat hij de cultuur in de Arabische wereld begrijpt, maar ook dat hij niet van plan was openlijk te spreken over de gemeenschappelijke zorgen over Iran.

Baanbrekend defensiepact met Marokko

Die bezorgdheid over Iran leidde vorige week tot een andere ongekende ontwikkeling met Marokko, een ander Arabisch land dat onlangs vrede sloot met Israël.

Tijdens een historisch bezoek aan Marokko hebben de Israëlische minister van Defensie Benny Gantz en zijn Marokkaanse ambtgenoot H.E. Abdellatif Loudiyi een baanbrekende overeenkomst op het gebied van defensie ondertekend.

'De overeenkomst biedt een solide kader dat de betrek­kingen op het gebied van defensie tussen de landen formaliseert en een basis biedt die elke toekomstige samen­werking zal ondersteunen. Het zal de defensie-instellingen van beide landen in staat stellen te profiteren van meer samenwerking op het gebied van inlichtingen, industriële samenwerking, militaire training, en meer,' zei het officiële persbureau van de regering (GPO) in een verklaring.

'De overeenkomst is een belangrijke stap in het verdiepen van de betrekkingen tussen Israël en het Koninkrijk Marokko, die al profiteren van de toegenomen economische samen­werking, wederzijds toerisme, en warme betrekkingen tussen burgers,' vervolgde de verklaring.

Gantz benadrukte ook de rol van Marokko in het behoud van 'regionale vrede en stabiliteit' en benadrukte de noodzaak om normalisatie tussen Israël en nieuwe partners in het Midden-Oosten te bereiken 'gelet op de bedreigingen'. Door het noemen van niet nader gespeci­ficeerde bedrei­gingen, verwees Gantz onge­twijfeld niet alleen naar Iran, maar ook naar de Palestijnse terreur­bewegingen in Gaza.

Verbetering van bestaande akkoorden

De nieuwe vredesakkoorden tussen Israël en een aantal Arabische landen hebben onlangs ook de relaties met Egypte en Jordanië verbeterd. Beide landen onder­hielden een 'koude vrede' met Israël, maar dat is sinds de Abraham Akkoorden veranderd.

Aan het begin van zijn premierschap vloog Bennett in het geheim naar Jordanië en bracht hij onlangs een officieel bezoek aan Egypte, waar hij met president Abdel Fatah el-Sisi sprak over het verbeteren van de wederzijdse betrekkingen.

El-Sisi deelt Israëls bezorgdheid over Iran en het groeiende gevaar van terreur­bewegingen in Gaza, en pronkte tijdens de ontmoeting met Bennett met de Israëlische vlag .

Toenemende dreiging van Hamas

De bezorgdheid in Egypte en Israël over de toenemende dreiging van de terreurgroepen in Gaza is begrijpelijk. Hamas, bijvoorbeeld, heeft nu gedeeltelijk de controle over Zuid-Libanon overgenomen en bouwt er wapen­depots, die later tegen Israël zullen worden gebruikt.

Een van die wapenopslagplaatsen ontplofte afgelopen zaterdag, waarbij ten minste 20 Libanese burgers en leden van Hamas om het leven kwamen.

Vrede met Saoedi-Arabië?

Israël blijft ondertussen geheime besprekingen voeren met de leiding van Saoedi-Arabië, volgens het Israëlische TV-station KAN 12. Het valt nog te bezien of deze gesprekken uiteindelijk zullen resulteren in een officieel normalisatie-akkoord, maar het is bemoedigend dat de landen een soort relatie hebben ontwikkeld die bijdraagt tot stabiliteit in het Midden-Oosten.

Dit heeft ook te maken met het feit dat veel Arabische landen zich onzeker voelen gezien de steeds groter wordende dreiging vanuit Iran. Daarover hoop ik in een volgend artikel te schrijven.

Lees ook:
Bennett bezoekt VAE - de Abraham-akkoorden zijn echt
De Abraham Akkoorden vertonen een fatale fout

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.