Shabbats­lezingen: 'Mij komt de wraak toe'

vrijdag 17 december 2021 |  Floris Poot
'Vergeld niemand kwaad met kwaad. Wees bedacht op wat goed is voor alle mensen. Leef, zo mogelijk, in vrede met alle mensen. Wreek uzelf niet, geliefden, maar laat ruimte voor de toorn, want er staat geschre­ven: Mij komt de wraak toe, Ik zal het vergelden, zegt de Heere.'

De Bijbelgedeelten voor de komende shabbat Wayechi (En hij leefde) zijn:

✡ Torahlezing: Genesis 47:28 – 50:26,
✡ Profetenlezing: 1 Koningen 2:1-12
✡ Brit Chadashah, Nieuwe Testament: 1 Petrus 1:1-9

Gedeelten uit de Torahlezingen
Wie de landkaart van Israel met de verdeling van de stammen over het land bekijkt, zal het opvallen dat de namen van twee stammen ontbreken. De stammen Simeon en Levi vind je er niet. Simeon kreeg een erfdeel midden in het erfdeel van Juda, en ging geheel in deze stam op. De stam Levi, de Levieten, werden verdeeld over alle stammen en kregen als spreciale taak de zorg voor het heiligdom.

Wat was er dan met deze twee stammen? Dat lezen we in Genesis 34, de affaire van Dina en Sichem.

Dina, de dochter van Lea, die zij Jakob gebaard had, trok eropuit om bij de meisjes van dat land te gaan kijken. En Sichem, de zoon van de Heviet Hemor, de vorst van het land, zag haar; hij greep haar en sliep met haar; hij verkrachtte haar. Maar zijn hart raakte aan Dina, de dochter van Jakob, gehecht; hij had het meisje lief en sprak naar het hart van het meisje. Daarom zei Sichem tegen zijn vader Hemor: Neem dit meisje voor mij tot vrouw.

Toen sprak Hemor met hen en zei: Mijn zoon Sichem heeft met heel zijn hart liefde opgevat voor uw dochter. Geef haar toch aan hem tot vrouw. Ga huwelijksbanden met ons aan; dan geeft u uw dochters aan ons en kunt u onze dochters voor uzelf nemen. En blijf bij ons wonen. Het land ligt voor u open; woon er, trek erin rond en verwerf er bezit.

Hemor en zijn zoon Sichem gingen daarom naar de poort van hun stad en spraken tot hun stadgenoten: Deze mannen zijn ons vredelievend gezind; laat hen daarom in dit land wonen en daarin rondtrekken. Zie, het land is naar beide kanten ruim genoeg. Wij kunnen hun dochters voor ons tot vrouw nemen en wij kunnen aan hen onze dochters geven.
Slechts op één voorwaarde zullen deze mannen ons ter wille zijn om bij ons te wonen en één volk te worden: dat al wie mannelijk is, bij ons besneden wordt, zoals zij besneden zijn. Hun vee, hun bezit en al hun dieren, zullen die niet van ons zijn? Laten we hun slechts ter wille zijn; dan zullen ze bij ons blijven.
Allen die naar de poort van zijn stad waren gegaan, luisterden naar Hemor en naar zijn zoon Sichem; en allen die mannelijk waren, allen die naar de poort van hun stad waren gegaan, werden besneden.
Het gebeurde op de derde dag, toen zij pijn leden, dat twee zonen van Jakob, Simeon en Levi, broers van Dina, ieder hun zwaard namen, brutaalweg de stad overvielen en al wie mannelijk was, doodden. Zij doodden ook Hemor en zijn zoon Sichem met de scherpte van het zwaard, namen Dina uit Sichems huis mee en gingen weg. De zonen van Jakob kwamen op de gesneuvelden af en plunderden de stad, omdat zij hun zuster onteerd hadden.

Prins (of moet ik zeggen: burgemeesters­zoon) Sichem wordt verliefd op Dina, de dochter van Lea, verkracht haar en wil tot elke prijs met haar trouwen.
De zonen van Jakob (...) voelden zich gekwetst en ontstaken in hevige woede, omdat hij een schandelijke daad in Israël had begaan door met Jakobs dochter te slapen, want zoiets doet men niet.

In hun woede bedenken de zonen van Jakob een list: wanneer de mannen van van Sichem's stam zich laten besnijden, zullen zij zich bij hen aansluiten en kan het huwelijk doorgaan.
Dat werd een pijnlijke kwestie. Besnijden van een baby betekent een uur pijn, bij een jongen duurt dit een dag, maar een volwassene ligt een paar dagen met pijn op bed. En op dat mement hadden Simeon en Levi (met hun herders) gewacht: zij over­vielen de stad, en doodden alle mannen in hun toorn.
Waarop Jakob en de hele familie snel naar Bethel vertrekken.

Aan het eind van zijn leven spreekt de aartsvader Jakob een zegen uit over elk van zijn zonen:
Simeon en Levi zijn broers, hun wapens zijn werk­tuigen van geweld. Laat mijn ziel niet in hun geheim overleg komen, en mijn eer niet aan hun bijeen­komst deel­nemen; want in hun woede hebben zij mannen dood­geslagen; en in hun moedwil hebben zij runderen de pezen door­gesneden. Vervloekt zij hun woede, want die is hevig, en hun verbol­gen­heid, want die is hard. Ik zal hen verdelen over Jakob en hen verspreiden in Israël. Genesis 49:5-7 (HSV).

Jakob is het gebeurde kennelijk niet vergeten. Wanneer hij zijn zonen zegent, heeft hij geen goed woord voor hen over: 'Vervloekt zij hun woede'.
De stam Simeon verdween in de stam Juda, en speelde geen rol meer in het volk Israël.
De stam Levi toonde zich trouw aan God, toen het volk zich losbandig overgaf aan de afgoderij met het gouden kalf, werd beloond met de zorg voor het heiligdom, en verspreid onder de stammen van Israël.

Kort daarna overleed aartsvader Jakob. Zou Jozef denken aan wat zijn broers hem hebben aange­daan, hoe zij hem in een put gooiden en daarna als slaaf verkochten? Zou hij wraak nemen voor de jaren in gevangen­schap, nadat zijn vader Jakob stierf?

Toen de broers van Jozef zagen dat hun vader dood was, zeiden ze: Als Jozef ons haat, zal hij ons zeker al het kwaad dat wij hem aangedaan hebben, vergelden. Daarom lieten zij tegen Jozef zeggen: Uw vader heeft voor zijn dood deze opdracht gegeven: Dit moeten jullie tegen Jozef zeggen: 'Och, vergeef toch de overtreding van uw broers en hun zonde, want zij hebben u kwaad gedaan.' Maar nu, vergeef toch de overtreding van de dienaren van de God van uw vader.
Jozef huilde toen zij zo tot hem spraken.
Daarna gingen ook zijn broers (naar hem toe). Zij vielen voor hem neer en zeiden: Zie, wij zullen u tot slaven zijn. Jozef zei daarop tegen hen: Wees niet bevreesd, want sta ik (soms) op de plaats van God? Jullie (weliswaar), jullie hebben kwaad tegen mij bedacht, (maar) God heeft dat ten goede gedacht, om te doen zoals het op deze dag is: een groot volk in leven te houden. Nu dan, wees niet bevreesd. Ikzelf zal jullie en jullie kleine kinderen onderhouden. Zo troostte hij hen en sprak hij naar hun hart.
Genesis 50:15-21 (HSV).

Geen woord van verwijt of boosheid kwam uit Jozefs mond. Zo had God hem kunnen vormen in de jaren van slavernij en gevangenschap. Van de jonge Jozef, trots op zijn profetische dromen en zijn mooie jas was niets meer over.

Een gedeelte uit de Profetenlezing
In een van zijn psalmen waarschuwt koning David tegen woede en eigen rechter spelen. Vertrouw liever op God, dan zal Hij voor gerechtigheid zorgen. Houd jezelf onder controle en doe geen stomme dingen in een boze bui.

Ontsteek niet in woede over de kwaaddoeners, benijd niet wie onrecht doen. Want als gras zullen zij snel verdorren, als groene grasscheutjes zullen zij verwelken.
Vertrouw op de HEERE en doe het goede; bewoon de aarde en voed u met trouw. Schep vreugde in de HEERE, dan zal Hij u geven wat uw hart verlangt.
Wentel uw weg op de HEERE en vertrouw op Hem: Híj zal het doen. Hij zal uw gerechtigheid tevoorschijn doen komen als het morgenlicht, uw recht doen stralen als de middagzon.
Zwijg voor de HEERE en verwacht Hem; ontsteek niet in woede over hem wiens weg voorspoedig is, over een man die listige plannen uitvoert.
Laat uw woede bedaren en laat uw grimmigheid varen; ontsteek niet in woede – het brengt slechts kwaad. Want de kwaaddoeners zullen uitgeroeid worden, maar wie de HEERE verwachten, die zullen de aarde bezitten.

Psalm 37:1-9 (HSV).

Een gedeelte uit het Nieuwe Testament
De apostel Paulus vat alles wat we hiervoor hebben gelezen en geleerd samen in dit gedeelte van zijn brief aan de Romeinen:

Vergeld niemand kwaad met kwaad. Wees bedacht op wat goed is voor alle mensen. Leef, zo mogelijk, voor zover het van u afhangt, in vrede met alle mensen. Wreek uzelf niet, geliefden, maar laat ruimte voor de toorn, want er staat geschreven: Mij komt de wraak toe, Ik zal het vergelden, zegt de Heere.
Als dan uw vijand honger heeft, geef hem te eten, als hij dorst heeft, geef hem te drinken, want door dat te doen, zult u vurige kolen op zijn hoofd hopen. Word niet overwonnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede.

Romeinen 12:17-21 (HSV).

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.