Wil Assad af van de Iraanse aanwezigheid in Syrië?

maandag 22 november 2021 |  Yochanan Visser
De Syrische heerser Bashar Assad heeft misschien spijt dat hij Iran heeft uitgenodigd om het land te helpen stabiliseren, maar hij kan er nu niet veel meer aan doen. De enige manier om van de Iraniërs af te komen is door een sterkere kracht van buitenaf in te schakelen om het vuile werk op te knappen.

Er is iets aan het veranderen in Syrië met betrekking tot Iran en als we berichten in Arabische media en de Israëlische krant Ha'aretz moeten geloven, stagneert het Iraanse project in het door oorlog verscheurde land nu. De vraag is of dit waar kan zijn. Zoals we zullen zien is de werkelijkheid enigszins anders.

Het verhaal over het vermeende dreigende einde van het Iraanse project in Syrië trok de aandacht, nadat twee Saoedische media meldden dat de Iraanse generaal Javad Ghafari naar verluidt op direct bevel van de Syrische dictator Bashar al-Assad uit Syrië was uitgewezen.

Volgens de Saoedische media en een commentator van Al-Monitor werd Ghafari gevraagd Syrië te verlaten nadat hij bijna een 'regionale oorlog' had ontketend. Ze verwezen naar een uitgebreide drone-aanval op al-Tanf, de enige overgebleven Amerikaanse basis in Syrië, gelegen aan de Syrisch-Iraakse grens.

Die aanval vond plaats op 20 oktober en werd uitgevoerd door vijf zelf­moord­drones die vol zaten met kogel­lagers en metaal­scherven, een duidelijke aanwijzing dat de drones in het kamp al-Tanf chaos moesten zaaien. Hoewel twee drones bij de inslag ontploften, vielen er geen slachtoffers omdat het Amerikaanse leger in al-Tanf was getipt over de ophanden zijnde aanval.

Eerst werd gedacht dat door Iran gesteunde Iraakse sjiitische milities of door Iran gesteunde milities in Syrië de aanval hadden uitgevoerd, maar later kwam het nieuws dat de Iraniërs zelf al-Tanf als doelwit hadden gekozen.

De brute aanval werd uitgevoerd als vergelding voor een Israëlische raketaanval op een Iraanse basis in de buurt van Palmyra of Tadmor in Centraal-Syrië die enkele dagen eerder plaatsvond, volgens verschillende pro-Iraanse nieuwssites en The New York Times.

Ghafari, die de lokale commandant is van de Quds Force van de Islamitische Revolutionaire Garde in Syrië, kreeg de schuld van de drone-aanval op al-Tanf en kreeg van Assad zelf te horen dat hij Syrië moest verlaten, aldus de commentator van Al-Monitor.

Syrië heeft de afgelopen jaren weinig anders gekend dan vernietiging en verwoesting, en de aanwezigheid van Iran heeft de situatie alleen maar verergerd. (Foto: Ali Syria/Flash90)

Dezelfde commentator zei dat binnen de regerende Assad familie, er mensen zijn die Bashar Assad onder druk zetten om zich te ontdoen van de Iraniërs. Hoewel het waar zou kunnen zijn dat Assad graag een einde zou zien aan de Iraanse aanwezigheid in Syrië, evenals de Israëli's of Assad's beschermheer Rusland, is de vraag hoe hij de middelen zou kunnen vinden om de Iraniërs uit het land te verdrijven.

Het Syrische leger beschikt zeker niet over de manschap­pen of vuurkracht om invloed uit te oefenen op de Quds-strijd­krachten en de alliantie van sjiitische milities die zij in Syrië hebben opgericht. Bovendien is een aanzienlijk deel van het Syrische leger in feite een Iraanse handlanger geworden, die onder bevel staat van officieren van de Quds-divisie.

Dus zelfs indien Assad de Iraniërs uit Syrië zou willen hebben, beschikt hij alleen niet over de middelen om de Quds-divisie en haar vele handlangers te verdrijven.

De Iraniërs zelf hebben de afgelopen twee maanden misschien een deel van hun troepen in Syrië vermin­derd, zoals waar­nemers beweren, maar zij zullen Syrië nooit vrijwillig verlaten, net zoals zij hun aanwe­zigheid in Irak of Libanon nooit zouden opgeven.

Terwijl de Quds Force zijn troepen verminderde, bracht het nieuwe lucht­afweer­systemen binnen die kunnen worden gebruikt tegen Israëlische gevechts­vliegtuigen, waaruit blijkt dat het niet van plan is Syrië te verlaten. Volgens sommige berichten zijn de lucht­afweer­systemen de modernste systemen voor grond-luchtraketten (SAM) die Iran vandaag heeft, waaronder de Mersad-16 SAM.

Dus, wat kan Assad doen?

De enige manier waarop Assad de Quds-strijdkrachten en hun bondgenoten uit Syrië kan verdrijven is door een extern leger in te schakelen dat sterk en gemotiveerd genoeg is om het vuile werk op te knappen.

Het Israëlische leger zou de klus zeker kunnen uitvoeren, maar Israël zou een grond­invasie nodig hebben om zijn doel, de Iraniërs uit Syrië verdrijven, te bereiken. Zoals de zaken er nu voor staan, zal Israël zijn buurland niet binnenvallen en volstaat het met een voortzetting van zijn 'oorlogen tussen de oorlogen'-campagne in Syrië.

Tijdens deze campagne heeft de Israëlische luchtmacht (IAF) duizenden lucht­aanvallen uitgevoerd die gericht waren op Iraanse installaties in Syrië,

Syrische Golanhoogten

Israëlische tanks ingezet op de Golanhoogten als een machts­vertoon tegen Syrië en de jihadisten die zich daar hebben verzameld. Maar het is onwaar­schijn­lijk dat Israël zijn buurland zal binnenvallen. (Foto: Michael Giladi/Flash90)

De IDF opereert nu 's nachts binnen Syrisch grond­gebied op de Syrische Golanhoogten. Deze nachtelijke operaties werden onlangs onthuld en ze hebben tot doel te voorkomen dat Hezbollah zich kan installeren langs de Israëlische grens op de Golanhoogten.

En hoe zit het met Rusland?
Rusland is alleen in Syrië om zijn eigen belangen te beschermen, zoals zijn marinebasis in Tartus, een havenstad in het noordwesten van Syrië. Voor Rusland was het belangrijk dat Assad aan de macht bleef toen zijn regime in 2017 op het punt stond te vallen, en het handhaven van die status quo blijft wenselijk voor Moskou.

Zonder twijfel zouden de Russen de Iraniërs graag uit Syrië zien vertrekken, maar ze hebben in het verleden laten zien dat ze hun steun aan Assad zullen beperken tot aanvallen op zijn vijanden vanuit de lucht. Toen Rusland 'grondtroepen' inzette, deed het dat door huurlingen van het Russische bedrijf Wagner in te zetten.

Arabische Liga
De Arabische Golfstaten denken intussen dat de terugkeer van Assad in de Arabische Liga Iran zal verzwakken. Assad was een paria in de Arabische wereld sinds hij in 2011 begon met zijn brute onder­drukking van de Syrische bevolking.

De meerderheid van deze bevolking bestaat uit soennitische Arabieren, en honderd­duizenden van hen zijn omgekomen bij de onder­drukking door Assad van de opstand tegen hem die in maart 2011 was begonnen.

Ondanks dit bloedbad staan de Arabische landen nu in de rij om de banden met Assad te herstellen en hun ambassades in Damascus te heropenen. Zij doen dit omdat zij dit zien als een middel om de invloed van Iran in het Midden-Oosten te verzwakken.

De minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Arabische Emiraten, Abdullah Bin Zayed al-Nahyan, bezocht Assad in Damascus enkele dagen voor de vermeende uitwijzing van Gen. Ghafari. Al-Nahyan heeft zeker de Iraanse aanwezigheid in Syrië met Assad besproken. Namens de Golfstaten zou hij zelfs aangeboden kunnen hebben Syrië weer op te bouwen in ruil voor de verdrijving van de Iraanse troepen.

Intussen zeggen politieke commentatoren in Israël zoals Ron Ben Yishai (Ynet), dat de regering in Jeruzalem nu ook denkt, dat om zich te ontdoen van de Iraanse aanwe­zigheid in Syrië, er enkele 'indirecte stappen' moeten worden gezet om Assad te helpen.

Het einde van het Iraanse project in Syrië is dus nog niet in zicht, maar de situatie is zeker aan het verschuiven, zou je kunnen zeggen.

Lees ook:
Iran schendt de mensenrechten in ‘vazalstaat’ Irak,
Heeft Israël een Iraanse basis in Irak aangevallen?
Syrische beroemdheid wenst Israël 'Gelukkig Nieuwjaar',
Relatie Syrië-Iran bekoeld, Iraanse generaal ontslagen

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.