Israël staat voor nieuwe zinloze verkiezingen

Wednesday, December 02, 2020 |  Ryan Jones
Te oordelen naar de landelijke wekelijkse demonstraties, waarbij om Netanyahu's ontslag wordt gevraagd, zou je denken dat zijn dagen als premier geteld zijn. De hoeveelheid media-aandacht die deze protesten opleveren, doet het lijken alsof de meeste Israëliërs Bibi weg, zo niet in de gevangenis, willen hebben.

Maar terwijl Israëli's zich schrap zetten voor weer een vervroegde verkiezing, tonen de cijfers opnieuw aan dat zijn rivalen eenvoudigweg geen kans hebben; Netanyahu zal de natie in de nabije toekomst blijven leiden, daargelaten dat hij zou worden veroordeeld in een van de verschillende lopende corruptiezaken.

Hier gaan we weer

Woensdag zou de Knesset stemmen over de eerste lezing van een wetsvoorstel om zichzelf te ontbinden en tot vervroegde verkiezingen over te gaan. Van het grootste deel van de oppositie werd verwacht dat zij het wetsvoorstel zou steunen, aangezien hun belangrijkste politieke doel de afgelopen jaren is geweest om Netanyahu ten val te brengen.

Meer verontrustend was het feit dat Netanyahu's centrum-linkse coalitiepartners Arbeidspartij en ‘Blauw-en-Wit’ ook aankondigden dat ze zouden stemmen voor het ontbinden van de Knesset. Daardoor kreeg de wet de stemmen die het nodig had om aangenomen te worden. Beide partijen verweten Netanyahu, dat hij niet aan het regeerakkoord voldoet door tijdig een staatsbegroting rond te krijgen. De leiders van beide partijen beschuldigden Netanyahu ervan, dat hij meer gericht is op zijn eigen politieke overleving dan op het doen van wat juist is voor Israëlische burgers.

Afbeelding: ‘Blauw-en-wit’ partijhoofd Benny Gantz (links) en voorzitter van de Arbeidspartij Amir Peretz (midden), maakten hun kiezers boos door deel te nemen aan Netanyahu’s regering, nadat ze plechtig beloofd hadden dat ze dat nooit zouden doen. (Foto: Yonatan Sindel/Flash90)

Een egoïstische zet? Men zou kunnen veronderstellen dat Arbeid en ‘Blauw-en-Wit’ hun best aan het doen zijn om in de volgende Knesset beter vertegenwoordigd te zijn. Maar als er vervroegde verkiezingen komen, wordt verwacht dat beide partijen daaronder zullen lijden. In feite tonen onderzoeken aan dat de Arbeidspartij er niet in zal slagen om de kiesdrempel te halen en niet in de volgende Knesset zal komen.

Hoe werkt het? Om de Knesset te ontbinden, moest er woensdag voor het wetsvoorstel gestemd worden. Verder moet het wetsvoorstel worden goedgekeurd door een Knesset-commissie en vervolgens moet er nog eens drie keer over gestemd worden. Met andere woorden, het is allesbehalve een uitgemaakte zaak. Gezien Netanyahu's politieke trucjes in het verleden, zou niemand verbaasd zijn als hij er op de een of andere manier voor zou zorgen dat het vooruitzicht op vervroegde verkiezingen zou verdwijnen.

Afbeelding: Dit zouden de vierde verkiezingen in minder dan twee jaar zijn; verkiezingsmoeheid is een reële zorg. (Foto: Ya'akov Naumi/Flash90)

Ze kunnen niet winnen

Als Israël vervroegde verkiezingen krijgt, en daar ziet het naar uit, dan blijkt uit de peilingen dat de volgende Knesset erg veel zal lijken op de huidige Knesset. De enige noemenswaardige verandering zal zijn dat Likoed een aantal van zijn zetels aan een andere rechtse partij, Yamina, verliest. Maar Likoed zal de grootste partij blijven, en Netanyahu zal de enige partijleider met enige realistische kans om een regering te vormen, blijven.

Hoe je het ook bekijkt, en de Israëlische media hebben geprobeerd om het op elke denkbare manier te bekijken, politiek links is er jammerlijk in tekortgeschoten om een van haar eigen mensen op de stoel van de premier te krijgen. De centrumpartijen en de linkse partijen hebben samen slechts 38 zetels, zelfs in de voor hen meest gunstige peilingen. Ervan uitgaande dat ze verschillen opzij zetten en de gezamenlijke Arabische lijst (nog eens 13 zetels volgens alle peilingen) meenemen, zou centrumlinks nog steeds ten minste 10 zetels te kort komen voor een 61-zetels-meerderheid.

Afbeelding: Naftali Bennett heeft het respect van het volk verdiend door niet alleen kritiek te leveren op Netanyahu's aanpak van de COVID-19-crisis, maar ook door een alternatief beleid aan te bieden dat aanslaat bij de Israëli’s. (Foto: Oren Ben Hakoon/POOL)

Onverwachte winnaar

De enige factie die naar verwachting echt zal profiteren van de vervroegde verkiezingen is Yamina, de partij van de voormalige minister van Defensie en Onderwijs Naftali Bennett. Yamina zal naar verwachting van zijn huidige vijf zetels naar minstens 20 zetels springen (sommige peilingen zetten het op 23 zetels) in de volgende Knesset. Op zijn minst zou dit Bennett tot een ‘kingmaker’ maken, en in één enigszins onwaarschijnlijk scenario zou hij de volgende premier van Israël kunnen worden.

Volgens de laatste opiniepeiling door Channel 13, zou Bennett (als Yamina 23 zetels wint) een meerderheidsregering met 64 zetels kunnen vormen, met ‘Blauw-en-Wit’ en de oppositiepartijen Yesh Atid en Israel Betenoe. Hiervoor zou het nodig zijn om wat verschillen te overkomen, maar Bennett heeft in het verleden de bereidheid getoond om samen te werken met partijleider Yair Lapid van Yesh Atid. Bovendien heeft Bennett in het afgelopen jaar zichzelf opgesteld als Netanyahu’s opvolger. Als hij de kans kreeg, zou hij waarschijnlijk alles doen wat nodig was om een regering te vormen en Likoed in de oppositie te zetten.

Afbeelding: Centristische en linkse Israëli’s willen Bibi weg hebben. Maar zullen ze zijn vervanger wel accepteren? (Foto: Meir Vaknin/Flash90)

Is dit wat links wil?

Gezien de cijfers vragen veel Israëli's zich af waarom Bibi's linkse tegenstanders vervroegde verkiezingen zouden willen. De enige mogelijke uitkomsten zijn dat hij premier blijft, of vervangen wordt door iemand die nog verder naar rechts gaat.

Afbeelding: Het gerucht gaat dat Mossad-hoofd Yossi Cohen de man zou zijn die Netanyahu uiteindelijk wil opvolgen. (Foto: Flash90)

Wat als Netanyahu wordt veroordeeld?

De enige echt onbekende factor is wat er zal gebeuren als Netanyahu's corruptieproces echt begint. Als de premier wordt veroordeeld en gedwongen wordt om af te treden, betekent dat niet noodzakelijkerwijs dat er nieuwe verkiezingen moeten worden gehouden. Daardoor zou Likoed als de grootste Knesset-factie overblijven, met ofwel de minister van Volksgezondheid Yuli Edelstein ofwel de minister van Financiën Israël Katz als nieuwe, zij het waarschijnlijk tijdelijke, leider.
Er gaan geruchten dat Netanyahu Mossad-hoofd Yossi Cohen als zijn opvolger heeft voorbereid en opgesteld. Cohen wordt gezien als de architect van zowel de normalisering tussen Israël en vele Arabische staten, als een reeks succesvolle operaties tegen Iran. Als zodanig is hij zeer populair bij Israëli's uit het hele politieke spectrum. Zijn toetreding tot de Knesset zou Likoed nog vele jaren aan de top kunnen houden.

Politiek gezien komt het erop neer dat, zelfs als Netanyahu naar de gevangenis zou gaan, het hoogstwaarschijnlijk niet zou leiden tot enige parlementaire winst voor links. Grote media-aandacht voor de aanhoudende anti-Netanyahu-demonstraties kan de indruk wekken dat Israël steeds meer naar links neigt, maar de verkiezingsuitslagen laten nog steeds zien dat dat niet het geval is.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.