De Zionisten (11): Socialist en filosoof Moshe Hess

dinsdag 1 september 2020 |  Ya'akov Kirschen, Redactie Israeltoday.nl
Ya’akov Kirschen, die tientallen jaren de vaste cartoonist was van The Jerusalem Post, tekende een serie portretten van personen die een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van de Staat Israël. Als elfde de Franse socialist en filosoof Moshe Hess.

Tekst: Zijn boek Rome en Jeruzalem uit 1861 riep op tot de vestiging van een Joods socialistisch gemenebest in Palestina, als de enige manier om op antisemitisme te reageren en de Joodse identiteit in de moderne wereld te handhaven.

Mozes (Moshe) Hess werd in 1812 geboren in Bonn, dat toen onder Frans bestuur stond, kreeg van zijn grootvader een Joodse religieuze opvoeding, en werd ster beïnvloed door Spinoza's leven en filosofie. Hess was een vroege voorstander van het socialisme en een voorloper van wat later het zionisme zou worden genoemd . Als correspondent van de Rheinische Zeitung, een radicale krant, opgericht door liberale Rijnlandse zakenlieden, woonde hij in Parijs. Hij was een vriend en medewerker van Karl Marx (die ook bij de Rheinische Zeitung werkte ) en Friedrich Engels . Beging jaren 1840 introduceerde Hess Engels, de later beroemde communist, in het communisme.

Anders dan Marx en Engels werd Hess terughoudend om de hele geschiedenis te baseren op economische oorzaken en klassenstrijd, en hij begon de strijd van rassen of nationaliteiten als de belangrijkste factor van de geschiedenis te zien.
Maar Marx en Engels waren tegenover mede-socialisten, die onvoldoende instemden met hun eigen vorm van socialisme, nogal wispelturig en stijdlustig, en zo kwam het tot een breuk tussen hen.

Van 1861 tot 1863 maakt hij in Duitsland kennis met de opkomst van het Duitse antisemitisme. Uit protest tegen Joodse assimilatie gebruikte hij weer zijn Joodse naam Mozes, in plaats van Moritz. Hij publiceerde Rome en Jeruzalem in 1862.

Hess interpreteert de geschiedenis als een cirkel van rassen- en nationale strijd. Hij dacht na over de opkomst van het Italiaanse nationalismeen de Duitse reactie erop, en hieruit kwam hij op het idee van een joodse nationale heropleving en op zijn vooruitziende begrip dat de Duitsers de nationale aspiraties van anderen niet zouden tolereren en in het bijzonder de joden onverdraagzaam zouden zijn.

Hess overleed in 1875, werd begraven in Keulen en later herbegraven nabij het Meer van Galilea.

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.