'Waarom leer je geen Hebreeuws?'

maandag 22 juni 2020 |  David Lazarus
Hoe kun je beter ontdekken hoe de Hebreeën hun wereld zien dan door hun taal leren? 'Hebreeuws stelt ons in staat om het Oude Testament van binnenuit te bekijken in plaats van door een verrekijker een versie te zien', schreef Leslie C. Allen in een essay onder de titel van zijn artikel.

God heeft zich in de loop van de geschiedenis laten kennen door daden, aan mannen en vrouwen die in de eb en vloed van de gebeurtenissen in het echte leven zijn vastgelegd. Hij is de God van Israël en een God van daden, geen concept, filosofie of ideaal. De levende God van de Schrift wordt nergens beter gezien dan in de Hebreeuwse taal die Hem in de Bijbel beschrijft.

Levende woorden
Bijvoorbeeld, in tegenstelling tot onze moderne cultuur, waarin men meer een toeschouwer is geworden van wat echt is door middel van digitale schermen en amusement, waren de schrijvers van de Hebreeuwse Bijbel energiek, buitenmensen die met hun handen en voeten in het vuil van het leven terecht­kwamen. Zij waren vissers, boeren en ambachts­lieden voor wie de waarheid niet zozeer een idee was om over na te denken, als wel een verplichting om op een bepaalde manier te leven en dit in praktijk te brengen in de praktijk van het dagelijks levens­.

Dit actiegerichte leven van het volk Israël wordt weerspiegeld in hun taal, het Hebreeuws. In het Engels, Nederlands en Duits zetten we gewoonlijk het zelfstandig naamwoord of onderwerp aan het begin van een zin, en dan volgt het werkwoord. 'De koning regeerde,' bijvoorbeeld. In het Hebreeuws is de volgorde bijna altijd omgekeerd, en komt het werkwoord op de eerste plaats. 'Hij regeerde, (namelijk) de koning.' Het Hebreeuws legt de nadruk op de handeling door het werkwoord aan het begin van de zin te plaatsen. Dat onze vertalingen dit meestal niet weergeven is iets wat we altijd moeten onthouden bij het lezen van de Bijbel. Acties worden bijna altijd benadrukt.

Kracht van de poëzie
Een derde deel van de Hebreeuwse Bijbel is geschreven in poëzie. De Hebreeuwse poëzie maakt gebruik van parallelle regels en gedachtenritmes om te helpen bij het memoriseren en een indruk achter te laten. De profeten gebruikten vaak woordspelingen om hun boodschappen over te brengen en die in de gedachten van hun toehoorders te verankeren.

We zien dit in voorbeelden als: mishpat (gerechtig­heid, 'goed bestuur') en mispah (bloed­vergieten, 'bloedbestuur') in Jesaja 5:7, shaqed (amandelboom) en shoqed (kijken, waken) in Jeremia 1:11-12, qayitz (rijp fruit, zomerfruit) en qetz (de tijd is rijp, het einde) in Amos 8:1-2.
Er kunnen nog veel meer voorbeelden worden gegeven, maar je krijgt het 'beeld' dat het graven in de Hebreeuwse taal ons een veel grotere waardering en begrip van de ware betekenis van de Schrift geeft.

Een beeld schilderen
De Hebreeuwse taal schildert graag beelden. De auteurs van de Bijbel waren niet zozeer geïnteres­seerd in concepten of speculaties, maar eerder in het beschrijven van wat we met onze ogen zien. De Bijbel getuigt van wat God heeft gedaan, omdat Hij zo bekend is; door wat Hij doet en Zijn daden in het echte leven. Zelfs de Messias is 'God die onder ons woont', vlees en bloed, die in de echte wereld leeft.

Geloof: handelen of denken?
Voor veel christenen zonder achtergrond in het Hebreeuws van de Bijbel kan het begrijpen van het geloof frustrerend zijn. Voor veel christenen wordt het 'hebben van geloof' of 'geloven' gezien als een goedkeuring van een doctrine, dogma of 'geloof'.

Voor de Hebreeën was geloof anders. Het werkwoord aman is een van de woorden die in de Hebreeuwse Bijbel worden gebruikt om 'geloven', 'vertrouwen' of 'geloof hebben' te beschrijven. Aman wordt soms vertaald met woorden als 'bevestigen', 'steunen' of 'blijvend maken'. Je krijgt de betekenis als je weet dat in het Hebreeuws het woord voor zuilen (of deurposten), 'omenot', afkomstig is van dit werkwoord aman (2 Koningen 18:16).

'Trouw' of 'vertrouwen' (emoenah) zijn meer gebruikte woorden gebaseerd op het werkwoord aman. Dit weerspiegelt het Hebreeuwse begrijpen van geloof als stabiliteit, standvastigheid of betrouwbaarheid. Dit is duidelijk te zien in Exodus 17:12 waar Aäron en Hur worden beschreven als op Mozes' handen ondersteunend bij de voorbede voor Israël: 'Zijn handen bleven emoenah (ondersteund) tot zonsondergang.'

Geloof is dan, in het Hebreeuws, het vermogen om stabiel (trouw) te blijven onder verontrustende omstandigheden. Dit wordt weerspiegeld in de belangrijke tekst, die vaak wordt herhaald in het Nieuwe Testament, waar de profeet Habakuk emoenah gebruikt (2:4). 'maar de rechtvaardige zal door zijn geloof leven.' In deze context werd het volk van Israël geconfronteerd met totale vernietiging door vijandelijke legers, en stabiliteit en uithoudingsvermogen (emoenah) waren cruciaal als het volk van God de komende 'dag van onheil' (Habakuk 3:16-17) zou moeten doorstaan.

Zeg Amen!
Ook afgeleid van het woord aman is Amen, dat rechtstreeks uit het Hebreeuws in veel talen is over­genomen. Wanneer we 'amen' zeggen in aanbidding of in gebed, bevestigen of ondersteunen we de zaak. We zeggen: 'dit is vertrouwenswaardig, betrouwbaar, stabiel en duurzaam. Ik bevestig dat het waar is en moge God het doen gebeuren.'

In het Hebreeuws betekent het begrip geloof meer dan het vasthouden aan een lijst van geloofs­over­tuigingen. Geloof is het vertrouwen om met moed en verwachting door het leven te gaan. Een persoon van geloof in de Hebreeuwse zin is iemand die naar buiten treedt in het leven en handelt volgens zijn of haar geloof. Geloof is een levenswijze die gebaseerd is op dienstbaarheid en gehoorzaamheid aan God. Zoals Abraham, die naar het onbekende vertrok in het volle vertrouwen dat God hem daar zou ontmoeten.

Zoals mijn favoriete rabbijnse schrijver Abraham Heschel altijd al heeft gezegd, vereist het geloof 'een sprong van handelen in plaats van een sprong van gedachten'.

Ik hoop dat u genoten hebt van deze korte blik op 'Waarom leer je geen Hebreeuws?' Er is zoveel meer dat we kunnen begrijpen en ik hoop dat u serieus nadenkt over de unieke kans die we onze trouwe lezers bieden om Hebreeuws te studeren

Engelssprekenden kunnen Hebreeuws studeren bij Yochi Nissani, mijn eigen favoriete Hebreeuwse/Bijbelse lerares, die deze zomer vanuit Jeruzalem via Zoom een cursus van twee maanden aanbiedt.

Duitssprekenden kunnen deze zomermaanden gebruik maken van de beginnersgroep of de gevorderdengroep van Jana Vilensky.

En voor de Nederlanders is de Introductiecursus Hebreeuws net begonnen, die gebruik maakt van digitale lessen in PDF-format. Snelle beslissers kunnen zich hier aanmelden.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.