Archeologie: De vloek van Hadrianus

maandag 22 juni 2020 |  Tsvi Sadan
Op 26 april werd de honderdste verjaardag van de San Remo Resolutie gevierd, de dag waarop de Volkenbond de Balfour-verklaring erkende. Door de San Remo Resolutie werd het Ottomaanse Rijk opgedeeld in een aantal mandaten.

Het gebied met de naam Palestina werd bestemd tot ‘Nationaal thuis voor het Joodse volk’. Het gebied Palestina omsloot niet alleen het huidige Israël, maar ook Jordanië dat toen Transjordanië heette. De Britten gaven op eigen titel Jordanië aan de Hasjemitische prins Feisal, om de Arabieren tevreden te stellen.

In 1922 ratificeerde de Volkenbond (51 landen) unaniem de San Remo Resolutie. Daarin werd de historische verbinding van het Joodse volk met Palestina erkend, en was men het eens over de redenen waarom herstel van een nationaal thuis voor de Joden in dit land nood­zakelijk was.

Een jaar eerder werd ook al het Weizmann-Feisal-Verdrag gesloten, dat ook door de Arabieren werd goedgekeurd. Ook zij erkenden hiermee dat het gebied dat door de internationale gemeenschap Palestina wordt genoemd, in werkelijkheid het land van de Joden is. Dit verdrag tussen de Hasjemitische emir en de zionist Haim Weizmann laat er geen misverstand over bestaan dat Arabieren en Joden nauw zouden samenwerken in de totstandkoming van de Arabische staat (nu Jordanië) en Palestina (nu Israël).

Dat de naam ‘Palestina’ in het collectieve geheugen van de westerse mens is ingeprent, komt omdat ze van jongs af aan in de geschiedenisboeken hebben geleerd dat dit de naam van het gebied was dat in 1948 Israël werd. Voor die tijd werd er nooit over ‘Israël’ geschreven, alleen over ‘Palestina’, of ‘het heilige land’. Nog steeds staat er in de Encyclopedia Britannica dat het zionisme een ‘Joods-nationalistische beweging is, die tot doel had een Joodse Staat op te richten en te ondersteunen in Palestina.’ Honderd jaar na San Remo en 72 jaar na de oprichting van de Staat Israël weigert deze invloedrijke Engelse encyclopedie nog steeds de ware toedracht te beschrijven.

De naam ‘Palestina’ hebben we te danken aan de Romeinse keizer Hadrianus, die na de opstand van Bar Kochba in 135 n. Chr. probeerde de herinnering aan Israël uit te wissen. Hij veranderde de naam ‘Judea’ toen in ‘Palestina’, en Jeruzalem in ‘Aelia Capitolina’. De Israëlische filmer en activist Tzafrir Ronen, die in 2008 op 53-jarige leeftijd is gestorven, heeft dit ‘de vloek van Hadrianus’ genoemd. De film waaraan hij werkte, werd in 2014 in twee afleveringen uitgezonden op de Israëlische televisie, maar dat gebeurde pas nadat hij sterk gewijzigd was, zodat het een zionistisch verhaal zou worden. Maar Ronen zei toen: ‘De naam Palestina, de uitvinding van Hadrianus en die van de Arabieren dient hetzelfde doel. Het is bedoeld om de identiteit van het land te stelen.’

Dat is de vloek van Hadrianus die zich vandaag nog steeds in allerlei gedaanten vermomt, zoals het volgende voorbeeld via de sociale media op indrukwekkende wijze laat zien. Boven dit artikel ziet u de munt uit de tijd van het Britse Mandaat, ‘mil’ genoemd. Hij wordt als Palestijnse munt tentoongesteld, en dat is het ook. In het Mandaat­gebied Palestina was deze munt in gebruik, maar deze munt heeft niets met de Palestijnse Staat te maken. Dat is een veel latere uitvinding.

Deze munt is in 1939 geslagen, en wel door het Palestine Currency Board, dat in 1927 door de Britten is opgericht. Op de munt staat de naam van het gebied in het Engels, het Hebreeuws en het Arabisch. Bij het Hebreeuwse opschrift staan nog tussen haakjes de letters alef en jota ‫אי‬, de beginletters van Eretz Israël (land Israël). Deze initialen waren een compromis tussen de Britten, die vasthielden aan de naam ‘Palestina’ en de zionistische leiders die de naam ‘Eretz Israël’ hadden gewild. Het gebruik van beide namen naast elkaar heeft de situatie geschapen dat ook Joden de namen ‘Palestina’ en ‘Eretz Israël’ door elkaar gebruikten.

De vloek van Hadrianus zorgt ook voor een vertekend beeld van de historische feiten, waar de Palestijnse fabels een voorbeeld van zijn. De munt laat zien wat het doel van het mandaat was, namelijk een Joodse Staat in het gebied Palestina stichten. Maar deze munt wordt toch heel vaak ten onrechte gebruikt om aan te geven dat er een Staat Palestina zou hebben bestaan voordat de Staat Israël er was.

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het juninummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.