Rouw over verlies van balletdanser Ayman Safieh

donderdag 4 juni 2020 |  Judith Jeries
In Galilea rouwt men om de dood van een Arabische kunstenaar, die in zijn korte leven veel mensen heeft geraakt en jongeren heeft geleerd, hun talent te ontwikkelen en gebruiken, en hun dromen te realiseren.

Ayman was iemand die het internationaal had gemaakt, een talent dat de onzichtbare banden had weten te verbreken van een samenleving die het vaak onmogelijk maakt voor jongeren om hun dromen te realiseren, en precies het leven te leiden dat ze willen. Het zijn jonge mensen zoals hij die het ijs breken en de weg vrijmaken voor anderen die na hen komen.

Toen hij op een woensdagochtend in mei op de zeebodem bij Atlit werd gevonden, stortte er een wereld in, en niet alleen voor zijn familie. Eerder hadden tientallen vrijwilligers en vrienden dagenlang naar hem gezocht langs de kust van Israël. Hij was met vrienden naar het strand gegaan om te overnachten. Vanwege de harde wind hadden de vrienden afgesproken om niet het water in te gaan. ‘s Ochtends zag het weer er beter uit, dus besloten ze een snelle duik te nemen. Maar toen werd een vriendin bijna meegesleurd door de stroming, zeiden ze. Ayman duwde haar nog richting strand, en verdween daarna zelf.

De burgemeester van Kfar Yassif, de stad waar Ayman is opgegroeid, werd ingeschakeld. Hij en de Arabische leden van de Knesset deden een beroep op de autoriteiten om de zoektocht uit te breiden en te intensiveren. Vuurwerk dat bedoeld was voor het islamitisch Eid-al-Fitr, het feest aan het einde van de Ramadan, werd niet afgestoken. Niemand had zin om te feesten.

Ayman Safieh, geboren in 1991, had het geluk op te groeien in een relatief liberale familie die zijn verlangen om ballet­danser te worden ondersteunde. Dit was verre van gebruikelijk. Hij was de eerste en enige jongen van de balletschool in het dorp, overigens de eerste Arabische dansstudio in zijn soort in heel Israël.

In een interview met de Engelse BBC in 2012 deed Ayman verslag van de tegenslag die hem als jongere overkwam, vooral van de kant van religieuze mensen: ‘Ze zeggen dat ballet­dansen tegen de islam is. Een man mag geen panty's dragen en topless dansen op een podium, dat is haram, verboden’. Maar de afkeuring leek hem niet te deren. En niet alleen hem, want toen hij jaren later zijn oude balletschool in Kfar Yassif bezocht, waren er al verschillende jonge dansers die hem bedankten voor zijn moed, waardoor zij nu in zijn voetsporen konden treden.

In 2009 beschreef Yehudit Arnon, de oprichter van de Kibbutz Dance Company waar Ayman danste, hem in een interview met Ha'aretz als de ‘Billy Elliot van Kfar Yassif’. Arnon had de Ga'aton Kibbutz Dansacademie opgericht, omdat ze Arabieren en Joden dichter bij elkaar wilde brengen.

Ayman was zo'n getalenteerde danser dat de Gaon Dance School hem direct uitnodigde om te studeren aan de gerenommeerde Rambert Dance Academy in Londen, inclusief een studiebeurs. Na cum laude te zijn afgestudeerd accepteerde hij een contract bij CATS in Londen en danste hij in de Belgische ‘les ballets C de la B’. Zijn succes bracht hem over de hele wereld.

De moeder van Ayman voor een foto van de danser, die door vrienden in het dorp is opgesteld. (Foto: Ameen Michael)

Ik zit in de kamer met Ayman's zus Ishtiyaq (24). De lucht is bedompt. Het is een kleine, verduisterde kamer in een huis midden in het dorp. Buiten zitten de vrouwen van de familie in een cirkel op plastic stoelen op de binnenplaats om de rouwenden te ontvangen. (Traditiegetrouw zitten vrouwen en mannen apart). Haar ogen lichten op als ze over haar grote broer praat.

Als ik haar vraag waarom hij anderhalf jaar geleden, ondanks het wereldwijde succes, naar Israël terugkeerde, vertelt ze me: ‘Hij wilde iets teruggeven, hij wilde niet alleen dansen en wereldwijd optreden, maar ook iets veranderen in onze samenleving. En dat deed hij’.

Ze vertelt me over de organisatie voor eigentijdse dans Alaml in Nazareth, waar Ayman jongeren leerde dansen en mensen met talent aanmoedigde. Ze vertelt me hoe de dag ervoor op zijn begrafenis duizenden mensen uit heel Israël hem vergezelden naar zijn laatste rustplaats, met rode rozen en witte ballonnen (zie foto's). Onder de rouwenden waren politici zoals het voormalige Knesset-lid Muhammad Barakeh.
Zelfs de nieuwe Israëlische minister van Cultuur Hilli Tropper, overigens een religieuze Jood, zei: ‘De dood van Ayman is een groot verlies voor de danswereld’. Safiyeh had wereldwijd aandacht gekregen, aldus Tropper in de pers.
Veel mensen in Israël betwijfelen of zo'n opmerkelijke carrière in een Arabisch land in het Midden-Oosten mogelijk zou zijn geweest voor een moslimdanser die bovendien openlijk voor zijn homoseksualiteit uitkwam.

Afscheid van Ayman. (Foto: Ameen Michael)

Terwijl de vrouwen op de binnenplaats van het huis rouwen, heeft de Grieks-orthodoxe kerk op 300 meter afstand haar deuren geopend voor de mannen van de moslimfamilie. Een groots gebaar. ‘Door het verlies van Ayman kunnen we leren hoe we samen kunnen groeien en wat we elkaar kunnen geven. We moeten elkaar helpen. Ik geloof dat er niets gebeurt zonder een reden. Zijn dood kan de maatschappij wakker schudden en ik kan ze al zien ontwaken en veranderen. Schrijf dit alsjeblieft', smeekt zijn zusje me.

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.