Links en Arabieren boos over nieuwe regering Israël

dinsdag 21 april 2020 |  Ryan Jones
De linkse liberale Israëli’s en de meeste Palestijnse Arabieren zijn nooit blij, wanneer een nieuwe rechtse regering de macht in de Joodse Staat overneemt. Maar de nieuwe regering, die maandagavond is gevormd, was voor deze groepen bijzonder schokkend.

De drie verkiezingscampagnes van vorig jaar maakten duidelijk wat de drie belangrijkste kwesties waren:

  1. Een referendum over de voortzetting van het bewind van premier Benjamin Netanyahu, vooral nu er een strafrechtelijk onderzoek naar hem loopt;
  2. De vraag of het Joodse karakter van Israël al dan niet in de wet moet worden vastgelegd;
  3. Annexatie van de Jordaanvallei.

De linkse Israëli's zijn woedend, dat Netanyahu premier blijft en – dankzij Benny Gantz, die tot enkele weken geleden de leider van de oppositie en het gezicht van de 'Just Not Bibi'-beweging was – de kans krijgt om door te gaan met zijn agenda op de andere twee punten.

De Palestijnse premier Mohammed Shtayyeh heeft een zogenaamde 'annexatieregering' veroordeeld, die het einde zal betekenen van de 'tweestatenoplossing en de ontvlechting van de rechten van het Palestijnse volk krachtens het internationale recht en de internationale resoluties'.

Ook bij seculier rechts waren velen niet erg tevreden. De meesten van hen worden vertegenwoordigd door Avigdor Lieberman, en zij laten al lange tijd hun ongenoegen horen over Netanyahu's afhankelijkheid van ultraorthodoxe politieke partijen en de naar hun mening buitensporige concessies die zij krijgen.

Hoewel Lieberman had aangedrongen op een eenheidsregering tussen Netanyahu en Gantz, was de coalitie die maandag te voorschijn kwam niet echt wat hij zich had voorgesteld, want het Netanyahu-blok blijft dominant en werkt samen met de ultraorthodoxen.

'Dit is weer een regering van Netanyahu en zijn Charedi-messiaanse blok met een vijgenblad van twee hoge generaals,' schreef Lieberman op Facebook. Hij wees erop dat zowel Gantz als zijn nummer twee, Gabi Ashkenazi, voormalige IDF-stafchefs zijn.

Niet ideaal, breekbaar, maar noodzakelijk
Netanyahu en Gantz hebben maandag eindelijk een regeerakkoord gesloten, dat beide mannen nodig achten om Israël de coronacrisis met succes te laten overleven.

De belangrijkste punten van deze overeenkomst zijn:

  • Netanyahu zal 18 maanden lang premier blijven, en dan in september 2021 zal hij de teugels overdragen aan Gantz, die de laatste 18 maanden zal regeren.
  • De regering zal eerst 32 ministers hebben, dit aantal later zal stijgen tot 36, zodra de coronacrisis voorbij is, het hoogste aantal in de geschiedenis van Israël. De ministeriële portefeuilles zullen gelijkelijk worden verdeeld tussen Netanyahu en Gantz, hoewel de laatste veel minder Knessetzetels in de coalitie inbrengt.
  • In de eerste zes maanden zal de regering zich uitsluitend richten op de coronacrisis en de gevolgen daarvan. Wetgeving over alle zaken die geen verband houden met het coronavirus wordt uitgesteld tot het einde van de crisis.
  • Na 1 juli zal de regering – mits de coronacrisis is afgenomen – de annexatie van de Jordaanvallei en andere delen van de Westelijke Jordaanoever in stemming brengen volgens de zogenaamde 'Deal van de Eeuw' van de Amerikaanse president Donald Trump. De leden van de coalitie zijn echter vrij om naar eigen inzicht te stemmen.
  • Netanyahu's rechtse blok zal meer invloed hebben op het justitie-systeem, met een effectief veto op de benoeming van justitiële ambtenaren en de benoeming van het Likoedlid Yariv Levin, (een criticus van het Hooggerechtshof), als de nieuwe voorzitter van de Knesset.
  • Gantz's partij Blauw-Wit zal het machtige Knesset Huiscomité controleren, dat de wetgevende agenda in het Parlement aanstuurt.

Breekbare regeringscoalitie
Netanyahu's rechtse blok brengt 53 parlementsleden in de coalitie, ook zonder de rechtse Yamina-partij, die heeft gedreigd zich bij de oppositie aan te sluiten vanwege de concessies die aan Gantz zijn gedaan.

De partij van Gantz en zijn bondgenoten brengt nog eens 19 parlementsleden mee, wat betekent dat de nieuwe regering een stevige meerderheid van 72 zetels in de Knesset heeft. Hoewel de situatie er stabiel uitziet, is het allesbehalve stabiel.

Ideologisch gezien zijn de twee blokken nog steeds erg verdeeld, vooral met betrekking tot de drie hierboven genoemde verkiezingskwesties. Er bestaat terecht bezorgdheid, dat Israël opnieuw te maken kan krijgen met vervroegde verkiezingen als er een strafrechtelijke procedure tegen Netanyahu wordt aangespannen. Het rechtse blok begint zich af te wenden van Netanyahu, terwijl het linkse blok koude voeten krijgt bij het annexeren van de Jordaanvallei. En er zijn honderden andere manieren waarop deze regering uit elkaar kan vallen.

Met andere woorden, ondanks de aantallen is dit een van de zwakkere regeringscoalities van het moderne Israël.

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.