Zwarte Vlag protesten noemen Netanyahu een ‘dictator’

maandag 20 april 2020 |  Ryan Jones
Hoewel het cynisch zou zijn om te zeggen dat iedereen het coronavirus als een godsgeschenk ziet, maken de linksen in Israël zeker het beste van de situatie, door de maatregelen van premier Benjamin Netanyahu om de verspreiding van de ziekte te beteugelen, als ‘dictatoriaal’ aan te duiden.

De afgelopen twee jaar heeft de Israëlische linkerzijde al de boodschap uitgedragen, dat Netanyahu van de macht moet worden verdrongen om de democratie in de Joodse Staat te behouden.

Het coronavirus en de daaruit voortvloeiende zware beperkingen door de regering (die echt niet veel verschillen van die in andere landen worden opgelegd) boden een gouden kans om het linkse argument te 'bewijzen'. De enige maatregel die de regering van Netanyahu heeft genomen en die verder gaat dan wat de meeste andere democratieën bereid zijn te accepteren, is het toestaan dat de Israëlische veiligheidsdiensten geclassificeerde technologie gebruiken om de bewegingen te volgen van burgers die verdacht worden, besmet te zijn. De maatregel is bekritiseerd als een ernstige schending van het recht op privacy.

Niet zo weinig Israëli's zijn ervan overtuigd dat Netanyahu een dictator is. (Foto: Tomer Neuberg/Flash90)

Maar is het werkelijk een dictatuur?
Draconisch als sommige maatregelen van de regering zijn geweest, zou de bewering dat Netanyahu zijn nieuwe bevoegdheden niet zal opgeven nadat de crisis is afgelopen, veel lijken op het soort rechtse samenzweringstheorieën waarover linksen zich zo vaak vroelijk maken.

Het is moeilijk om zich een dergelijk scenario voor te stellen in de hyper-democratische sfeer van Israël. Te zeggen dat de Israëlische pers in staat en bereid is om de leiders van de natie te bekritiseren is een understatement; werkelijk iedereen kan een nieuwe politieke partij oprichten en zich kandidaat stellen voor Knesset, zoals blijkt uit de tientallen facties die tijdens de laatste drie verkiezingen om onze stemmen hebben gestreden. Velen aan de andere kant van het politieke spectrum beweren dat het machtsevenwicht van Israël in feite te ver is opgeschoven in de richting van een Hooggerechtshof, dat de regering routinematig overheerst. Kortom, de Israëli's zijn geen passieve bevolking die bereid is om iets te slikken waarmee ze het niet eens zijn.

De conclusie dat Netanyahu erin kan en zal slagen om de dictatoriale macht te behouden, of die uit te oefenen, vereist veel mentale gymnastiek.

En toch suggereert de demonstratie van zondag op het Rabinplein in Tel Aviv, dat niet weinig Israëli’s er inderdaad van overtuigd zijn dat Bibi (om de bijnaam van de premier te gebruiken) van plan is en er op de een of andere manier in zal slagen om van Israël een ander Turkije te maken, of zelfs Iran (gezien het ultraorthodoxe religieuze karakter van de politieke facties die het meest verantwoordelijk zijn voor het steunen van Netanyahu's heerschappij).

De Israëli's houden een veilige afstand tot elkaar bij hun protest tegen Netanyahu. (Foto: Tomer Neuberg/Flash90)

Er zijn de afgelopen maanden een serie 'Zwarte Vlag' demonstraties geweest, maar die van zondag was de grootste (bijgewoond door meer dan 5000 mensen, die allemaal een afstand van twee meter van elkaar hielden) en meest politieke, omdat het eindelijk het toneel opende voor politici van de oppositie.

Yair Lapid, de partijleider van Yesh Atid, hield de felste toespraak, en zei tegen de menigte: 'Zo sterven democratieën in de 21e eeuw. Ze worden niet weggevaagd door tanks die het parlement overweldigen. Ze sterven van binnenuit. Vijf jaar geleden was Turkije nog een functionerende democratie. Vier jaar geleden was Hongarije nog een democratie. Ze stierven van binnenuit. Omdat goede mensen stil waren en zwakke mensen zich overgaven.'

Lapid en anderen beweren, dat Netanyahu's grootste zorg niet het welzijn van de Staat is, maar zijn eigen politieke overleving, om nog maar te zwijgen van het vermijden van gevangenisstraf wegens de criminele aanklachten waarmee hij momenteel te maken heeft.

De oppositiepoliticus was er vast van overtuigd, dat het een grove belangen­verstrengeling en een schending van de democratische normen was, dat een premier die in staat van beschuldiging wordt gesteld, ook nieuwe politiechefs, aanklagers en rechters zou mogen benoemen.

'Een persoon met een aanklacht kan geen politiechef, een openbare aanklager, een procureur-generaal, de rechters die zijn zaak zullen behandelen, benoemen. Dat is Netanyahu's lijst van eisen,' zei Lapid over de haperende, maar lopende onderhandelingen van de eenheidsregering.

Yair Lapid sprak zondag voor een zeer ontvankelijk publiek bij de 'Black Flag' demonstratie. (Foto: Tomer Neuberg/Flash90)

Zand in de machine
En daarin ligt een groot probleem voor Lapid en de rest van links. Alleen al het feit dat Netanyahu een partner heeft voor de onder­handelingen over de eenheids­regering, weerlegt de ernst van de linkse boodschap.

Tot een paar weken geleden was 'Blauw-Wit' partijleider Benny Gantz het gezicht van de 'Just Not Bibi' beweging. Maar toen Gantz het mandaat kreeg om de volgende regering te vormen, koos hij ervoor om met Netanyahu te onderhandelen, in plaats van naar een vierde verkiezing te gaan, om zo het volk Israël eindelijk een functionerende regering te geven in een tijd van crisis. En dat deed hij, terwijl het betekende dat hij afscheid moest nemen van Lapid en zijn partij, en de parlementaire invloed van Blauw-Wit ernstig zou verminderen.

Als Gantz echt geloofde dat Netanyahu een echte bedreiging vormde voor de Israëlische democratie, en dus voor de toekomst op lange termijn, zou hij dat dan gedaan hebben, zelfs in het belang van een verenigd front in de strijd tegen het coronavirus? Immers, Covid-19 zal spoedig overgaan, maar een bonafide dictator zou Israël nog vele jaren, zo niet generaties lang, kunnen schaden.

Het is moeilijk te geloven dat een voormalige hoge militaire commandant, vooral een die zo voorzichtig is als Gantz, nu zo roekeloos zou zijn. Het is veel gemakkelijker te geloven, dat vergelijkingen tussen Netanyahu en de ergste dictators ter wereld schromelijk overdreven zijn, en Gantz weet dat.

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.