Twee Joodse hoogleraren winnen hoogste wiskundeprijs

Friday, March 20, 2020 |  Michael Selutin
De Noorse Academie voor Wetenschappen heeft de Abelprijs voor de Wiskunde toegekend aan twee Joodse hoogleraren, prof. Hillel Fürstenberg van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem (foto) en prof. Grigory Margulis van de Amerikaanse Yale Universiteit.

De Abelprijs is in 2001 ingesteld door de Noorse regering om wiskundigen een equivalent van de Nobelprijs te verlenen. Hij wordt toegekend door de Noorse Academie van Wetenschappen en bij de prijs behoort een geldbedrag van 7,5 miljoen Noorse Kronen (ruim 500.000 Euro).

De prijs werd toegekend wegens 'het pionierwerk bij het toepassen van methoden uit de waarschijnlijkheid en dynamiek in de groepentheorie, getaltheorie en combinatoriek'.

Bij de bekendmaking van de winnaars zei Hans Munthe-Kaas, voorzitter van de Abel-commissie: 'Furstenberg en Margulis verbijsterden de wiskundige wereld door hun ingenieuze gebruik van waarschijnlijkheidsanalyses en random walk (willekeurige (stochastische) dwalingen) om diepe problemen in diverse gebieden van de wiskunde op te lossen. Ze haalden de traditionele muur tussen zuivere en toegepaste wiskunde neer en openden een schat aan nieuwe resultaten...met toepassingen op het gebied van communicatietechnologie en computerwetenschap.'

Fürstenberg werd in 1935 in Berlijn geboren. Zijn familie ontvluchtte nazi-Duitsland in 1939 en vestigde zich in de VS. Reeds als student ontwikkelde Fürstenberg een reputatie als veelbelovend wiskundige. Toen hij een van zijn vroegste wetenschappelijke artikelen publiceerde, circuleerden er geruchten dat "Fürstenberg" geen individu was maar een pseudoniem voor een groep wiskundigen. Hoe kan het dat één persoon ideeën uit zoveel verschillende velden kan putten?

Na les te hebben gegeven aan verschillende vooraanstaande Amerikaanse universiteiten, waaronder Princeton, M.I.T. en de Universiteit van Minnesota, verhuisde Fürstenberg in 1965 naar Israël om zich aan te sluiten bij het Einstein Instituut voor Wiskunde aan de Hebreeuwse Universiteit. Deze stap hielp om Israël te ontwikkelen tot een wereldcentrum voor wiskunde en Fürstenberg won de Israëlprijs in 1993 en de Wolfprijs in 2007.

Net als Fürstenberg werd ook de in Rusland geboren Margulis van jongs af aan erkend als een briljant wiskundige. Als Jood in de Sovjet-Unie kon Margulis echter geen baan vinden aan de Universiteit van Moskou. Uiteindelijk emigreerde hij naar de VS en begon hij te werken aan de Yale Universiteit. Door het leeftijdsverschil van tien jaar tussen hen en de reisbeperkingen in de Sovjet-Unie werkten de twee prijswinnaars officieel niet samen, maar hadden ze wel invloed op elkaars werk.

Fürstenberg en Margulis ontwikkelden samen Random Walk-technieken, een belangrijk onderdeel van de waarschijnlijkheidstheorie. Random Walk bestaat uit willekeurige opeenvolgende stappen en de technieken van de twee professoren maakten het mogelijk om verschillende eerder onopgeloste wiskundige problemen op te lossen.

Het is het typisch Joodse/Israëlische denken dat ook verantwoordelijk is voor het succes van zoveel hightech bedrijven in het Heilige Land. Er wordt altijd gezocht naar nieuwe oplossingen voor oude problemen en een interdisciplinaire aanpak is, zoals de twee wetenschappers hebben aangetoond, bijzonder belangrijk. De kippah op het hoofd van professor Fürstenberg, die hem herkenbaar maakt als een vrome Jood, kan ook helpen om het oude dogma van de onverenigbaarheid van religie en wetenschap af te breken.

Wilt u meer nieuws over Israël ontvangen? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.