Zwarte verpakkingen en dictatuur

dinsdag 4 februari 2020 |  Tsvi Sadan
‘Vijftig tinten lelijkheid’ was de kop die het dagblad Yediot Achronot koos voor een artikel over een nieuwe wet met betrekking tot roken en het beperken van tabaksproducten.

De wet is in november 2018 aangenomen en is pas op 8 januari van dit jaar officieel in werking getreden. De nieuwe wet komt naast de wetgeving van 1981 die sigarettenreclame beperkt en tabaksautomaten en de verkoop aan minderjarigen verbiedt. In het bijzonder vereist de nieuwe wet dat tabaksproducten worden verkocht in effen zwarte verpakkingen met alleen grote waarschuwingsetiketten. Daar staan onder andere de volgende teksten op: ‘Sigaretten veroorzaken ziekte en vroegtijdige dood’ en ‘Gevaar voor zwangere vrouwen’.

De wet die nu van kracht is, werd in feite meer dan 20 jaar lang heftig bediscussieerd vanwege druk van lobbyisten die vreesden voor inkomstenverlies, en van wetgevers die de inkomsten uit de tabaksaccijnzen (alleen in 2018 al ruim anderhalf miljard euro) koesteren. Vreemd genoeg was een van de tegenstanders van deze nieuwe wet niemand minder dan minister van Volksgezondheid Yaakov Litzman, hoofd van de ultra-orthodoxe Agudat Yisrael-partij. Onder zijn druk mochten de tabaksbedrijven tot nu toe nog steeds reclame maken voor hun producten, zij het alleen in gedrukte kranten. Litzman werd beschuldigd van geheime ontmoetingen met Philip-Morris om hun elektronische sigaret in Israël te promoten.

Strenge boetes
Met de nieuwe wet die nu is uitgevaardigd, kunnen verkopers een zware straf krijgen, tenzij ze tabaksproducten achter een wit plastic zeil verbergen. Klanten die een pakje sigaretten kopen, krijgen een zwart doosje, de kleur die onze kieskeurige wetgevers hebben gekozen voor alle tabaksverpakkingen. Meer precies, Pantone 448 C, beschouwd als de lelijkste kleur ter wereld. Het sigarettenmerk zelf is gedrukt in kleine witte letters, de wet vereist het lettertype Lucida Sans met lettergrootte 14. Daardoor is het uiterlijk van alle tabaksmerken even onaantrekkelijk.

Smoking in Israel faces aggressive opposition.

Smoking in Israel is on the decline.

De afbeelding hier is slechts een voorbeeld, in dit geval van een populaire Manitou roltabak. Bovenaan staat handgeschreven ‘wit’, de enige manier waarop de verwarde verkoper de ene Manitou van de andere kan onderscheiden. Het grote witte etiket vermeldt: ‘Gevaar! Sigaretten veroorzaken ziekte en vroegtijdige dood.’ Onderaan staat de naam van het merk. Het andere pakje wordt getoond om het verschil te illustreren.

Minder rokers in Israël
De agressieve antirookcampagne lijkt te werken, en er wordt minder gerookt in Israël. Uit een onderzoek van het Israëlische ministerie van Volksgezondheid uit 2018 blijkt dat 19,8% van de Israëli’s boven de 21 jaar rookt, een lichte daling ten opzichte van de voorgaande jaren. Volgens de Israëlische Kankerassociatie sterven jaarlijks 8.000 mensen aan rook-gerelateerde ziekten. Het ministerie van Volksgezondheid zegt dat de nieuwe wet 300-400 levens per jaar kan redden.

Deze wet maakt rokers echter woedend, die zo ver gaan dat ze zeggen dat de wet hun mensenrechten schendt. De bekende oud-burgemeester van Sderot, Eli Moyal, zei al een jaar geleden dat ‘er in een democratische staat mensenrechten zijn… we zijn volwassen mensen die zich bewust zijn van de risico’s die we nemen… Ik heb geen goede reden gevonden om gezond te sterven.’ Deze wet, voegde hij eraan toe, is dictatoriaal.

Hij heeft geen ongelijk
Moyal, moet men toegeven, heeft een punt.
Om zijn logica te volgen, waarom zouden we geen wet aannemen die voedselbedrijven dwingt om de hoeveelheid suiker in hun producten te verminderen? Studies tonen aan dat 15 procent van de sterfgevallen in Israël het gevolg is van suiker-gerelateerde ziekten. Volgens een OESO-rapport uit 2016 staat Israël op de eerste plaats bij de ontwikkelde landen, wat betreft de suikerconsumptie per hoofd van de bevolking. Het verminderen van de suikerconsumptie, zo luidt het OESO-rapport, kan jaarlijks duizenden levens redden.

Of wat dacht u van een wet die de rijsnelheid beperkt tot 40 kilometer per uur? Alleen al in Israël zorgen auto’s voor gemiddeld 350 doden per jaar. Of wat dacht u van een wet die het gebruik van zonnebrandcrème tussen juni en september verplicht stelt? Volgens de Israëlische Kankerassociatie sterven elk jaar alleen al aan ingegroeide huidkanker zo'n 200 mensen.

Moyal en anderen zijn bang voor een overbeschermende ‘betuttelingsstaat’ die, in naam van een ieders welzijn, benauwend zou kunnen worden. Maar in alle eerlijkheid, Israël verbiedt het roken niet. Het dwingt rokers alleen maar om sigaretten te kopen die verpakt zijn in zwarte pakjes, dat is iets heel anders dan een dictatuur.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.