De ware reden waarom Trumps Vredesplan historisch is

donderdag 30 januari 2020 |  Yochanan Visser
Er is al veel geschreven over de nieuwe Amerikaanse visie op de oplossing van het eeuwenoude Palestijns-Israëlische conflict, maar slechts enkele commentatoren hebben het werkelijke belang ervan ingezien.

De auteur van het 181 pagina's tellende plan voor vrede tussen Israël en de Palestijnse Arabieren, Jared Kushner, denkt dat de Palestijnse leiders opnieuw de kans niet zullen aangrijpen om hun conflict met Israël op te lossen.

Nooit een kans laten liggen om een kans te missen
Tijdens een interview met CNN zei Kushner dat de Palestijnse leiders elke mogelijkheid om het conflict met Israël te beslechten hebben verknald en dat ze, als ze dat nog eens doen, nooit meer een eigen staat zullen hebben. ‘Als ze verwachtingen hebben die niet realistisch zijn, dan heb ik medelijden met ze. Ze zijn door hun leiders voorgelogen en ze zijn door veel mensen voorgelogen en ze zijn gebruikt als pionnen in het Midden-Oosten,’ zei Kushner in een ander interview met Al-Jazeera. Kushner wees op het feit dat de rechtse regering in Israël nu op het punt staat het idee van een Palestijnse staat goed te keuren, een primeur in de geschiedenis van de Joodse Staat. ‘Palestijnse Arabieren hebben een echte kans nodig om een beter leven te leiden. Ze hebben waardigheid nodig, ze hebben banen nodig, ze hebben kansen nodig, ze hebben goed leiderschap nodig,’ zei Kushner en voegde eraan toe dat ‘dit de beste kans is die ze ooit hebben gehad en ik hoop echt dat ze die grijpen.’

Deal bevoordeelt Israël teveel volgens sommigen
Professor Eli Podeh van de Hebreeuwse Universiteit, een expert op het gebied van het Midden-Oosten en het vredesproces, denkt dat Kushner degene is die het heeft verknald. Podeh zegt dat ‘elk succesvol vredesakkoord een compromis is dat vereist dat elke partij afstand doet van eisen die in het verleden als noodzakelijk en vitaal werden ervaren. Ze zijn nooit bereikt door middel van een dictaat of een overgave. In een eerlijk akkoord vertrekken beide partijen met de helft (of minder) van hun gewenste resultaten. Dat is hier niet het geval.’
Dat is hier inderdaad niet het geval, maar met een goede reden. Want alle eerdere pogingen om tot een akkoord te komen zijn mislukt vanwege de hardnekkige Palestijnse weigering om compromissen te sluiten over belangrijke kwesties, zoals het niet-bestaande ‘recht op terugkeer’ of het voortduren van de Joodse controle over het onderste deel van de Tempelberg in Jeruzalem (Arafat, Camp David, juli 2000).

Trump en zijn team hebben volgens Amit Segal, een linkse commentator die voor TV Channel 12 in Israël werkt, de hele aanpak van het conflict en de vredesprocessen feitelijk op zijn kop gezet. ‘Terwijl Israël zijn concessies onmiddellijk en zonder voorwaarden zal verkrijgen, moeten de Palestijnen nu door tien niveaus van de hel gaan als ze die van hen willen verkrijgen,’ zei Segal dinsdagavond.
Voor het eerst in de twee decennia van het vredesproces ligt de bal inderdaad bij de Palestijnen.

Nederzettingen zijn geen obstakel voor vrede
Israël zal eindelijk een einde kunnen maken aan een 53 jaar durende status quo in de gebieden die het tijdens de Zesdaagse Oorlog van 1967 legaal heeft veroverd: Israël zal nu de Israëlische soevereiniteit over de Joodse dorpen en steden in deze gebieden kunnen invoeren. De Israëlische premier Benyamin Netanyahu had gelijk toen hij in het Witte Huis verklaarde dat Trump de oude leugen (dat deze steden en dorpen illegaal zijn) vernietigde. Dat zijn ze niet, zoals talloze deskundigen op het gebied van internationaal recht hebben opgemerkt. Onder hen is professor Julius Stone die dit stelde in zijn opus magnum Israël Palestina: Aanval op het Volkerenrecht.
De Palestijnse Arabieren moeten nu hun grootse eisen en hun oorlogszuchtige gedrag opgeven, waaronder terreur, betalingen aan terroristen in Israëlische gevangenissen, de politieke oorlog tegen Israël in internationale fora zoals de VN, en de wrede opruiing die generaties Palestijnse Arabieren hersenspoelde.

Gesteund door de Arabische wereld
Een andere grote verandering die Kushner en zijn team bewerkstelligden in de zoektocht naar een andere benadering van het conflict, was het winnen van belangrijke Arabische staten voor deze radicale verandering in de manier waarop de wereld met het Palestijns-Israëlische conflict omgaat. Kushner bezocht herhaaldelijk Saoedi-Arabië, Egypte en de andere Arabische Golfstaten om zijn nieuwe aanpak te bespreken, en had blijkbaar succes.

Kroonprins Mohammed Bin Salman (MBS) van Saoedi-Arabië heeft duidelijk gemaakt wie verantwoordelijk is voor het mislukken van het vredesproces, toen hij tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten zei dat de Palestijnse leiding ‘vier decennia lang steeds weer kansen heeft gemist en alle aanbiedingen heeft afgewezen.’ ‘Het wordt tijd dat de Palestijnen de aanbiedingen aanvaarden en ermee instemmen om aan de onderhandelingstafel te komen – of ze zouden hun mond moeten houden en ophouden met klagen,’ zei MBS tijdens zijn ontmoeting met de Amerikaanse Joodse leiders. MBS zette naar verluidt ook de leider van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoud Abbas, onder druk om de visie van Trump te aanvaarden. Maar de ouder wordende PA-leider zou er niets van moeten hebben.

Palestijnen blijven onbuigzaam
Voorafgaand aan de lancering van Trumps ‘deal van de eeuw’ beledigde Abbas de Amerikaanse president door hem ‘een hond en de zoon van een hond’ te noemen. Ook maakte hij duidelijk dat hij liever als martelaar voor de Palestijnse zaak stierf en niet ‘een verrader’ zou worden. Abbas werkte ook samen met zijn rivaal Hamas en met de Palestijnse Islamitische Jihad om Trumps plan te saboteren, door hen uit te nodigen in Ramallah voor een spoedvergadering over het plan en de gevolgen ervan. De Palestijnse leider zei later dat hij en de andere Palestijnse leiders duizend keer nee zouden zeggen tegen het initiatief van Trump, maar hij kan zijn belangrijkste sponsors in de Arabische wereld niet negeren: de Golfstaten.

Arabische wereld neigt naar Amerika… en Israël
In dit opzicht is het interessant om te zien wat de reacties van deze staten en Egypte waren na de publicatie van Trumps plan.

Het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken gaf een verklaring uit waarin beide partijen werden opgeroepen ‘om de visie van de VS op het bereiken van vrede zorgvuldig te overwegen... en om kanalen te openen voor een dialoog om de onderhandelingen tussen de Palestijnen en de Israëli's te hervatten, waar zij hun visies onder Amerikaans toezicht kunnen bespreken om tot een alomvattend en eerlijk vredesakkoord te komen dat tegemoetkomt aan de ambities en de hoop van de twee volkeren en dat leidt tot een onafhankelijke Palestijnse staat.’ Egypte steunt het Palestijnse standpunt (verwerping van het plan op voorhand) dus niet. Ook houdt het rekening met de ambities en de hoop van het Israëlische volk, terwijl het de VS als bemiddelaar steunt.

Ook Saoedi-Arabië was zeer voorzichtig om Trumps plan niet meteen te verwerpen, zoals bij eerdere vredesplannen het geval is geweest. Een verklaring van het Saudische ministerie van Buitenlandse Zaken verwelkomde het plan van Trump en steunde ook de VS als bemiddelaar in de poging om het conflict voor eens en altijd op te lossen. ‘Het koninkrijk moedigt de start van rechtstreekse vredesonderhandelingen tussen de Palestijnse en Israëlische partijen aan, onder toezicht van de Verenigde Staten, en om eventuele meningsverschillen over aspecten van het plan op te lossen door middel van onderhandelingen, om zo vooruitgang te boeken in het vredesproces om een akkoord te bereiken waarmee de legitieme rechten van het Palestijnse volk worden verwezenlijkt,’ zo luidde de verklaring.

Dan waren er de andere Golfstaten die zelfs hun ambassadeurs in de VS de gebeurtenis in het Witte Huis lieten bijwonen. Yousef Al Otaiba, de ambassadeur van de Verenigde Arabische Emiraten die in het Witte Huis aanwezig was, zei: ‘Het vandaag aangekondigde vredesplan biedt een belangrijk startpunt voor een terugkeer naar de onderhandelingen in een door de VS geleid internationaal kader.’
Koeweit reageerde ook positief op de onthulling van het vredesplan van Trump, en zei in een verklaring dat het de visie ‘zeer waardeert’. ‘Aanvaarding (van het plan) door de partijen is van fundamenteel belang voor de uitvoering en duurzaamheid van het plan,’ volgens de Golfstaat. Koeweit maakte ook duidelijk dat het nog steeds vindt dat een vredesakkoord tussen Israël en de Palestijnse Arabieren gebaseerd moet zijn op de wapenstilstandslijnen van vóór 1967.

Het is deze nieuwe houding van deze Arabische staten die de lancering van Trumps nieuwe plan echt historisch maakte, zoals Netanyahu zei voordat hij naar Washington DC ging.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.