Wat wordt er van Soleimani's agenda voor het Midden-Oosten?

dinsdag 28 januari 2020 |  Yochanan Visser
Het is meer dan drie weken, nadat het Amerikaanse leger in Irak Qasem Soleimani, de commandant van de Quds-brigade van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC), samen met de leider van de Irakese militie Kata'ib Hezbollah, Abu Mahdi al-Muhandis, heeft gedood. Het lijkt er nu op dat hun dood niet het gewenste effect heeft gehad op de schaduwoorlog tussen Iran en Israël.

De situatie in Irak
Laten we eerst eens kijken naar wat er in Irak gebeurt, waar een volksopstand niet alleen gericht was tegen de corrupte Iraakse regering, maar ook tegen de Iraanse verschansing in het land. Nadat de VS Soleimani en al-Muhandis hadden uitgeschakeld, heeft er een dramatische verandering plaatsgevonden in Irak. Eerst namen tienduizenden Irakezen deel aan rouwrituelen voor de twee vermoorde commandanten. Daarna nam de sjiitische meerderheid in het Iraakse parlement unaniem een resolutie aan die een einde aan de aanwezigheid van het Amerikaanse leger in het land eiste.

Toen de Trump-regering aankondigde dat zij niet van plan was Irak te verlaten, namen de aanvallen op VS-personeel en -bases toe. In totaal zijn er sinds het begin van de huidige onrust in oktober 109 Katyusha-raketten afgevuurd op Amerikaanse belangen in Irak. Op zondag vond een nieuwe raketaanval plaats op de Amerikaanse ambassade in de Groene Zone van Bagdad, het zwaarbewaakte gebied in de buurt van het complex van de ambassade. Vijf raketten werden afgevuurd op de ambassade en één raket sloeg in, met één gewonde tot gevolg. De aanval kwam nadat de machtige sjiitische geestelijke Moqtada al-Sadr besloot zich aan te sluiten bij de Iraanse as in Irak en een lijst met eisen publiceerde, waaraan volgens hem moet worden voldaan om zich te ontdoen van het Amerikaanse leger. Moqtada al-Sadr is de winnaar van de laatste Irakese verkiezingen.

Afgelopen vrijdag organiseerde al-Sadr in Bagdad zijn eigen Mars van Miljoenen tegen de Amerikaanse aanwezigheid in Irak. Later kondigde hij aan dat hij meer van deze anti-Amerikaanse demonstraties zou kunnen organiseren. Tegelijkertijd vroeg al-Sadr zijn volgelingen de antiregeringsprotesten op te geven en zo maakte hij de weg vrij voor een nieuw, meedogenloos optreden tegen de boze demonstranten.

Al-Sadr maakte de cruciale stap nadat hij op 13 januari een ontmoeting had gehad met leden van de Quds-brigade en commandanten van sjiitische Irakese milities die deel uitmaken van de overkoepelende organisatie al-Hashd al-Sha'abi. Zij kwamen samen in de Iraanse stad Qom om de nieuwe situatie in Irak na de moord op Soleimani te bespreken.

In het noordoosten van Irak, vlakbij de grensstad al-Bukamal, gaan de Iraanse activiteiten ondertussen verder, en die hebben blijkbaar geleid tot luchtaanvallen door onbekende drones en gevechtsvliegtuigen. Iran is naar verluidt bezig met de bouw van een ondergrondse basis bij al-Bukamal, iets waar Israël zich zorgen over maakt. Israël heeft naar verluidt al luchtaanvallen uitgevoerd om de bouw van de basis en de inzet van ballistische raketten in de regio tegen te houden.
Al deze recente ontwikkelingen zijn duidelijk bedoeld om de greep van Iran op Irak te versterken na de ondergang van zijn beroemde commandant.

Amerikaanse passiviteit
Het echte probleem voor Israël is de Amerikaanse passiviteit in het licht van deze ontwikkelingen. De Trump-regering dacht dat ze het hoofd van de Iraanse octopus had afgesneden, maar de Iraniërs gebruiken nu het anti-Amerikaanse sentiment in Irak om het Amerikaanse leger het land uit te dwingen, en met succes. Verslaggevers die de Amerikaanse bases in Irak bezochten, merkten dat er minder Amerikaanse soldaten aanwezig zijn. Ook merkten zij dat degenen die er nog steeds zijn, beperkt worden in hun bewegingsvrijheid vanwege de toegenomen gevaren waarmee ze nu worden geconfronteerd. Na het verslaan van het Islamitische Staat-kalifaat keert het Amerikaanse leger zich nu tegen de Iraanse as in Irak, in een poging de Iraanse verschansing in het land te stoppen. De moord op Soleimani dreigt nu echter een einde te maken aan deze nieuwe missie.

De situatie in Syrië
Dan is er Syrië, waar de Israëlische luchtmacht (IAF) op 14 januari nieuwe luchtaanvallen heeft uitgevoerd tegen de Iraanse as, toen de T-4 basis in het noordwesten van Syrië werd aangevallen. En waarschijnlijk ook afgelopen zaterdag, toen ongeïdentificeerde gevechtsvliegtuigen twee locaties van de Quds-brigade en de sjiitische Liwa Fatemiyoun-militie bombardeerden. Liwa Fatemiyoun is een Afghaanse militie, die door Qasem Soleimani naar Syrië is gebracht om te worden gebruikt als kanonnenvoer voor gevaarlijke missies namens het Assad-regime. Soleimani's 'soldaten' in Syrië doen nu naar verluidt het vuile werk om de soennitische islamisten in de noordelijke provincie Idlib te verslaan.

De Britse krant Daily Telegraph verkreeg onderschepte audio-opnames van radioverkeer tussen leden van Liwa Fatemiyoun, die nu het laatste rebellenbolwerk in Syrië ‘bevrijden’. ‘Gehoord wordt dat de strijders, die in het Perzisch spreken, de namen van dieren gebruiken als codewoorden om doelwitten te beschrijven, en beweren dat een geplande aanval gemakkelijk zal zijn,’ aldus de Daily Telegraph. De Afghaanse militie – die naar verluidt 20.000 strijders in Syrië heeft – wordt ook ingezet als een stootkracht tegen de soennitische islamitische milities, die nu een nederlaag tegemoet gaan.

Cyber-oorlogsvoering
Soleimani heeft naar verluidt de Iraanse as een vijfjarige strategie gegeven voor het creëren van een sjiitische halve maan, die een existentiële bedreiging voor Israël zal worden. Onder het bevel van Soleimani heeft de IRGC ook een bekwame cyberoorlogvoering-eenheid ontwikkeld, die Israël en het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten steeds meer hindert. Vorige week was Iran een van de landen die cyberaanvallen lanceerden om de herdenking van de bevrijding van het vernietigingskamp Auschwitz in Jeruzalem te verstoren. Israëls vernieuwde cyberdefensie-eenheid voor het luchtverkeer meldde dat het een duizelingwekkende 800 cyberaanvallen op de inkomende vliegtuigen van de wereldleiders, die de herdenking in Jeruzalem bijwoonden, had geneutraliseerd.

Kortom, de moord op Soleimani kan een zware slag zijn geweest voor Iran, maar zoals de ontwikkelingen op de grond laten zien, heeft het niet geleid tot een noemenswaardige vermindering van de oorlogszuchtige activiteiten van de Iraanse as.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.