Wat was Israëls rol in het doden van Soleimani?

maandag 6 januari 2020 |  Yochanan Visser
Het jaar 2020 was slechts drie dagen oud toen er een gebeurtenis plaatsvond die voor Israël de belangrijkste in jaren zou kunnen zijn en die het hele Midden-Oosten in vuur en vlam kan zetten. Vrijdagochtend vroeg doodde een Amerikaanse MQ-9 Reaper-drone de op één na machtigste Iraanse functionaris Qassem Soleimani, de commandant van de Quds-brigade van de Iraanse Revolutionaire Garde. Ook Abu Mahdi al-Muhandis, de commandant van de Kata'ib Hezbollah-militie en plaatsvervangend commandant van de al-Hashd al-Shaabi-koepelorganisatie van sjiitische milities in Irak, werd gedood.

Soleimani en al-Muhandis waren het doelwit van Hellfire-raketten, nadat de Kata'ib Hezbollah-militie een Amerikaanse bewaker had gedood en een aantal Amerikaanse soldaten had verwond tijdens een aanval op een militaire faciliteit in de buurt van de stad Kirkuk in Iraaks Koerdistan. Na die aanval lanceerde het Amerikaanse leger vijf raketaanvallen op Kata'ib Hezbollah-bases in zowel Syrië als Irak, waarna Soleimani opdracht gaf tot het aanvallen van de Amerikaanse ambassade in de zogenaamde Groene Zone in Bagdad.
Door het bevel tot de aanval op de Amerikaanse ambassade waagde Soleimani duidelijk teveel, aangezien de VS nog steeds getraumatiseerd is door eerdere aanvallen op haar diplomatieke missies in zowel Iran (gijzelingscrisis van 1979) als Benghazi in Libië. In september 2012 overviel een boze menigte de Amerikaanse missie in de stad Benghazi en doodde de Amerikaanse ambassadeur en drie andere VS-burgers.

De Quds-commandant werd blijkbaar bedwelmd door de successen die hij behaalde in de poging om een Sjiitische Halve Maan te creëren die uiteindelijk het bestaan van Israël zou bedreigen, en door de bewondering die hij kreeg van Iraniërs en sjiitische leiders buiten Iran.

Israëlische politici en functionarissen zagen Soleimani als de architect van het opkomende nieuwe Perzische rijk, dat nu Libanon, Syrië, Irak en in mindere mate Jemen omvat.
De Mossad had Soleimani op zijn hitlijst staan nadat eerdere Israëlische complotten om Soleimani te doden op het laatste moment werden afgeblazen of werden ontdekt. Zoals de poging vorig jaar om de commandant van de Quds te vermoorden: toen op zijn programma stond om de schrijn ter nagedachtenis aan zijn vader te bezoeken, ontdekten de Iraanse autoriteiten een bom van 500 kg die onder zijn stoel was verborgen. Eerder, in januari 2008, had de Mossad Soleimani in het vizier toen hij Hezbollah-terreurchef Imad Mugniyeh ontmoette, die na een ontmoeting met de Iraanse commandant in Damascus werd vermoord door een klein explosief dat zijn auto opblies.

Soleimani werd bewonderd door de hoogste leider Ali Khamenei, die de commandant van de Quds als zijn eigen zoon behandelde en hem tot speciale adviseur benoemde. De Iraanse leider prees Soleimani vorig jaar voor zijn strategische successen en noemde hem ‘een levende martelaar.’
De bedreiging die Soleimani voor Israël vormde, kan niet worden onderschat. Premier Benyamin Netanyahu waarschuwde de Iraanse generaal herhaaldelijk om voorzichtig te zijn in zijn verklaringen en acties tegen de Joodse Staat. Dat weerhield Soleimani er echter niet van om sterke banden op te bouwen met Israëls Palestijnse tegenstanders; Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad. En ondertussen voorzag hij Hezbollah in Libanon van geavanceerde wapens, zoals de Kornet-antitankraket.

Qassem Soleimani was een van de IRG-officieren die Hezbollah hebben opgericht en die meer recentelijk achter de vorming van de Golan-bevrijdingsbrigade zat. Dit is een volledig Sjiitische troepenmacht, opgericht met als doel Israël te vernietigen door middel van een oorlog met meerdere fronten.
Soleimani werd gezien tijdens de gevechten tegen ISIS in Tikrit , Ramadi, Fallujah en Mosoel in Irak, dat midden 2017 werd heroverd op de Islamitische Staat, een jihadistische terreurorganisatie. De commandant van Quds heeft ook toezicht gehouden op de grote strijd tegen de rebellen in Aleppo, Syrië en op het offensief van Qalamoun, waar Iran naar verluidt een ondergrondse nucleaire faciliteit in de buurt van de stad Qusayr in gebruik heeft.

In Irak werd Soleimani steeds actiever nadat de volksonrust de Iraanse invloed op het land begon te bedreigen en het ontslag veroorzaakte van premier Adil Abdul al-Mahdi, een Iraanse marionet. Het was Soleimani die de Iraakse regering adviseerde om sluipschutters te gebruiken tegen de demonstranten. Dit resulteerde in de dood van 500 van hen. Hij greep later opnieuw in Irak in om zeker te stellen dat een pro-Iraanse politicus zou worden aangesteld als nieuwe Iraakse premier. Verder beval hij naar verluidt al-Hashd al-Shaabi om Amerikaanse faciliteiten in het land aan te vallen, zoals de Amerikaanse ambassade in Bagdad die eerder werd getroffen door raketten en mortieren.

De Amerikaansee minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo beweerde na de moord op Soleimani dat de Quds-commandant actief bezig was met het beramen van een dreigende aanval ‘die tientallen of honderden Amerikanen had kunnen doden.’ Dat zou waar kunnen zijn, maar het feit is, volgens Israëlische media, dat Soleimani naar Bagdad is gevlogen na een bezoek aan Beiroet en Damascus, .
Op zijn minst wist premier Benyamin Netanyahu van tevoren dat Soleimani zou worden vermoord. Tijdens een toespraak tot de Israëlische natie over zijn juridische problemen, liet Netanyahu vorige week doorschemeren dat er iets groots ging gebeuren met betrekking tot Iran. Hij zei dat er ‘zeer, zeer dramatische dingen gebeuren in de regio’ en herhaalde deze waarschuwing later in een Tweet.

De Israëlische leider sprak de afgelopen tien dagen ook minstens drie keer telefonisch met Pompeo, terwijl Netanyahu eerder plotseling naar Portugal reisde, waar hij met de minister van Buitenlandse Zaken sprak over Iran. Pompeo zei na de moord op Soleimani dat niet nader omschreven partners in het Midden-Oosten ‘fantastisch’ waren geweest in de voorbereidingen voor de aanval op de Quds-commandant. Het zou kunnen, dat de twee besloten hebben dat het Amerikaanse leger Soleimani zou uitschakelen om zo te voorkomen dat Iran een alibi zou krijgen om Israël aan te vallen.

In dit opzicht was het opmerkelijk dat Netanyahu volstond met een korte verklaring waarin hij zei dat de VS, net als Israël, het recht had om zichzelf te verdedigen. De Israëlische premier beval zijn ministers bovendien om geen uitspraken te doen over de moord op Soleimani.
IRG-commandanten dreigen nu dat ‘Israëlische steden’ het slachtoffer zouden kunnen worden van wraakacties en dit verklaart waarom de IDF zijn alertheid heeft verhoogd en de tijdelijke sluiting heeft bevolen van de ski-locatie op de berg Hermon, de plaats waar eerder Iraanse raketaanvallen plaatsvonden.

Sommige experts beweren nu dat de situatie in het Midden-Oosten na de moord op Soleimani zou kunnen uitmonden in een nieuwe wereldoorlog. De afsluiting van de Straat van Hormuz door Iran zou inderdaad kunnen leiden tot een zeer ernstige escalatie in de huidige oorlog tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten en zou andere landen in het conflict kunnen meeslepen.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.