Mainstream vs Sociale Media: De strijd om echt nieuws

donderdag 12 december 2019 |  Tsvi Sadan
De beslissing van Israel Today, om geleidelijk over te stappen van gedrukte tijdschriften naar een volledig digitaal nieuwsportaal, is van cruciaal belang voor elk persbureau dat relevant wil blijven. Onze Duitse en Engelse uitgaven hebben al stappen in die richting gezet.

Relevantie betekent in de digitale wereld veel meer dan alleen maar actuele nieuwsflitsen in real time. Belangrijker nog, en enigszins contra-intuïtief, is dat relevantie in de digitale wereld betekent dat we een betrouwbaarder beeld krijgen van wat er in de echte wereld van elke dag gebeurt, dan in de traditionele mainstream media.

In Israël wordt dit vreemde fenomeen, waarbij de tastbare, concrete traditionele papieren krant minder reëel wordt en de niet-tastbare, in-the-cloud media meer reëel, weerspiegeld in de manier waarop de Israëlische samenleving door de mainstream media versus de sociale media wordt gezien.

In een notendop: de kranten weerspiegelen hoe progressieven Israël zien, de sociale media weerspiegelen hoe de gemiddelde Israëli's (die grotendeels een zionistisch wereldbeeld hebben) Israël zien. Met andere woorden: de mainstream media in Israël presenteren een elitair wereldbeeld, dat representatief is voor een kleine minderheid, terwijl de sociale media de echte wereld van de massa's weerspiegelen, veelal aangeduid met de algemene term 'de man in de straat'.

Deze wanverhouding tussen de twee vormen van media moet zich nog vertalen in echte macht. De mainstream media zijn nog steeds veel krachtiger dan de talloze 'dissidente' ongeorganiseerde personen. Maar dit verschil in invloed begint te veranderen naarmate 'de man in de straat' de instrumenten van de sociale media beter in zijn voordeel leert gebruiken, waardoor hij meer mensen sneller kan bereiken dan waarvan de mainstream media ooit kunnen dromen.

De reden waarom deze twee vormen van media rivalen zijn geworden, heeft te maken met het feit dat de Israëlische mainstream media een middel zijn voor het soort sociale verandering, dat de meeste Israëlische burgers verafschuwen, namelijk het bevorderen van seculiere waarden die in strijd zijn met de notie van het Joodse particularisme - een Joods volk dat in een Joodse Staat woont.

In zijn nieuwe boekje 'Department of Communication: How the TV, Radio and Newspaper Editorials Were Conquered', ('Afdeling Communicatie: Hoe de redactionele artikelen van tv, radio en kranten werden veroverd'), beschrijft Hagai Segal, redacteur van de conservatieve religieuze krant Makor Rishon, de manier waarop de Israëlische media van patriottisch in anti-patriotisch zijn veranderd. Volgens Segal kwam de grote verandering na de traumatische Yom Kippoeroorlog van 1973, die het vertrouwen dat de Israëli's tot dan toe in hun regering hadden, radicaal ondermijnde. Maar in plaats van de situatie te verbeteren, gebruikten de media de crisis om zich tegen datgene te keren waar Israël tot 1973 voor stond, namelijk een Staat die trots gebaseerd was op de waarden van het zionisme.

Progressief bolwerk
In 1976 laat Segal zien dat 'na wederzijdse beschul­digingen tussen linkse en rechtse mensen op de [nationale Israëlische] radio, een vijandige omgeving in de redactie­ruimte is ontstaan'. Zo werd bijvoorbeeld de eigenzinnige rechtse verslaggever Aryeh Naor 'verbannen naar een andere afdeling van de radio'. Dit proces van het wegzuiveren van rechts uit de media, dat in detail beschreven wordt in Segal's boekje, belicht wat de mainstream media nu zijn, een progressief bolwerk dat in staat is om Israël in de door hen gewenste richting te sturen.

De rechtse partijen waren tientallen jaren uitgesloten van het politieke en culturele gesprek en zo effectief gemuilkorfd, tot de verschijning van Facebook, de sociale mediagigant die in 2006 op het toneel verscheen, hoewel de Israëli's pas in 2014 zijn mogelijkheid om politieke veranderingen te bewerkstelligen begonnen te begrijpen. Niet toevallig gingen, in de aanloop naar de Israëlische verkiezingen van 2015, de anonieme commentatoren op de grote digitale nieuwswebsites (waarvan de meeste gewoon replica's van de main­stream media zijn) Facebook gebruiken om hun frustratie te uiten over een mainstream media, die er alles aan deden om de rechtse groep kiezers af te schilderen als primitief, ongeschoold en onver­draag­zaam. Sociale media, en Facebook in het bijzonder, is het 'stadsplein' van rechts geworden, waardoor het voor het eerst in decennia te horen is, zonder dat de reguliere media als poortwachter fungeren.

Sindsdien zijn alternatieve rechtse digitale media­kanalen steeds gebruikelijker geworden. Na tientallen jaren van slechts één enkele opinie, die hen met geweld is opgedrongen, beginnen de Israëli's nu een media-markt voor vrije opinies te ervaren, zoals die altijd al bedoeld was.

Dit betekent niet, dat de overwegend rechtse sociale media de linkse greep op de mainstream media moeten vervangen. Niemand behoort de media te controleren. In plaats daarvan moeten sociale media, waaronder digitale nieuwswebsites, worden bekeken voor wat ze zijn - middelen die, als ze op de juiste manier worden gebruikt, kunnen bijdragen aan het weer doen opbloeien van een echte democratie, die gebaseerd is op de overtuigingen en waarden van de meerderheid.

In dit opzicht is de overstap van Israel Today van drukwerk naar digitaal eigenlijk slechts een verandering van vorm. Wat de inhoud betreft, en in ieder geval wat deze schrijver betreft, zal Israel Today de werkelijkheid van Israël en het Joodse volk naar beste vermogen blijven weergeven, in plaats van in elkaar gedraaide agenda's die vermomd zijn als nieuws.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.