Benjamin Netanyahu: De vloek van succes

maandag 11 november 2019 |  Aviel Schneider
Hij wordt bewonderd en bekritiseerd. Al jarenlang speelt hij een politieke hoofdrol zowel in binnen- als buitenland. Als Israëls beste ambassadeur spreekt hij als geen ander de Algemene Vergadering van de VN toe in vloeiend Engels.

Twee keer achter elkaar was hij premier, in totaal ruim dertien jaar. Hij bekleedde de positie van minister van Financiën en minister van Defensie. Tijdens zijn premierschap functioneerde hij ook nog als minister. Hij wist de Israëlische buitenlandpolitiek krachtig aan te sturen, haalde de Israëlische economie uit een diep dal en voerde een zeer evenwichtig beleid. Hij had niet alleen een schare van vereerders, maar had ook veel vijanden. Hij beheerst het politieke spel als geen ander, weet handig gebruik te maken van het moment en ontwikkelt telkens nieuwe strategieën.

Tegelijkertijd wordt Netanyahu gezien als een hoogmoedige hedonist. Wie hem te dicht naderde op het politieke toneel, en een concurrent zou kunnen worden, beledigde en vernederde hij. Hij regeerde zijn partij, maar ook zijn coalitie, met sterke hand.

Aan de andere kant leed hij zelf onder het verraad van nauwe bondgenoten. De bitterste pil die hij moest slikken, kwam uit eigen gelederen, toen zijn partij zijn leiderschap in twijfel trok. Boze tongen in de media en politiek verspreidden de roddel dat hij nooit een portemonnee bij zich zou hebben. Vaak werd er door critici en collega’s kwaadgesproken over zijn vrouw en zijn zoon. Woorden als omkoping, fraude en vertrouwensbreuk werden gekoppeld aan zijn naam.

Op zeker moment besloot hij om de Knesset te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Hij had geen andere keuze. Hij werd innerlijk verscheurd door de keuze tussen een eerlijk proces of het nemen van omstreden politieke beslissingen. Hij raakte gebrouilleerd met zijn goede vriend, president Reuven Rivlin, nota bene lid van dezelfde Likoedpartij. Maanden­lang gaf hij leiding aan een overgangs­regering, en zijn laatste coalitie kwam alleen door uiterste inspanning tot stand. En nu, in deze onzekere tijd, lachen zelfs zijn partijgenoten heimelijk om hem.

Het is waar, vroeger was het echt niet beter in de Israëlische politiek. Maar vroeger was alles wèl anders. De media waren minder venijnig. In 1963 overhandigde premier David Ben-Goerion de scepter aan zijn opvolger Levi Eshkol. Destijds waren in de jonge staat Israël de socialisten aan de macht. Maar ook toen waren politieke intriges schering en inslag. Zoals nu de centrumrechtse Likoedpartij aan de macht is, zo was tot aan 1968 de socialistische middenpartij Mapai (Arbeiderspartij) aan de macht. Deze ging na enige tijd op in de socialistische Arbeiderspartij, waar Yitzchak Rabin later de leider van werd.

Abraham Dishkin, politicoloog aan de Hebreeuwse Universiteit en professor aan het Interdisciplinaire Centrum in Herzliya zei: ‘David Ben-Goerion en Benjamin Netanjahu zijn niet met elkaar te vergelijken. Niet qua ambtsperiode, noch qua leiderschap.'

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het novembernummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.