Libanon staat op instorten

maandag 4 november 2019 |  Edy Cohen
Israëls noorderbuur wordt momenteel in de greep gehouden van een volksopstand waarvan velen vrezen dat deze tot een burgeroorlog kan leiden. Nadat honderdduizenden protesteerden in de straten van Libanon, heeft premier Sa’ad Al-Hariri zijn ontslagbrief ingediend bij de Libanese president Michel Awn.

De afgelopen twee weken stond Libanon in brand – geen ander woord kan de situatie in de straten van het land beschrijven. Het land is verlamd, ondanks alle deskundigen die dachten dat de demonstraties na de tweede dag zouden eindigen door gebrek aan belangstelling, of door de regen en de koude weersomstandigheden. Wat er deze dagen in Libanon gebeurt, kan worden omschreven als een staatsgreep van de bevolking tegen de corrupte Libanese politici, die het land aan de noordelijke grens van Israël in een ernstige economische depressie hebben doen afglijden.

Libanon functioneert als een maffia. De 128 parlementsleden en ministers stelen alles wat ze kunnen door de bedrijven, hotels, winkels en onroerende goederen, die zij naast hun overheidsfunctie beheren. Er is geen scheiding tussen de overheid en het bedrijfsleven. Het onmiskenbare feit is dat je in de Libanese politiek rijk wordt als je een regeringspositie kunt bemachtigen.
Het Libanese volk heeft er eindelijk genoeg van en heeft opgeroepen tot massaprotesten tegen de corruptie, terwijl het specifieke eisen stelt. Zij roepen op tot het ontslag van alle politieke leiders, met inbegrip van de premier, de president, de voorzitter van het parlement en alle ministers en parlementsleden die nog steeds actief zijn. Met andere woorden, een volledige omwenteling van 180 graden. Totdat er verkiezingen kunnen worden gehouden, eisen ze dat de politici worden vervangen door onafhankelijke technocraten die niets te maken hebben gehad met de Libanese politiek, daarmee helemaal teruggaand naar de burgeroorlog van 1991.

Een klein aantal families heeft Libanon lange tijd bestuurd, families die onbeschrijflijk rijk zijn geworden. Eén voorbeeld van dit soort corruptie is de familie van de huidige president Michel Awn. Zijn twee dochters zijn in het presidentieel paleis werkzaam als adviseurs van de president. Een van hun echtgenoten is zijn minister van Buitenlandse Zaken, de andere, die gescheiden is van de dochter, blijft als consultant werkzaam. Er is geen rechter, jury of mediakanaal dat de moeite neemt om deze vriendjespolitiek in twijfel te trekken.

Dat is omdat Libanon uit achttien verschillende gemeenschappen bestaat, waarvan de kleinste de Joodse gemeenschap is, die uit slechts enkele tientallen mensen bestaat. Bijna elke gemeenschap heeft zijn eigen regels, een eigen krant, televisiezender, enz. Iedere gemeenschap streeft enkel naar de promotie van de leden van hun eigen groep. Overheidsmedewerkers worden gerekruteerd vanuit hun eigen groep, familie en connecties in plaats van op basis van vaardigheden of zelfs populariteit. Het hele systeem is corrupt, inclusief de media en het gerechtelijk apparaat, dat zich routinematig overgeeft aan politici en hun dictaten.

De demonstranten eisen ook nieuwe verkiezingen en de oprichting van een toezichtsorgaan. Dat toezichtsorgaan zal onder meer bestaan uit onbesmette rechters, die de bankrekeningen van de politici zullen doorlichten, hen zullen vervolgen en het geld aan de Staat zullen teruggeven. Deze eis zal moeilijk zijn, omdat de politici die het land oprichtten gewend zijn om te stelen en rijk te worden ten koste van de burgers, van wie velen hun maandelijkse rekeningen niet eens kunnen betalen.
Libanon is een klein land dat iets meer dan 10.000 vierkante kilometer (3.800 vierkante mijl) omvat en toch een schuld van 100 miljard dollar heeft. Libanese banken zijn niet in staat om deze schuld te betalen, en zelfs de rente op de leningen kunnen ze niet terugbetalen. Doordat de banken sinds het begin van de protesten zijn gesloten, zijn er alleen maar meer zorgen. De situatie wordt nog ingewikkelder door de sancties die president Trump heeft opgelegd aan Libanese banken voor hun samenwerking met Hezbollah en Iran. Het hele systeem staat op instorten.

De kracht van dit protest is niet alleen dat het een volksbeweging is zonder permanent leiderschap, maar ook omdat dit het opneemt tegen alle huidige machthebbers, zelfs tegen de militante Hezbollah. Een van de meest populaire leuzen van het protest is geweest: ‘Ieder van ons is er een, en natuurlijk is Nasrallah er een van’ (dat wil zeggen, corrupte politici). Deze gevoelens werden geuit na twee toespraken die Nasrallah, het hoofd van Hezbollah, gaf. Hij bedreigde de demonstranten en beschuldigde hen valselijk van het ontvangen van geld van buitenlandse instanties. Nasrallah kon de demonstranten niet van hun stuk brengen, vooral na een aantal incidenten waarbij enkele tientallen Hezbollah agenten probeerden de demonstranten af te schrikken. De Libanese politie kwam echter tussenbeide om de burgers te verdedigen.

Sommige demonstranten begonnen Israëlische vlaggen te verbranden, maar anderen hielden hen tegen. ‘We demonstreren tegen de corrupte politici, we mogen de aandacht niet verliezen door een ander onderwerp aan te pakken,’ zeiden de demonstranten toen ze een einde maakten aan het verbranden van de vlaggen.

Het protest van het volk heeft effect. De pogingen om Israël ervan te beschuldigen dat het achter de beweging zit, zijn mislukt. De premier heeft ontslag genomen in een blijk van steun voor de demonstranten. Daarbij laat hij de andere politici in ernstige problemen achter. Niemand heeft een oplossing en de mensen in de straten van Libanon zijn razend. Op dit moment lijkt het erop dat er slechts een doodlopende weg is met een onduidelijke toekomst, of zelfs een burgeroorlog in het verschiet. Eén ding lijkt duidelijk: de Libanezen geven niet op korte termijn op en lijken bereid te zijn alles in het werk te stellen om radicale veranderingen in hun land te bewerkstelligen.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.