De kracht van retoriek

maandag 21 oktober 2019 |  Aviel Schneider
Een van de meest krachtige middelen in de politiek is de redevoering. Je kunt een volk overtuigen door een juiste retoriek. Koning Salomo was zich daar al van bewust toen hij zei: ‘Leven en dood zijn in de macht van de tong.’ Een goed spreker weet zijn publiek te boeien en te overtuigen.

Hij is in staat om de inhoud van zijn betoog bij het publiek in het geheugen te prenten. In de Bijbel komen meerdere belangrijke toespraken voor, met veel retoriek. Mozes, de grote leider van het volk Israël, begreep het belang van retorica. Hijzelf beheerste de kunst van het spreken niet, maar begreep dat hij iemand anders nodig had, die deze gave wel had. Want het vereiste veel overtuigings­kracht om het volk klaar te maken voor de uittocht uit Egypte naar het Beloofde Land. Voor deze speciale taak koos hij, of beter gezegd, koos God, zijn broer Aäron.

Vandaag is het Benjamin Netanyahu die - meer dan anderen - het belang van retorica in de politiek inziet. Hij beheerst die kunst als geen ander. Zijn tegen­standers geven dat ruiterlijk toe. Netanyahu weet door zijn spreken zijn positie en zijn gedachtengoed te verankeren bij het volk. Zijn talent om te overtuigen en zonder angst te spreken, heeft hij deels te danken aan de lessen die hij in de tachtiger jaren van de vorige eeuw volgde bij Lilyan Wilders, een Amerikaans retorica-coach. Daarnaast bestudeerde hij de spreekkunst van Bijbelse figuren.

Netanyahu richt zich tegenwoordig voornamelijk door middel van de sociale media tot zijn kiezers, en niet via televisie en radio. Die worden door hem bestempeld als vooringenomen en zelfs vijandig. Twee weken voor de verkiezingen van afgelopen voorjaar, beloofde Netanyahu de Joodse inwoners van Judea en Samaria: ‘Met Gods hulp zal overal in het land Joodse soevereiniteit ontstaan.’
Enerzijds spreekt hij zijn kiezers daarmee direct aan, anderzijds begrijpen religieuze Joden, dat hij met de woorden ‘met Gods hulp’ ook een uitweg heeft als zaken anders lopen. Daarnaast heeft Netanyahu het in zijn toespraken vaak over de Bijbelse beloften aangaande het volk Israël, en dat valt goed bij de bevolking.

Maar linkse politici spreken een heel andere taal. Zij houden God erbuiten, maar gebruiken vooral hoopvolle woorden en slogans die niets met de Bijbel of de geschiedenis van het Joodse volk te maken hebben. Professor Yehoshua Gitay, historicus en expert in retorica, is van mening dat zij op die manier de plank volledig misslaan. Gitay: ‘De linkse partijen in Israël zullen de verkiezingen verliezen, omdat zij het volk niet op de juiste manier weten aan te spreken. Ze hebben geen duidelijke boodschap. Want feiten en argumenten zijn niet voldoende om mensen te overtuigen.’

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het oktobernummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.