Fiddler on the Roof al 55 jaar vertoond in theaters

Monday, October 07, 2019 |  Sheldon Kirshner
Bijna 55 jaar na de openingsvoorstelling in het Imperial Theatre in New York City, wordt, het iconische Broadway-toneelstuk Fiddler on the Roof nog steeds vertoond. Het heeft zo'n lange levensduur, dat het sinds 22 september 1964 elke dag ergens ter wereld wordt opgevoerd.

Deze sombere musical, gebaseerd op de verhalen van Sholem Aleichem, is een kritisch en commercieel succes, ondanks de verbluffend verkeerde beoordeling van de New York Times criticus Walter Kerr, die het neerbuigend afwees als een 'bijna misser'.

De eerste grote musical op het Amerikaanse podium zonder een Amerikaans karakter, Fiddler on the Roof, is inderdaad enorm populair. Bijna tien jaar lang was het de langstlopende musical op Broadway. Ook won deze megahit negen Tony Awards, bracht vijf Broadway-revivals op gang en werd opgevoerd in landen variërend van Japan en Oostenrijk tot Zuid-Afrika en Mexico.

In 1971 werd er een Hollywood-film van gemaakt door Max Lewkowicz, die de titel 'Fiddler: A Miracle of Miracles' kreeg, dat op 23 augustus in Toronto in première ging. Hierboven ziet u de trailer.

Fiddler on the Roof speelt zich af in 1905 in het nederzettingengebied van het tsaristische Rusland, waar de meeste Russische Joden gedwongen werden te leven onder de druk van antisemitische beperkingen, en gaat over de allure van de traditie en de aantrekkings­kracht van assimilatie in de krakkemikkige sjtetl Anatevka. Tevje, een arme melkveehouder, woont daar samen met zijn vrouw Golda en vijf ongehuwde dochters tot een pogrom hen verjaagt.

'Het doel van onze documentaire', zegt regisseur Max Lewkowicz 'is om te begrijpen waarom het verhaal van Tevje de melkboer steeds opnieuw herboren wordt als geliefd amusement en een culturele toetssteen over de hele wereld'.

In zijn zoektocht om dit doel te bereiken interviewt Lewkowicz een groot aantal persoonlijkheden die met het stuk te maken hebben, maar de belangrijkste figuren in zijn informatieve film zijn Sheldon Harnick, de tekstschrijver, en Jerry Bock, de componist. Beiden waren gecharmeerd door de sfeer van Sholem Aleichems verhalen, oorspronkelijk geschreven in het Jiddisch, en door de kracht van zijn personages. 'Ze sprongen van de pagina's af', herinnert Harnick zich in ontzag.

De moeilijkste taak voor Harnick was het schrijven van het gedeelte waarin een dochter van Tevje, Chava, buiten het geloof trouwt en met haar Russische echtgenoot naar de Verenigde Staten emigreert. Tevje is door de beslissing van Chava gebroken, maar wenst haar veel succes in Amerika.

Lewkowicz gelooft dat Fiddler on the Roof, hoewel bijzonder door zijn Joodse wortels, een universele boodschap uitdraagt, met thema's variërend van traditie en onverdraagzaamheid tot onderdrukking en etnische zuivering.

Hij laat de indruk achter dat de choreograaf Jerome Robbins een sterke invloed heeft gehad op het stuk. In strijd met zijn Joodse identiteit werd hij echter beïnvloed door het wilde karakter van een chassidische bruiloft die hij bijwoonde en geboeid werd door de schilderijen van Marc Chagall, elementen die hij beide in het stuk verwerkte.

Lewkowicz suggereert ook dat Zero Mostel (bovenstaande foto), de eerste acteur die Tevye uitbeeldde, net zo heetgebakerd was als hij.

Norman Jewison, de niet-Joodse regisseur van de filmversie, vertelt een grappige anekdote. Hij vroeg aan het hoofd van de filmstudio, Arthur Krim, 'Wat zou je zeggen als ik een goy [niet-Jood] was?' Kim had aangenomen dat Jewison Joods was, en was blijkbaar verrast door de onthulling van Jewison. Er volgde een oorverdovende stilte voordat Krim huichelend zei: 'Daarom kozen we jou.'

Jewison koos Chaim Topol (hoofdfoto), een Israëlische acteur die in Londen werkt, als Tevje. Topol, zegt hij, straalt macht en seksualiteit uit. In een belangrijke scène, voegt Topol toe, had hij een vreselijke kiespijn. Dat is misschien de reden waarom hij zo'n blijvende indruk maakte.

Dit artikel verscheen eerst bij: sheldonkirshner.com

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.