Shadow Strike, Israël voorkwam een Syrisch kernwapen

Friday, October 04, 2019 |  Sheldon Kirshner
Op 6 september 2007 vernietigde de Israëlische luchtmacht de nog niet voltooide al-Kibar kernreactor in het noordoosten van Syrië, die door Noord-Korea onder een donkere sluier van geheimhouding werd gebouwd. Het indringende boek van Yaakov Katz, Shadow Strike: Inside Israel’s Secret Mission to Eliminate Syrian Nuclear Power (St. Martin’s Press), vertelt het verhaal van deze gedurfde missie vanuit Israëlisch en Amerikaans perspectief.

‘Het is een verhaal over spionage, politieke moed, militaire macht en psychologische oorlogsvoering op nationale schaal,’ schrijft Katz, de hoofdredacteur van de Jerusalem Post. ‘Wat er in 2007 gebeurde is een draaiboek voor hoe een land een existentiële dreiging neutraliseerde,’ voegt hij eraan toe.

Zoals we weten, was het niet de eerste keer dat Israël een kernreactor in een Arabisch land gebombardeerd heeft. In 1981 vernietigde Israël de Osirak-reactor in Irak, in overeenstemming met een beleid dat bekend staat als de Begin Doctrine. Dat is een verwijzing naar Menachem Begin, de Israëlische premier die opdracht gaf tot de vernietiging van de reactor op grond van het argument dat Israël niet kan toestaan dat zijn vijanden kernwapens verwerven. Dit verklaart de huidige vastberadenheid van Israël om Iran, zijn aartsvijand, ervan te weerhouden lid te worden van de nucleaire club. Zoals Katz het stelt: ‘Als Syrië ermee weg zou mogen komen, zou Iran zich aangemoedigd voelen.’

Bashar al-Assad

Het is omstreden waarom Syrië, de vijand van Israël, in eerste instantie een kernreactor wilde. De consensus lijkt te zijn dat president Bashar al-Assad zijn regime wilde versterken, een machtsevenwicht met Israël wilde creëren en een leider in de Arabische wereld wilde worden.

Ibrahim Othman

De Mossad, de buitenlandse inlichtingendienst van Israël, ontdekte wat Syrië van plan was door in het geheim de computer van Ibrahim Othman, de directeur van de Syrische Commissie voor Atoomenergie, te hacken. Na het downloaden van zijn bestanden, installeerden Mossad-agenten een Trojaans paard. Daardoor kreeg Israël permanent toegang tot Othmans computer. Het werd duidelijk dat Syrië een kerncentrale aan het bouwen was in een vallei diep in de woestijn in de regio Deir ez-Zor, aan de oevers van de Eufraatrivier.

De Syrische kernreactor voor de vernietiging ervan door Israël

Nadat hij de intenties van Syrië had vastgesteld, stuurde de Israëlische premier Ehud Olmert de directeur van de Mossad (Meir Dagan) naar Washington om de Amerikaanse minister van Defensie Dick Cheney te waarschuwen dat Israël geen kernwapen in Syrië zou accepteren. ‘Het nieuws was wereldschokkend,’ schrijft Katz. ‘Tot dan toe was er geen enkel bewijs in de Amerikaanse inlichtingengemeenschap dat ondersteunde wat Dagan beweerde.’

Meir Dagan

Dagan was een sterk voorstander van het inzetten van militair geweld om de reactor te bombarderen. Syrië, dat het project geheim probeerde te houden, had zelfs geen raketbatterij of luchtafweergeschut in de buurt van de reactor geplaatst.
Kort na Dagans ontmoeting met Cheney belde Olmert president George W. Bush op en vroeg hem de locatie te bombarderen. ‘Voor Israël zou het laten uitvoeren van de aanval door Amerika een win-winsituatie zijn,’ zegt Katz. ‘De reactor zou verdwijnen zonder Israëls betrokkenheid, wat betekent dat de kans op een grootschalige oorlogsuitbarsting beperkt was.’

In Israëls ogen moest de reactor gebombardeerd worden voordat hij operationeel werd. ‘Niemand wilde verantwoordelijk zijn voor het lekken van radioactief materiaal in de Eufraatrivier en vervolgens het leven van generaties Syriërs negatief beïnvloeden,’ citeert Katz een uitspraak van een Israëlische topambtenaar.
De regering-Bush was zat niet op één lijn over de haalbaarheid van het bombarderen van de reactor. In principe was Bush het eens met Cheney, die betoogde dat een Amerikaanse aanval de geloofwaardigheid van de VS in het Midden-Oosten zou vergroten op een moment dat de Verenigde Staten verwikkeld waren in een moordende guerrillaoorlog in buurland Irak. Als het goed wordt gedaan, zo betoogde Cheney, kan het gebruik van militair geweld een sterk signaal afgeven aan onder andere Iran. Elliott Abrams, een hoge ambtenaar van de VS, ging in principe akkoord met Cheney, maar dacht dat Israël de aanval zou moeten uitvoeren om de afschrikking te herstellen die het tijdens de Tweede Libanonoorlog in 2006 had verloren.

Dick Cheney

Bush wilde Assad, die anti-Amerikaanse rebellen in Irak steunde, in toom houden, maar was voorzichtig met het aanvallen van Syrië. Bush vreesde dat Amerikaanse bombardementen de relatie tussen de Verenigde Staten en Israël zouden ondermijnen en de regionale positie van de VS zouden aantasten. Op 13 juli informeerde Bush Olmert over zijn beslissing. ‘Ik kan een aanval op een soevereine natie niet rechtvaardigen, tenzij mijn inlichtingendiensten opstaan en stellen dat het een wapenprogramma is,’ zei hij tegen Olmert, die hem adviseerde om de kwestie aan de Internationale Organisatie voor Atoomenergie voor te leggen.

Ehud Olmert

De beoordeling van Bush werd onderschreven door twee Amerikaanse kabinetsministers - minister van Defensie Robert Gates en minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice. Zij vreesden dat Syrië vergeldingsmaatregelen zou nemen door Amerikaanse troepen in Irak aan te vallen. Zij hadden ook twijfels over de waarheidsgetrouwheid van de Israëlische inlichtingen.
In reactie op Bush verklaarde Olmert dat Israël van plan was de Syrische reactor te vernietigen. Bush, op zijn beurt, maakte aan een selectie ambtenaren duidelijk dat de Verenigde Staten zich niet moesten bemoeien met de Israëlische inval.
De Israëlische aanval werd uitgevoerd door vier F-15I's en vier F-16I's met ongeveer 20 ton aan bommen. De vliegtuigen vlogen naar Syrië langs de grens met Turkije en doken het Syrisch grondgebied in tijdens de laatste etappe van de vlucht. Extreem laagvliegend bereikten ze het doelwit net na middernacht. De reactor werd onherstelbaar verwoest. Syrië vuurde enkele raketten af, maar ze kwamen ver van het doelwit terecht.

Interessant genoeg waren Israël en Syrië net begonnen met indirecte vredesbesprekingen door middel van Turkse bemiddeling toen de Israëlische luchtmacht op al-Kibar toesloeg.
Israël nam geen verantwoording voor de inval, vrezend voor een Syrische militaire reactie wanneer Syrië zijn gezicht verloor. Aangezien de Israëlische regering geen idee had wat de reactie van Syrië zou zijn, werd het Noordelijke Commando van Israël op hoog alarm gezet voor het geval er een oorlog uitbrak. Syrië gaf een officiële verklaring vrij waarin werd beweerd dat zijn luchtverdedigingssystemen de Israëlische vliegtuigen hadden verjaagd. Olmert handhaafde het Israëlische beleid van strikte stilte, alsof er niets was gebeurd. Enkele dagen na de inval vertelde hij de verslaggevers dat hij bereid was de vredesbesprekingen met Syrië te hervatten.

George W. Bush

Wat Bush betreft, hij feliciteerde Olmert met zijn goede prestatie. Volgens Katz waren het Pentagon en de CIA ook tevreden, wat resulteerde in een ‘nieuwe waardering en respect voor de Israëlische intelligentie- en militaire capaciteiten.’ Hij voegt eraan toe: ‘Welke vlek de Tweede Libanonoorlog op het imago van Israël ook had achtergelaten, hij leek nu weg te zijn.’
In het kielzog van Israëls inval installeerden de Mossad en de CIA nieuwe communicatielijnen en kwamen ze overeen om een gezamenlijke missie te starten om Hezbollah’s hoofd van operaties, Imad Mughniyeh, in Damascus te vermoorden.

Dit artikel was voor het eerst te lezen op de website www.sheldonkirshner.com

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.