Kritisch moment in strafrechtelijk onderzoek Netanyahu

Thursday, October 03, 2019 |  Tsvi Sadan
Israël balanceert op de rand van wijdverspreide burgerlijke onrust, nu binnenkort het besluit over de aanklacht tegen Netanyahu wordt verwacht. Aanhangers van Netanyahu noemen het uitkiezen van slechts één politicus voor aanklachten, een 'politieke heksenjacht'.

Afbeelding: Een pro-Netanyahu demonstratie. Op de poster de woorden Netanyahu. Rechts. Sterk. Vergeven. (Foto: Tomer Neuberg/Flash90

Premier Benjamin Netanyahu is door de Israëlische procureur-generaal ontboden voor vier dagen van hoorzittingen in verband met strafrechtelijke beschuldigingen tegen hem, namelijk in de dossiers 1000, 2000 en 4000. Waar gaan die over?

Dossier 1000 heeft betrekking op steekpenningen, die Netanyahu zou hebben ontvangen in de vorm van sigaren en champagnes met een waarde van meer dan 1 miljoen shekel. Ze waren aan hem gegeven door de miljardairs Arnon Milchan en James Packer in ruil voor bepaalde voordelen.

In Dossier 2000 wordt Netanyahu ervan beschuldigd het rechtse [gratis] dagblad Israel Hayom te willen inperken, als mediamagnaat Noni Moses hem meer positieve aandacht zou geven in het concurrerende dagblad Yediot Achronot.

Dossier 4000 is het ernstigste van allemaal, in die zin dat het suggereert dat Netanyahu, toen hij minister van Communicatie was, een onwettige overeenkomst heeft gesloten met Sha'oel Elovitch, de grootste aandeel­houder van tele­communicatie­bedrijf Bezeq, dat gedeel­telijk eigendom is van de Israëlische overheid. Volgens de beschuldigingen bevorderde Netanyahu Bezeq's overname van Elovitch's aandeel in het satelliet­televisie­netwerk Yes, een deal die hem een miljard dollar heeft opgeleverd. Dit alles in ruil voor, wederom, een positieve verslaggeving over Netanyahu en zijn familie [op de nieuwswebsite Walla!].

In zoverre als in de dossiers 2000 en 4000 onderzoek gaande is naar mogelijke criminele transacties tussen de media en lokale politici, hebben ze geen precedent in de rechtsgeschiedenis van Israël. Als Netanyahu in staat van beschuldiging zou worden gesteld, zou hij de eerste zijn die ooit terecht zou staan voor het illegaal zoeken naar positieve berichtgeving in de media.

Politieke heksenjacht
Deze zaken doen niet alleen de wenkbrauwen fronsen, maar roepen ook de beschuldiging op van selectieve wetshandhaving, en terecht. De aanhangers van Netanyahu zeggen dat het creëren van een nieuw juridisch precedent, gericht op een naar behoren gekozen zittende premier, in het beste geval problematisch is, en dat het uitkiezen van slechts één van de vele politici in strijd is met het bijna-heilige principe van juridische gelijkheid.

Dat, en de meedogenloze media-aanvallen op de integriteit van Netanyahu en zijn familie, hebben geleid tot de sensatie van een politieke heksenjacht, die allesbehalve het nastreven van gerechtigheid is.
En nogmaals, het zou goed zijn om te zich te herinneren dat Netanyahu en zijn vrouw, sinds hij in 1996 voor het eerst de functie van premier kreeg, maar liefst negen aanklachten hebben ontvangen. Tot op heden heeft geen ervan tot een veroordeling geleid, behalve Sara Netanyahu die beschuldigd wordt van het 'misbruik maken van anderen zonder vals te spelen', waarvoor ze een boete van ₪50.000 heeft betaald. Dit was wederom een precedent scheppende uitspraak, aangezien deze specifieke wet nooit tegen iemand anders was gebruikt.

Proces door de publieke opinie
De manier waarop de politie, het Openbaar Ministerie en de media zijn omgegaan met Netanyahu - wat neerkomt op een proces door de publieke opinie - heeft het Israëlische publiek verdeeld tussen degenen die Netanyahu al schuldig hebben bevonden, en degenen die ervan overtuigd zijn dat hij onschuldig is, ongeacht enige juridische uitkomst. Het is niet verrassend, dat deze twee groepen verdeeld zijn langs de Israëlische politieke scheidslijn tussen links en rechts. Dat betekent, dat als de rechtbank Netanyahu schuldig acht, dit de vijandigheid tussen de rivaliserende politieke kampen alleen maar zou verergeren.

Deze angst werd geuit in een buitengewone Facebook-post van 18 september, die pas enkele dagen geleden is opgedoken. Deze post, over de mogelijke uitslag van de verkiezingen en de mogelijke aanklacht van Netanyahu, werd geschreven door Prof. Ruth Gavison, een zeer gerespecteerde juridische autoriteit, die in 2011 de Israëlprijs voor juridisch onderzoek ontving. Haar Facebook-post luidt: 'Ik vrees dat Netanyahu in werkelijkheid geen kans heeft op een eerlijk proces. Het was te veel een mediaproces, zodat het nu uiterst moeilijk zou zijn om het op een andere manier te beëindigen [dan door een aanklacht]. Dit is een grote tragedie voor Bibi, maar ook zeer slecht voor de Staat en de samenleving. (...) Uit zulke conflicten kan niets goeds voortkomen. Er komen geen winnaars uit voort.' En dat is een understatement.

De spontane pro-Bibi-demonstratie van dinsdagavond bij het huis van procureur-generaal Avihai Mendelblit kan het eerste teken zijn dat de aanhangers van Netanyahu niet langer inactief toekijken en de tegenstanders van de premier de show laten leiden. Meer dan anderhalf jaar lang heeft de anti-Bibi menigte elke zaterdagavond op precies dezelfde plaats demonstraties gehouden, in een poging om Mendelblit onder druk te zetten om Netanyahu zo hard mogelijk te straffen.
Nu Mendelblit spoedig zijn besluit betreffende het aanklagen van de premier zal voorleggen, kan de kleine pro-Bibi demonstratie van eerder deze week snel uitgroeien tot wijdverspreide burgerlijke onrust, uiteindelijk leidend tot het gevreesde resultaat dat Gavison in zeer milde termen probeerde op te schrijven.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.