Israëlisch verkiezingen lopen uit op chaos

maandag 23 september 2019 |  Ryan Jones
Alsof de tweede landelijke verkiezingen binnen een half jaar nog niet genoeg was, lijkt de nasleep van de verkiezingen van 17 september in Israël nu op een soort politiek circus. Een overzicht van alle interessante en schadelijke gebeurtenissen na de landelijke verkiezingen .

De politieke kopstukken van dit moment, van links naar rechts: Generaal b.d. Benny Gantz (Blauw en Wit), Avigdor Lieberman (Yisrael Betenoe, Israël Ons huis), Benjamin Netanyahu (Likoed), Ayman Odeh (Verenigde Arabische Lijst). (Foto's: Flash90)

U gaat eerst. Nee, U gaat eerst!
We weten nu dat de partij Blauw en Wit de meeste zetels in de Knesset heeft gewonnen, 33, tegen 31 voor de Likoedpartij van premier Benjamin Netanyahu. Toch lijkt het er nu op, dat Netanyahu de eerste kans krijgt om de volgende regering te vormen.

In een gewaagde gok, hoopt de leider van Blauw en Wit Benny Gantz dat Netanyahu, door eerst een formatiepoging te ondernemen en te falen, dan zal worden gedwongen om deel te nemen aan een eenheidsregering onder de voorwaarden van Blauw en Wit.

Waarom zal Netanyahu hierin falen, verwacht Gantz?
Omdat Likoed er al mee heeft ingestemd om de ultraorthodoxe Joodse partijen in zijn coalitie op te nemen. Maar het rechtse blok, zoals het er nu uitziet, heeft nog lang niet de meerderheid van 61 zetels bereikt. Zij hebben Avigdor Lieberman's Yisrael Betenoe en zijn 8 zetels nodig om een stabiele regering te vormen.

Lieberman heeft echter geweigerd om met de ultraorthodoxen samen te werken. De inzet van zijn verkiezingscampagne was de belofte om religieuze dwang in de Israëlische politiek te bestrijden.

Dus zit Netanyahu vast, en Gantz weet het. Toch neemt de laatste een risico, aangezien Bibi in het verleden al eens konijnen uit zijn hoge hoed heeft getoverd

Ondertussen wil Netanyahu dat Gantz eerst een formatiepoging onderneemt, om ongeveer dezelfde reden. Er waren zelfs geruchten dat Likoed de leider van Blauw en Wit voor premier zou aanbevelen. Uiteindelijk adviseerde Likoed echter Netanyahu toen zijn vertegenwoordigers op zondag met president Re'oeven Rivlin spraken, die de niet benijdenswaardige taak heeft om deze rommel te sorteren.

Hoeveel premiers?!
Lieberman, die zich in de positie van 'kingmaker' bevindt,' weigerde bij zijn gesprek met Rivlin om of Netanyahu of Gantz aan te bevelen voor premier. Hij wil dat die twee samen komen in een seculiere regering van nationale eenheid, wat meer in overeenstemming is met Gantz' visie, zolang hij maar de leiding krijgt.

Maar - en dit is een grote 'maar' - wat Lieberman en alle andere Israëli's die oproepen tot een regering van nationale eenheid vooralsnog negeren, is de reeds bestaande overeenkomst tussen Gantz en de nummer 2 van zijn partij, Yair Lapid.

Als Likoed en Blauw en Wit een eenheidsregering zouden vormen, dan zou dat ongetwijfeld op voorwaarde zijn dat Netanyahu en Gantz als premier rouleren. Wat momenteel wordt ontweken is dat Gantz en Lapid de zelfde overeenkomst hebben, indien Blauw en Wit ooit de regering zou leiden.
Moet Israël nu dus drie premiers krijgen?

Breek alle wetten!
Misschien is de reden, dat het zand in de machine momenteel weinig aandacht krijgt, dat berichten er op wijzen dat de partij Blauw en Wit stilzwijgend heeft ingestemd met de coalitie-eisen van de Verenigde Arabische Lijst.

De meeste berichten concentreren zich op het feit, dat de Arabische facties voor het eerst in decennia deel zouden kunnen uitmaken van een Israëlische regering, maar het echte verhaal is dat die eisen, die naar verluidt zijn goedgekeurd, onder andere het intrekken van de Kaminitz-wet omvatten.

De Kaminitiz-wet, die nog maar twee jaar geleden in werking is getreden, is een reeks amendementen op de Israëlische Planning- en Bouwwet. Hij was noodzakelijk geworden vanwege de welig tierende illegale bouw op zowel overhreids­grond als particuliere grond in Israël, een fenomeen dat de stads­planning ernstig belemmert. Het overgrote deel van deze illegale bouw komt voor in Arabische gemeenschappen.

Als Gantz deze wet zou intrekken, zou dit een duidelijk signaal zijn dat de illegale Arabische bouw in feite een vrijbrief is voor iedereen.

Serieus? ALWEER verkiezingen?!
Met de huidige situatie is er serieus sprake van derde landelijke verkiezingen. Maar - zoals commentatoren hier in Israël vandaag opmerken - het resultaat zal waarschijnlijk precies hetzelfde zijn, tenzij er veranderingen worden aangebracht.

Een van die veranderingen zou zijn om de kiesdrempel te verhogen tot 5 procent, maar de laatste jaren heeft Netanyahu de kiesdrempel zelfs verlaagd in een poging om de kleinere rechtse partijen te verstikken. Het resultaat is niet zoals Bibi had gehoopt, gezien de huidige politieke impasse, waarvoor geen andere oplossing lijkt te bestaan.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.