Beheersing van het conflict met Hamas

zondag 8 september 2019 |  Sheldon Kirshner
Het is een bekend feit dat Hamas een doorn in het oog van Israël is. Hamas, een onverbiddelijke vijand die het bestaan van Israël zelf verwerpt, heeft de afgelopen tien jaar drie oorlogen en talloze schermutselingen met de Joodse Staat gevoerd. Daarmee veroorzaakte het onnoemelijke moeilijkheden voor de Israëli’s die in de buurt van de grens wonen en ellende voor de Palestijnse inwoners van de Gazastrook.

Israël is soms in de verleiding gekomen om een volledige invasie van Gaza te lanceren met als doel het Hamasregime omver te werpen. Dit zou echter een uiterst kostbare onderneming zijn en het zou het Israëlische leger in een Vietnamachtig moeras verstrikken. Toch beheerst Israël over het algemeen zijn langdurige conflict met Hamas door middel van militaire afschrikking. Israël gebruikt echter ook economische stimulansen om Hamas in te dammen.
Sinds de gewelddadige overname van Gaza door Hamas in 2007 heeft Israël een lucht-, land- en zeeblokkade opgeworpen van deze verarmde kustenclave, die bevolkt wordt door ongeveer twee miljoen moslim- en christelijke Palestijnen. De blokkade is bedoeld om de smokkel van wapens en munitie naar Gaza, waaruit Israël zich in 2005 na een 38-jarige bezetting eenzijdig terugtrok, te blokkeren.

Gezien de weigering van Hamas om het bestaan van Israël, laat staan zijn legitimiteit, te accepteren, vertrouwt Israël op periodieke informele wapenstilstanden om Hamas op afstand te houden. Israël erkent deze afspraken of overeenkomsten met Hamas niet publiekelijk. Deze relatief kortstondige wapenstilstanden – die meestal worden ingevoerd na een periode van grensoverschrijdende gevechten – zijn opgesteld door Egypte (dat om zijn eigen redenen ook een blokkade van Gaza handhaaft).

Het patroon is duidelijk. Hamas accepteert een wapenstilstand nadat het door Israël meedogenloos is bevochten. De laatste tijd wordt, zoals uit het verleden blijkt, een wapenstilstand bereikt nadat Israël Hamas economische voordelen biedt die het zich niet kan veroorloven om te verwerpen.
Dankzij de Egyptische bemiddeling hebben Israël en Hamas in mei ingestemd met een wapenstilstand na ernstige oplaaiingen langs de grens. Maar gedurende een groot deel van augustus bracht een reeks gewelddadige incidenten, van raket- en mortiervuur tot infiltratiepogingen, de wapenstilstand (zoals het is) in gevaar. Tegen het einde van augustus waarschuwde Egypte Hamas dat het niet langer als bemiddelaar zou optreden als Hamas doorging met het bombarderen van aangrenzende Israëlische gemeenschappen.

Israël moet ook wekelijks met ‘Mars van Terugkeer’-protesten in de buurt van de grens, dealen. Deze gebeurtenis trekt duizenden Palestijnen aan, van wie sommigen stenen en explosieven naar het veiligheidshek van Israël gooien. Sinds de rellen begonnen op 30 maart 2018, zijn er meer dan 280 demonstranten gedood en duizenden gewond geraakt.

Ondanks de onophoudelijke schendingen van de wapenstilstand heeft Israël Qatar, officieel een vijandelijke staat, toegestaan om geld naar Gaza te sturen, in de volle wetenschap dat de humanitaire crisis daar anders zou kunnen verergeren, tot groot nadeel van iedereen. Op 24 augustus heeft de gezant van Qatar naar Gaza, Mohammed al-Emadi, 10 miljoen dollar verdeeld onder 100.000 arme gezinnen. Sinds 2018 heeft Qatar ongeveer 330 miljoen dollar naar behoeftige gezinnen gesluisd en om de kosten van de salarissen van overheidsmedewerkers en brandstof voor elektriciteit te dekken.
‘Het geld is essentieel (...) omdat anders Gaza een plaats zou zijn waar niemand kan overleven of leven,’ zei Emadi tijdens zijn laatste bezoek. ‘We weten dat de situatie erg slecht is, dus dat is de reden waarom ons geld veel helpt, en het helpt bij het voorkomen van een nieuwe oorlog.’

Naast het toestaan van Qatar om geld in Gaza te pompen, heeft Israël andere maatregelen genomen om de benarde situatie in Gaza te verlichten. Israël staat een groter aantal ladingsvrachtwagens, geladen met humanitaire hulp, toe om Gaza via de Kerem Shalom grensovergang binnen te gaan. Israël verlichtte de in- en uitvoervergunningen, breidde de visserijzone uit, verbeterde de toevoer van elektriciteit, en steunde werkgelegenheidsinitiatieven van de Verenigde Naties. Daarnaast is Israël begonnen met de aanleg van twee pijpleidingen om de drinkwatertoevoer naar Gaza te vergroten en om het ongezuiverde afvalwater weg te leiden van zijn steden en dorpen.

De Israëlische regering heeft ook de kledingproducenten in Gaza toegestaan om kleding te exporteren naar de Westelijke Jordaanoever en Israël. De kledingindustrie van Gaza, die tot 2007 928 winkels en fabrieken en 35.000 arbeiders ondersteunde, was tot de overname door Hamas welvarend. Negentig procent van hen sloot na het opleggen van de Israëlische blokkade.
Israël heeft ingestemd met de voorbereidende werkzaamheden voor de bouw van een veldhospitaal van 43.000 vierkante meter naast de grensovergang van Erez. De nieuwe faciliteit, waarvan de kosten zullen worden gedragen door Qatar, zal een aanvulling vormen op de diensten die al worden verleend door het Shifa ziekenhuis, het grootste ziekenhuis van Gaza.

Als onderdeel van de inspanningen om de hoge werkloosheid in Gaza te verlagen, is Israël van plan om 2000 extra werkvergunningen uit te reiken aan Palestijnse arbeiders. Voorafgaand aan de eerste en tweede Palestijnse opstand in respectievelijk 1987 en 2000, werden tienduizenden Gazanen per bus naar Israël vervoerd om daar te werken op boerderijen en bouwplaatsen en in industriële fabrieken, ziekenhuizen en restaurants.
Als gevolg van de opstanden verving Israël veel van de Palestijnen door buitenlandse werknemers, een proces dat zich voortzette na Hamas’ inbeslagname van Gaza. Ondanks de pragmatische campagne van Israël om de omstandigheden in Gaza te verbeteren, blijft Hamas onverbiddelijk vijandig tegenover Israël, zoals blijkt uit een recente opmerking van een van zijn leiders, Ismail Haniyeh.

Sprekend in Istanboel op 20 juli, zei hij dat Hamas een Palestijnse staat zou goedkeuren, maar dat het Israël niet zou erkennen. Zoals hij zei: ‘Hamas is niet tegen de totstandbrenging van een Palestijnse staat langs de grenzen van 1967, maar wij blijven standvastig in het niet erkennen van Israël op de rest van de Palestijnse gebieden.’ Wat natuurlijk betekent dat Hamas bij zijn standpunt blijft en Israëls bestaan binnen de lijnen van voor 1967 verwerpt.

Dit artikel verscheen eerder op www.sheldonkirshner.com

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.