Bijbelse archeologie, minimalisme versus maximalisme

Monday, September 02, 2019 |  Tsvi Sadan
Op 30 april jl. organiseerde het Schlechter-Instituut voor Joodse Studies in Jeruzalem een reeks lezingen. Een van de sprekers, Professor Yosef Garfinkel, sprak over het thema ‘De Bijbel opnieuw bezoeken’. Recentelijk ontdekte Garfinkel, hoofd van het Archeologisch Instituut van de Hebreeuwse Universiteit, een versterkte muur in Tel Lachis uit de 10e eeuw v. Chr.

Afbeelding;“Professor Garfinkel toont een van de twee stenen vaten die hij bij opgravingen bij Bet Shemesh ontdekte. Deze vaten zijn het eerste archeologische bewijs voor Joodse rituelen in de tijd van koning David in de 10e eeuw v. Chr. (Foto: Uri Lenz/Flash90)

Radiocarbondatering van olijfpitten, die bij de muur in Tel Lachis werden gevonden, maakten het mogelijk om de muur te dateren op 920 v. Chr. In deze tijd was volgens de Bijbel Rehabeam koning van Juda. Garfinkel beschouwt de vondst als een bevestiging van II Kronieken 11. Hier staat dat Rehabeam sterke vestingen maakte van Adoraïm, Lachis en Azeka.

Prof. Garfinkel werd internationaal bekend als leider van de opgravingen in Khirbet Qeiyafa, die plaatsvonden van 2007 tot en met 2012. Hij is er zo goed als zeker van, dat de opgraving het Joodse dorp Saäraïm betreft uit I Samuël 17:52. Nadat de scherven van een grote aarden kruik weer aan elkaar waren bevestigd, ontdekte men de inscriptie ‘Ishbaäl, de zoon van Beda’. Ishbaäl was volgens de Bijbel de zoon van Saul die tegen David streed om de troon (II Samuël 3:4). Uit andere archeologische opgravingen blijkt dat deze naam alleen in die tijd vaker voorkwam. Alles wijst er verder op dat het koninkrijk Juda redelijk welvarend was, en zeker geen volk van nomaden dat in tenten woonde, zoals sommige archeologen beweren.

De ontdekkingen die Garfinkel deed, leidde tot een hevig debat tussen archeologen van de zogeheten minimalistische en maximalistische stromingen binnen de archeologie. De minimalisten gaan er vanuit dat de Bijbel geen historische feiten beschrijft, maar alleen tradities en religieuze principes. Maar maximalisten gaan er vanuit dat de Bijbel echte plaatsen, mensen en gebeurtenissen beschrijft.

Een vooraanstaande minimalist is professor Israel Finkelstein van de Uni- versiteit van Tel Aviv. Hij is van mening dat koning David niet meer was dan een rondtrekkend sjeik. Hoewel minimalisten de Bijbel niet als historische bron, maar als idealistisch epos zien, hebben zij er geen problemen mee om niet-Bijbelse historische bronnen wel serieus te nemen. Archeologische vondsten worden hierdoor beoordeeld op basis van de subjectieve filosofische en politieke opvattingen van de wetenschapper. Finkelstein en zijn minimalistische vakbroeders hebben veel invloed op de wetenschap. Zelfs de sterkste aanwijzingen voor het gelijk van de Bijbel kon dat niet veranderen.

Zo ontdekte de archeoloog Adam Zertal in de jaren tachtig van de vorige eeuw Jozua’s altaar op de berg Ebal. Zertal groeide op in kibboets Ein Shemer als communist. Na zijn archeologische vondst werd hij van minimalist, maximalist. Daardoor jaagde hij niet alleen veel collega’s op de kast, ook menige Israëli die vasthield aan het idee dat Jozua geen historisch figuur kan zijn geweest, verklaarde hem voor gek. In 1986 schreef de Israëlische journalist Nahum Barnea een artikel met de suggestieve titel ‘Het winstgevende altaar’. Hij noemde Adam Zertal hierin ‘een religieus-zionistische agitator’.

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het juli/augustusnummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.