Kan er zoiets bestaan als een goede Samaritaan?

Thursday, August 29, 2019 |  David Lazarus
De barmhartige Samaritaan is een zeer geliefd bijbel­verhaal bij jong en oud. Om de gelijkenis van Jezus echt te begrijpen, moeten we de relatie tussen Samaritanen en Joden begrijpen en bereid zijn om de boodschap van de barm­hartige Samaritaan ter harte te nemen.

Schilderij 'Parable of the Good Samaritan' (1647) van Balthasar van Cortbemde (Foto: Wikipedia, Public Domain)

Jezus vertelt het verhaal, dat alleen te vinden is in het Evangelie van Lucas (10:29-37), over een Jood die alleen op de lange, hete weg van Jeruzalem naar Jericho wandelt, wanneer hij wordt aangevallen door rovers die hem uitkleden en slaan en hem voor dood achterlaat. Een priester en vervolgens een Leviet komen toevallig langs op weg naar Jeruzalem, zien hem, maar passeren zonder te helpen. Een Samaritaan komt langs, hij stopt om de verlaten, stervende man te helpen en brengt hem naar een nabijgelegen herberg, waar hij verzorgd kan worden. De Samaritaan betaalt dan voor zijn kamer en verblijf.

Om de volledige betekenis van deze gelijkenis te begrijpen, moeten we de relatie tussen Joden en Samaritanen begrijpen. Samaritanen waren niet alleen verschoppelingen, ze waren verachte vijanden van de Joden.
In het hoofdstuk voor de gelijkenis (Lucas 9:51-56) wordt ons verteld dat de Samaritanen Jezus en zijn discipelen gastvrijheid weigerden. Jakobus en Johannes waren bereid om vergeldingsmaatregelen te nemen: 'Heere, wilt U dat wij zeggen dat er vuur van de hemel moet neerdalen en hen verteren?' (Lucas 9:54). Johannes 4:9 zegt: 'Want Joden hebben geen omgang met Samaritanen'. De Joodse historicus Flavius Jozefus schreef dat Samaritanen 'een groot aantal' Galilese pelgrims hebben gedood die naar Jeruzalem reisden (Oudheden 20.118-136).

Joden uit de eerste eeuw, die Jezus deze gelijkenis horen vertellen, zouden denken: Er bestaat niet zoiets als een 'goede Samaritaan'. Zijn toehoorders hadden verwacht dat een Jood de held van Jezus' verhaal zou zijn. De priester en Leviet passeerden, zeker een goede verhaallijn, de derde persoon zou de ster van de show worden, een Israeli die de arme reiziger komt redden die achtergelaten is om onderweg te sterven, hoogst­waar­schijn­lijk door 'die boosaardige Samaritanen'.

Maar de gelijkenis schokt hen, wanneer de held niet Joods is, noch Israëlisch, maar een verguisde Samaritaan, waarvan de Joden uit de eerste eeuwse Joden veronderstelden dat die de schurken zouden zijn.

Het verhaal biedt een van de grootste uitdagingen van de Schrift, en een visie die in deze tijd net zo relevant is als voor degenen die het voor het eerst hoorden van de lippen van hun Messias. Het daagt ons uit om te bedenken dat degenen die we als onze ergste vijanden beschouwen, onverwachte vrienden kunnen blijken te zijn, onze 'naaste om van te houden', zoals Jezus zegt,. Dat komt omdat mededogen geen grenzen kent.

We worden ook gewaarschuwd dat vooroordelen tegen mensen op basis van hun religie, etniciteit of de kleur van hun huid, kunnen zorgen dat we alleen zijn en in de steek gelaten, stervend op de weg naar ons Jeruzalem.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.