Het Hooggerechtshof en de rechten van de Kraai

dinsdag 13 augustus 2019 |  Tsvi Sadan
Af en toe, wanneer kleinigheden plaats maken voor echte problemen, lijkt het erop dat dat het juridische systeem het 'besturen volgens het recht' heeft vervangen door het 'besturen volgens de rechters', wat waarschijnlijk de belangrijkste kwestie is bij de komende verkiezingen.

Afbeelding: Een kraai op excursie in het model van Jeruzalem. (Foto: Hadas Parush/Flash90).

Minister van Vervoer Bezalel Smotrich was woedend nadat het Hooggerechtshof een openbaar evenement, gepland door en voor de ultraorthodoxe inwoners van de stad Afula, had afgelast. De reden: 'genderdiscriminatie'.

De gemeente Afula, die honderden openbare evene­menten goedkeurt en faciliteert, zag er niets verkeerds in om dit door te laten gaan volgens religieuze normen, wat betekent dat mannen en vrouwen gescheiden moeten worden. Maar het Hooggerechtshof heeft besloten dat de orthodoxen geen enkel recht meer hebben om de progressieve code van zedigheid te schenden. Dit ondanks protesten van de ultra­orthodoxen, aan wie het recht op een beetje zomerse recreatie werd ontzegd uit naam van gender­discriminatie.

Na de uitspraak van het Hof twitterde Smotrich boos: 'Idioot rechtssysteem. Vergeef me dat ik, ondanks mijn positie, geen verfijnder woord kan vinden. Een idioot progressief fundamentalisme.' Smotrich bekritiseerde vervolgens premier Benjamin Netanyahu voor 'het uitoefenen van nul leiderschap, nul bestuur' en benadrukte dat plaatsvervangend procureur-generaal Dian Zilber 'de eigenlijke premier is'.

Smotrich raakte een open zenuw aan, die de scheidslijn tussen politiek links en rechts is geworden: De rol en uitbreiding van de macht van het justitie-systeem in een democratisch regime. Rechts stelt dat Justitie de facto de ongekozen regering van Israël is geworden, dat het Hooggerechtshof en zijn cohorten Israël hebben veranderd in een progressieve juridische oligarchie. Links stelt dat de rechterlijke macht de laatste verde­digings­linie is die verhindert dat Israël een dictatuur wordt. De volgende verkiezingen, zo beweert zij, gaan allemaal over het overleven van de democratie zelf.

Het zou vermoeiend zijn om de lange lijst van uitspraken van het Hooggerechtshof te noemen, die duidelijk de linkse agenda hebben bevoordeeld, dus één moet voldoende zijn. Na de goedkeuring van de Natiestaatwet, die in juli 2018 in wetgeving werd omgezet, besloot opperrechter Esther Hayut van het Hooggerechtshof dat 11 rechters bijeen zouden komen om te bepalen of de wet al dan niet legaal was. Deze stap, betoogde rechtse juristen, was onwettig, omdat het Hooggerechtshof volgens de Israëlische wet niet bevoegd is om Basiswetten te beoordelen op basis van ideologische voorkeuren. Een Basiswet kan volgens hen alleen worden herroepen als de wet zelf in strijd is met de Israëlische wet, wat niet het geval is.

In zijn recente artikel in de krant Globes betoogde Gil Bringer, senior adviseur van voormalig minister van Justitie Ayelet Shaked, nogmaals dat het juridische systeem het 'besturen volgens het recht' heeft vervangen door het 'besturen volgens de rechters', waardoor de wet in feite zijn oorspronkelijke betekenis en bedoeling verloor, die door een andere betekenis werd vervangen, waardoor het juridische systeem de feitelijke heerser is.

Om zijn kritiek te staven, citeerde Bringer uit een brief van een recentelijk gepensioneerde senior advocaat van het bureau van de Officier van Justitie. In de brief, gericht aan haar collega's, zegt ze het volgende: 'Tegenover de toenemende belediging van de rechtsstaat, het schudden van democratische hoekstenen en ontelbare politieke belangen, is uw plaats op de bladzijden van de geschiedenis van de Staat Israël en de Israëlische samenleving belangrijker dan ooit. Het bureau van de Officier van Justitie is niet zomaar een openbare instantie. Tegenwoordig is het openbaar ministerie de rechtsstaat in Israël. Het is de Democratische partij.'

Mensenrechten of kraaienrechten?
Als er enige twijfel bestaat, of deze brief de interne denkwijze van het Openbaar Ministerie onthult, denk dan eens aan het recente nieuws over de invasie door Indiase kraaien van de badplaats Eilat aan de Rode Zee. Deze vogels zijn niet alleen invasief, ze zijn ook agressief en vallen mensen en dieren aan die in de buurt van hun broedplaatsen komen. De bewoners van Eilat willen dat hun burgemeester de kraaienpopulatie uitroeit, of in ieder geval vermindert.

Het is een elementair verzoek, dat erop gericht is om de lokale bewoners te laten leven zonder angst om op straat door deze vogels te worden aangevallen. Maar het is natuurlijk tegengewerkt door dierenrechtenactivisten, die meer om deze invasieve soort geven dan om mensen. Wat echter een lokale ruzie had moeten, zijn die door de burgemeester van Eilat had moeten worden opgelost, is nu overgedragen aan het Hooggerechtshof, dat zich serieus zal beraden over wiens rechten voorrang zou moeten krijgen, mensen of kraaien.

Toen ik mijn bookmaker vroeg wie de beste kans heeft om te winnen, vertelde hij me: 5:1 ten gunste van de Indiase kraaien.

Zie ook het artikel Israëls Hooggerechtshof: Verlichte despoot, of de poortwachter van de democratie?

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.