Wat als een meisje tijdens de Holocaust Instagram had?

donderdag 2 mei 2019 |  David Lazarus
'Hoe zou het zijn als een meisje tijdens de Holocaust Instagram ter beschikking zou hebben gehad?' Deze vraag wordt gesteld in een trailer voor 'Eva’s Stories', een project dat voor de vandaag in Israël gehouden Holocaust-gedenkdag in het leven is geroepen.

'Eva’s Stories' is een dramatisch portret van een 13-jarige tiener genaamd Eva Hayman, die in de Holocaust om het leven kwam. Het Joodse meisje had haar belevenissen in een dagboek bijgehouden, tot op de dag dat ze naar een concentratiekamp werd getransporteerd, waar ze later werd vermoord. Eva’s verhaal wordt zo verteld alsof ze destijds in 1944 tijdens de Tweede Wereldoorlog een smartphone ter beschikking had en alsof ze daar elke dag haar belevenissen in bijhield. Dit Instagram-account kan onder @eva.stories worden ingezien. Met het innovatieve mediaverhaal hoopt men de aandacht van de aan mobieltjes verslaafde jeugd te trekken.

Eva.stories Instagram is sinds het begin van de Holocaust-herdenkingsdag op woensdagavond online. In de loop van de massale reclame-campagne die het project van tevoren bekend moest maken, was ook kritiek te horen of sociale media zoals Instagram geschikt zijn voor een serieuze beschouwing over de Holocaust. De makers zeiden dat dit de beste en waarschijnlijk de enige weg was om de aandacht van de jeugd op de geschiedenis van de Holocaust te richten en hen daarover te informeren. Het account had binnen de eerste 24 uur al meer dan 700.000 volgers.

Tijdens de herdenkingsdag werden steeds weer kleine episoden geüpload, waarbij Eva, gespeeld door een actrice, haar instagram-volgers laat zien hoe het was toen zij en haar gezin uit hun woonplaats in Hongarije werden verdreven. In 1944, het jaar waarin Eva haar dagboek schreef, werden meer dan 400.000 Hongaarse Joden naar Auschwitz gedeporteerd.

We volgen Eva, als ze probeert aan de gele Joodse ster te wennen die ze nu moet dragen, en hoe ze met ontzetting moet toezien hoe natiebeulen haar moeder plagen. Door de lens van Eva’s mobieltje zien we hoe zij en haar familie uit hun mooie leven worden weggerukt, in een smerige vrachtwagen worden gedreven en in een overvol, verziekt getto worden gegooid. Door Eva’s selfie-camera krijgt de toeschouwer de indruk dat hij met haar ter plaatse is als ze op het punt staat in een trein te stappen die haar naar Auschwitz brengt, naar het dodenkamp van de nazi’s, waar ze nooit meer uit zal komen.

Tegen de 400 mensen werkten mee aan de productie van 'Eva’s Stories'. Mati Kochavi, een technisch expert in Israël, die de film samen met zijn dochter produceerde, heeft zelf een camera ontwikkeld die het meisje dat Eva speelt als een mobieltje kan vasthouden. Tanks en zware voertuigen werden geleend, een groot terrein in Oekraïne werd ingericht om daar de productie te filmen, die minder dan vijf miljoen dollar zou hebben gekost. De Kochavi’s zeggen dat zij 'Eva’s Stories' hebben geproduceerd om de generatie van de millennials met de geschiedenis van de Holocaust te verbinden, en aandacht te vragen voor de overlevenden, die al gauw niet meer onder ons zullen zijn.

Ondanks alle kritiek – de wereld van de smartphones met zijn selfies en stickers en emoji’s zou als platform volledig ongeschikt zijn om de afschuw van de holocaust weer te geven – hebben premier Benjamin Netanyahu en zijn vrouw het project al dagen voor de start gesteund en er bekendheid aan gegeven. Het Holocaust herdenkingsmuseum Yad Vashem in Jeruzalem schreef in een verklaring dat me het project nog niet heeft kunnen zien, maar men gelooft dat 'het gebruik van sociale media legitiem en effectief is om de Holocaust te gedenken'.

Eva Heuman (Yad Vashem)

Eva werd op 17 oktober 1944 in Auschwitz vermoord. Zij is een van de 1,5 miljoen kinderen die in de Holocaust om het leven zijn gekomen. Haar moeder, Agnes Zsolt, heeft het overleefd en heeft bij haar terugkeer in haar huis in Hongarije het dagboek gevonden. Later pleegde zij zelfmoord.

Donderdagochtend, toen in heel Israël de sirenes loeiden, stond het hele land stil en herdacht men de slachtoffers. Eva’s instagram­verhaal zal aan het einde van de dag ook zijn einde vinden.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuws­brief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.