Israëlische verkiezingen: Rechts is links

dinsdag 9 april 2019 |  Tsvi Sadan
In Israël ligt een boek in de schappen met de titel ‘Waarom stem je rechts en blijf je toch links?’ Deze vraag raakt een reëel probleem en frustreert de mensen in het rechtse kamp. Zij vragen zich voortdurend af waarom de door hen gekozen regering nauwelijks hun rechtse opvattingen omzet in daden.

Ter herinnering even het volgende: Politiek rechts gaf de op Egypte en de Palestijnen veroverde gebieden terug, en rechtse politici als Begin, Sharon en Netanyahu hebben Joodse nederzettingen ontruimd en met de grond gelijk gemaakt. In de ogen van rechts is dat een knieval voor links.

Deze vraag wordt niet door het boek beantwoord, maar wel door twee gerespecteerde, voormalige politici, Haim Oron en Dan Meridor.

Oron, een doorgewinterde socialist, die in de verkiezingsstrijd van 2009 de partij Meretz aanvoerde, was ervan overtuigd dat zijn kijk op het socialisme de enig juiste was. Hij verzette zich dan ook met verve tegen de liberalen. Maar in maart jl. heeft Oron toegegeven dat hij een liberale socialist is. Hij verkondigt nu dat de liberalen en de socialisten, na lange tijd elkaars opponenten te zijn geweest, hebben ingezien dat ze elkaars familie zijn. Dit inzicht is niet nieuw. Het werd al door de Duitse filosoof Herbert Marcuse heel goed onder woorden gebracht in zijn beroemde essay ‘Repressieve Tolerantie’ uit 1965.

Het communisme wilde sociale gerechtigheid bereiken, en het liberalisme gelijke mensenrechten, alles op kosten van de staat. Uit beider verlangens is een progressief kind voortgekomen, dat het karakter in zich draagt van beide ouders: socialisme en liberalisme. Het kind krijgt volgens Oron regelmatig woedeaanvallen als het echte zionisten tegenkomt. Hij is tot de conclusie gekomen dat links ook rechtse ideeën heeft, en dat de Israëlische centrumpartijen ook linkse ideeën koesteren.

En zo kon het gebeuren dat in diezelfde week Dan Meridor, ex-minister van Justitie van de Likoedpartij, zei: ‘Likoed is geen liberale, maar een conservatieve partij. Een typering die zionistenleiders en Joodse strijders voor de Joodse staat als Ze’ev Jabotinsky (1880-1940) en Menachem Begin (1913- 1992) nooit zouden hebben geaccepteerd. Maar Meridor heeft natuurlijk gelijk. Jabotinsky was een seculiere Jood en een uiterst conservatieve liberaal, die als zodanig de Arabieren in Israël een volledig gelijke behandeling beloofde, als ze zich maar gedroegen als trouwe burgers van de Joodse Staat.

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het aprilnummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Deze verkiezingsdag is in Israël een vrije dag, onze redactie in Jeruzalem is gesloten. Morgen hopen we u uitgebreid te informeren over de uitslagen van deze spannende verkiezingen, waarin 6,3 miljoen kies­gerech­tigde Israëli's in meer dan 10.000 stembureau's een keuze mogen maken uit in totaal 39 (!) partijen. Volgens de enquêtes is het een nek-aan-nek race tussen Benjamin Netanyahu's Likoedpartij en Benny Gantz's Blauw en Wit partij.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.