Inzicht in Gaza: De geschiedenis die het conflict aanwakkert

Tuesday, March 26, 2019 |  David Lazarus
Gaza. Deze lange strook land met een oppervlakte van ruim 362 vierkante kilometer, gelegen aan de mediterrane kust tussen Egypte en Israël, heeft tientallen jaren van protesten, militaire operaties en geweld doorstaan.

Hamas was deze week opnieuw Israëlische gemeenschappen aan het beschieten en lanceerde zelfs drie langeafstandsraketten naar Tel Aviv, het dichtstbevolkte gebied van Israël.

Dit is hoe het conflict over de regio zich de afgelopen zeventig jaar heeft afgespeeld.

Egypte bestuurt Gaza na Israëls Onafhankelijkheidsoorlog
Op 14 mei 1948 riep Israël officieel de onafhankelijkheid uit, waarmee het de eerste soevereine Joodse natie in meer dan 2.000 jaar heeft opgericht. Een dag later brak er oorlog uit tussen Israël en vijf Arabische landen - Jordanië, Irak, Syrië, Egypte en Libanon.
Tijdens de oorlog vluchtten tienduizenden Palestijnen van Israël naar Egypte in de hoop terug te keren naar hun huizen met de gedachte dat Israël zou worden vernietigd door de Arabische legers. Egypte ontzegde hen de toegang en dwong hen om in de Gazastrook te blijven. Aan het einde van de oorlog nam Egypte de controle over de Gazastrook over.

Israël verkrijgt opnieuw gezag tijdens de Zesdaagse Oorlog
Egypte bestuurde Gaza tot de Zesdaagse Oorlog in 1967, toen Israël de Gazastrook in bezit nam, samen met Jeruzalem en alle Bijbelse landstreken van Judea en Samaria. Dit was het begin van een periode van relatieve rust. De kustenclave werd onder Israëlisch militair bestuur geplaatst. Israëliërs en Palestijnen waren nu vrij om heen en weer te reizen tussen Gaza en Israël – waardoor mogelijkheden tot werk, medische diensten en zelfs vriendschap ontstonden.

In 1987 begonnen de eerste rellen van de Palestijnse intifada in de Gazastrook. Dit was een dag na een verkeersongeluk waarbij een Israëlische vrachtwagen per ongeluk in een stationwagen crashte die Palestijnse arbeiders van het werk in Israël naar huis bracht. Palestijnen zagen het ongeval als een opzettelijke vergeldingsactie na de terroristische moord op een Israëliër in Gaza, enkele dagen daarvoor.
De Oslo-akkoorden van 1995 tussen de PLO en Israëlische leiders riepen op tot terugtrekking van Israël uit Gaza en de meeste delen van Judea en Samaria. In 2005 werden de laatste Joden gedwongen uit Gaza geëvacueerd en werden hun agrarische nederzettingen ontmanteld.

Hamas grijpt de macht
Kort na de ‘terugtrekking’ van Israël uit Gaza greep Hamas, een afstammeling van de terroristische Moslimbroederschap, de macht in een bloedige staatsgreep tegen de Palestijnse Autoriteit. Dit leidde tot een toename van gewelddadige aanvallen tegen Israël. Sindsdien heeft Hamas Gaza bezet en veranderd in een lanceerplaats voor wrede protesten, bombardementen, terreurtunnels, brandende Israëlische landschappen en andere terreurdaden, waaronder recente langeafstandsraketaanvallen op de grootste bevolkingscentra van de Joodse Staat. Deze raketten en bommen worden door anti-Israëlische terreurgroepen in andere landen, zoals Iran, Gaza binnengesmokkeld via Egypte.

Israël heeft sinds 2005 drie grote pogingen ondernomen om Hamas-terreur en raketvuur vanuit Gaza een halt toe te roepen. Operatie Gegoten Lood (2008-2009) en operatie Wolkkolom (2012) waren een reactie op raketaanvallen boven de grens tussen Gaza en Israël. De ontvoering en moord op drie Israëlische tieners door twee Hamasleden leidde daarnaast in 2014 tot een zeven weken durende campagne die bekend staat als Operatie Protective Edge.

Palestijnse protesten en bombardementen in de lift
Op 30 maart 2018 organiseerden Palestijnen in Gaza wat zij de ‘Grote Mars van Terugkeer’ noemden, een poging om door de grens te breken en massaal Israël binnen te komen. Terreuraanslagen, bombardementen, raketten en de verbranding van Israëlische landschappen zijn geëscaleerd sinds mei 2018, toen de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem verhuisde. Deze gewelddadige protesten duren voort tot op de dag van vandaag en mondden uit in de raketbeschieting van deze week op Israëlische dorpen en steden.

Israëlische strijdkrachten, waaronder tanks en grote aantallen grondtroepen, verzamelen zich nu langs de grens met Gaza. Tot het moment dat er ’s nachts een fragiele wapenstilstand in werking trad, heeft de Israëlische luchtmacht het hoofdkwartier van Hamas en de militaire voorzieningen rond Gazastad bestookt.

Nu er nog maar 14 dagen te gaan zijn voor de Israëlische verkiezingen, struikelen politici over elkaar heen om een langetermijnoplossing te bieden voor de aanvallen vanuit Gaza. Sommigen roepen op om Gaza opnieuw te bezetten, anderen om Hamas te ontmantelen. Itamar Ben-Gvir van de rechtse partij Joodse Kracht riep Israël op om terug te keren naar Gush Katif, het blok van Joodse gemeenschappen in Gaza dat in 2005 werd geëvacueerd.

Deze week was ook de eerste keer dat de Palestijnse inwoners van Gaza in een groot publiek protest zijn opgestaan tegen hun Hamas-overheersers.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.