De komende verkiezingen: draaien ze om Judea vs. Israël?

dinsdag 5 maart 2019 |  Tsvi Sadan
Nu de recentste opiniepeilingen laten zien dat de ‘Blauw en Wit’-factie op 9 april de grootste van de Knesset zal worden, beginnen sommigen in Israël de kernkwestie van de komende nationale verkiezingen te heroverwegen.

Afbeelding: de leiders van Blauw en Wit, van links naar rechts - Gabi Ashkenazi, Yair Lapid, Benny Gantz en Moshe Ya’alon. (Bazel Awidat/Flash90)

De campagneslogan van Blauw en Wit is ‘Noch links, noch rechts. Israël voor alles.’ Maar dat doet de kiezer afvragen: leunt deze partij meer naar links of meer naar rechts? Of betekent het dat de oude rivaliserende ideologieën eindelijk zijn uitgeput en niet langer relevant zijn? Misschien is het een samengaan van links en rechts om een nieuwe ideologie te vormen? En zo ja, waar staat deze nieuwe ideologie voor?

Maandag publiceerde Blauw en Wit haar officiële partijprogramma en zoals verwacht is het vaag genoeg om kiezers van beide kanten van de politieke kaart aan te trekken. Het roept bijvoorbeeld op tot afscheiding van de Palestijnen zonder de woorden ‘Palestijnse Staat’ te noemen. Er wordt niet langer gesproken over het opheffen van de Natiestaatwet. In plaats daarvan stelt het nieuwe wetgeving inzake gelijkheid voor. Het pleit ook voor openbaar vervoer op de shabbat en gelijke rechten voor de homoseksuele gemeenschap (waaronder het huwelijk en draagmoederschap).

Degenen die erop wijzen dat Blauw en Wit niet loopt als een eend, noch kwaakt als een eend, suggereren in plaats daarvan dat de partij loopt en praat als ‘Sroelik’. En dat is zeer interessant.
Sroelik, of ‘de Sabra’, was een stripfiguur die het ‘product’ van het zionistische project symboliseert: de creatie van een nieuwe Jood die de pioniersidealen van het begin van de 20e eeuw vertegenwoordigt. Sroelik zou een Jood zijn die bevrijd zou zijn van de ballingschapscomplexen die lange tijd onderdanige en machteloze slachtoffers van Joden hebben gemaakt.

Van de Sabra werd verwacht dat hij over meer dan tweeduizend jaar van ballingschap rechtstreeks in een socialistische utopie zou springen. Daar streefde men naar lichamelijke dapperheid en een ascetisch leven in een gemeenschappelijke, productieve en atheïstische samenleving. Met andere woorden, de grote tegenpool van de onderdrukte diaspora-Jood die zich bezighield met talloze religieuze details.
In zijn tweedelige werk The Sabra: The Creation of the New Jew (2004) betoogde Oz Almog, kunstenaar en socioloog van beroep, overtuigend dat de poging tot scheiding tussen Sroelik en zijn Joodse identiteit een trieste mislukking was.

Maar Sroelik stierf niet. Hij veranderde in meneer en mevrouw Israëli, die blijven leven en lopen op het pad dat Sroelik voor hen heeft uitgestippeld. Ontdaan van geloof en religie moeten zij, als Israëli's, zich aanpassen aan de 21e eeuw. Dus in plaats van zich vast te klampen aan het pioniersideaal, verdedigen de hedendaagse Israëli's de idealen van de mensenrechtenactivist. Deze nieuwe Sroelik is nog steeds een goddeloze Jood, maar een die nu gelooft dat het democratische karakter van de Staat zijn Joodse karakter moet overtreffen. Dit soort Israëli verzet zich zowel tegen de ‘bezetting’ als tegen een Palestijnse Staat. Hij is voor een Joodse Staat die de schending van de shabbat bestraft, enzovoort.

Blauw en Wit wordt gezien als de politieke manifestatie van moderne Israëli's die met Sroelik te vergelijken zijn. En als dit juist is, dan gaat het bij de partij niet echt om links of rechts. In plaats daarvan gaat het om de scheiding tussen Joden en Israëli's, tussen degenen die Israël als eerste als een Joodse Staat zien en degenen die erop aandringen dat de democratische aard van de Staat de etniciteit overtreft, zodat het Joodse karakter uitgewist word.

Daarom gaat het bij de komende verkiezingen niet om progressieven tegen conservatieven. Het gaat er eerder om wie dit land zal regeren: het koninkrijk Judea of het koninkrijk Israël.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.