Joodse evangelist predikte Yeshua tijdens de Holocaust

zondag 27 januari 2019 |  Charles Gardner
Op de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust is het de moeite waard om niet alleen terug te denken aan het aantal omgekomenen. Maar ook zij die (vaak op wonderlijke wijze) uit de kaken van het nazisme zijn ontsnapt, moeten herdacht worden.

Het is een weinig bekend feit dat ondanks de verschrikkelijke vervolging in Oost-Europa, duizenden Joden zeer openstonden voor de boodschap van Jezus. Momenteel wordt er onderzoek gedaan naar de zogenaamde 'Messiaanse' gelovigen die in de Shoah zijn gestorven.

Onder degenen die een wonderbaarlijke bevrijding uit de vernietigingskampen hebben meegemaakt, was Jakob Jocz, een in Litouwen geboren derde generatie volgeling van Yeshua. Onder leiding van CMJ (the Church’s Ministry among Jewish people – de Kerkelijke Bediening onder het Joodse volk) werd hij evangelist onder de Joden in Polen. CMJ is een in Groot-Brittannië gevestigde internationale organisatie die in de jaren dertig van de vorige eeuw al een overvloedige oogst aan zielen in heel Europa en Noord-Afrika binnenhaalde.

De reactie op het werk was zo groot dat de CMJ-directeur van de gemeente Warschau (Martin Parsons) aangaf meer dan zevenhonderd medewerkers nodig te hebben, in plaats van het tiental wat destijds werd voorgesteld.
Jocz werd naar Birkenhead in de buurt van Liverpool gestuurd. Daar werd hij opgeleid en gewijd tot Anglicaanse priester. Toen Jocz terugkeerde naar Polen schreef hij: ‘Ondanks antisemitisme en toenemende haat, ontmoetten de Joden ons op veel plaatsen met een open geest en met een grote bereidheid om het evangelie te horen’.
Hij voegde eraan toe: ‘Vandaag, nu het kruis in een hakenkruis wordt gedraaid… komen Joodse mannen en vrouwen de zendingszalen binnen om te horen en te leren over de wonderbaarlijke Verlosser’.

In mei 1939 kreeg hij een dringende oproep om naar Engeland te komen: Jocz moest namelijk de belangrijkste spreker van de jaarlijkse zomerconferentie van de Church Missionary Society, die wegens ziekte niet beschikbaar was, vervangen.
In een recent onderzoeksartikel, The Rev Dr Jakob Jocz, schrijft Dr. Theresa Newell: ‘Dit was inderdaad een wonderbaarlijke bevrijding, aangezien leden van zijn familie kort daarna in handen van de nazi’s stierven…’. Jakobs vader Bazyli werd verraden aan de Gestapo en doodgeschoten.

Het verhaal van de familie lijkt iets op het verhaal van Fiddler on the Roof. Jakobs grootvader, Johanan Don, was de lokale melkboer in zijn shtetl (dorp) die voor het eerst in aanraking kwam met het goede nieuws van Jezus toen hij medische hulp zocht voor zijn tienerdochter Hannah (Jakobs moeder). Zij was namelijk verlamd na een val.
De dokter was een Joodse gelovige en gaf Johanan een Hebreeuws Nieuw Testament. Hij werd vervolgens een volgeling, maar stierf kort daarna.

Om de eindjes aan elkaar te knopen, nam zijn weduwe Sarah een kostganger in dienst: een jonge rabbijnse student genaamd Bazyli Jocz. Toen hij Jesaja 53 las, vroeg hij aan zijn leraar: ‘Over wie spreekt de profeet?’ Het was natuurlijk een situatie die erg doet denken aan de bekering van de Ethiopische eunuch in het boek Handelingen (hoofdstuk 8). Maar de leraar was geen evangelist. Hij sloeg de student op het hoofd en noemde hem een ‘verachtelijke heiden’ omdat hij zo’n ‘dwaze’ vraag stelde.
De student was geschokt, maar niet afgeschrikt. Na een gesprek met dezelfde arts die Johanan in de goede richting had gewezen, werd ook hij een gelovige.
Bazyli trouwde met Hannah en in 1906 werd Jakob geboren. Hij werd een bekende evangelist en theoloog wiens geschriften een rijke erfenis van inspiratie en bemoediging voor christenen vertegenwoordigen. Alle geschriften riepen ertoe op om het evangelie aan de Joden te prediken.

Terwijl het Derde Rijk door Europa stormde, schreef hij een boekje waarin hij kerken opriep om zich uit te spreken tegen de vervolging van zijn volk. Zoals een anglicaanse bisschop in het voorwoord opmerkte: ‘Hij vraagt terecht aandacht voor apathie in de kerk over het onderwerp missionaire inspanningen onder de Joden’.
Hij daagde de kerk uit om het ‘missionair’ worden haar raison d’être te maken. Ook daagde hij de kerk uit om eraan te denken dat het evangelie ‘eerst voor de Jood’ (Romeinen 1:16) is.
Als de kerk geen evangelie voor de Joden heeft, geloofde hij, dan heeft zij geen evangelie voor de wereld. Hij had volledig vertrouwen in het gezag van de Schrift en stond op de vooronderstelling dat ‘trouw zijn aan Jezus Christus de ultieme test is voor de volgeling.’ Daar voegde hij aan toe: ‘Toewijding aan Jezus Christus maakt universalisme (het idee dat alle wegen naar God leiden) onmogelijk.’

Hij stond zeer kritisch tegenover het rabbijnse Jodendom en klaagde erover dat ‘de Torah tot een religie maken het van het leven beroofde’. Verder zei hij dat de verwijdering van het offersysteem (na de vernietiging van de Tempel in het jaar 70) zonder hun aanvaarding van het ‘eens en voor altijd offer’ van Jezus, de Joden ertoe had geleid de studie van de wet als hoofdbezigheid te beoefenen. De ironie hiervan is natuurlijk dat de wet was verankerd in dit feit: ‘zonder het vergieten van bloed vindt er geen vergeving plaats.’ (Leviticus 17:11, Hebreeën 9:22)
Een van zijn stellingen was dat de vroege kerk veel dichter bij het Oude Testament stond dan het huidige rabbijnse Jodendom. En hij pleitte voor Joodse gelovigen om de profetische oproep te vervullen om het evangelie naar alle naties te brengen.

Jakob beoefende zeker wat hij predikte. Geschat wordt dat er, door inspanningen zoals die van hem, tegen de tijd dat er in 1939 oorlog uitbrak, wel 100.000 gelovigen in Jezus waren. Velen van hen hebben ongetwijfeld het lot van hun broeders in de concentratiekampen gedeeld, maar even ongetwijfeld zullen zij het leven gevende evangelie van hun Verlosser hebben gedeeld.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Charles Gardner is auteur van Israel the Chosen, verkrijgbaar op Amazon; Peace in Jerusalem, verkrijgbaar bij Olive Presspublisher; en A Nation Reborn, verkrijgbaar bij Christian Publications International.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.