Shuafat, het enige 'vluchtelingenkamp' van Jeruzalem

woensdag 16 januari 2019 |  Dov Eilon
Ik reed 19 jaar lang langs de grijze huizen van Shuafat bij het verlaten van het stadsdeel Pisgat Ze'ev, waar ik tot een paar jaar geleden woonde. Het zogenaamde vluchtelingenkamp Shuafat maakte deel uit van mijn dagelijks leven. Het ligt direct tegenover Pisgat Ze'ev.

Afbeelding: Shuafat in het noorden van Jeruzalem (Archieffoto: Miriam Alster/Flash90)

Wanneer ik mijn kinderen naar een verjaardags­feestje van een vriendin in het zuiden van Pisgat Ze'ev reed, keek ik altijd verbaasd naar de andere kant, naar Shuafat. Een rommelige verzameling van ontelbare grijze en vaak ongepleisterde huizen, die in de loop der jaren steeds meer en steeds hoger worden.

Het UNRWA-vluchtelingenkamp Shuafat werd in 1965 opgericht. In die tijd behoorde het gebied nog tot Jordanië. Het vluchtelingenkamp moest 500 vluchtelingengezinnen uit een kamp in de oude stad Jeruzalem betere levens­omstandig­heden bieden.
Na de Zesdaagse Oorlog in 1967 kwam het kamp onder Israëlische controle. Na het opnieuw vastleggen van de grenzen van de hoofdstad werd het een deel van Jeruzalem. Daarom worden de inwoners van Shuafat vandaag de dag nog steeds beschouwd als inwoners van Jeruzalem en hebben ze een identiteits­kaart die hen toestaat om in Jeruzalem te wonen. Dat maakt het vluchtelingenkamp zo populair. Want het Israëlische ministerie van Binnenlandse Zaken garandeert alleen een 'Jeruzalem-identiteitskaart' aan hen die kunnen bewijzen dat Jeruzalem het middelpunt van hun leven is.

Na het begin van de tweede Intifada werd de veiligheids­muur rond Shuafat gebouwd, die het scheidt van de rest van de stad Jeruzalem. Naar het oosten, naar de zogenaamde 'Westbank' en de gebieden van de Palestijnse Autoriteit, is het 'vluchtelingenkamp' vrij toegankelijk. Ondanks alles wordt Shuafat nog steeds beschouwd als onderdeel van Jeruzalem. Als u de stad wilt binnengaan, moet u door een controlepost gaan waar u zich moet identificeren als een Jeruzalemer voordat u de stad in kunt gaan.

Shuafat is absoluut overbevolkt. Terwijl het officiële inwonertal tussen 9500 en 12000 mensen ligt, wordt geschat dat er niet minder dan 30.000 mensen in Shuafat wonen. Misschien zijn het er nog wel meer. Je zou Shuafat bijna een stad kunnen noemen. Het is smal, vuil en verbouwd. Niemand houdt hier rekening met de bouwvoorschriften. Er wordt gebouwd waar net genoeg ruimte is. In de afgelopen jaren is er een enorm aantal huizen bijgekomen. Sinds het ontstaan van de Muur durven de medewerkers van het stadsbestuur om veiligheidsredenen niet langer Shuafat binnen te gaan. Zelfs de politie is er nauwelijks aanwezig. Er is ook geen afvalinzameling, het afval wordt verbrand, de stank en rook bereiken de huizen van Pisgat Ze'ev die op slechts tientallen meters afstand staan.

Shuafat ligt tegenover Pisgat Ze'ev, het grootste stadsdeel van Jeruzalem (Foto: Miriam Alster/Flash90).

Maar helaas is dit niet het enige dat van Shuafat naar Pisgat Ze'ev overkomt. Steeds weer berichten bewoners van de wijk over patroonhulzen die ze op hun balkon hebben gevonden. Af en toe breekt er een ruit en in een van de extremere gevallen raakt een jongen tijdens het spelen op het balkon van zijn appartement gewond door een kogel in zijn been. Ongelooflijk, 'verdwaalde' kogels maken deel uit van het dagelijks leven in Pisgat Ze'ev.

Doordat Shuafat open is naar de gebieden van de Palestijnse Autoriteit, van waaruit men ongecontroleerd naar Shuafat kan komen, komen er met de mensen ook een ongecontroleerd aantal wapens het kamp binnen. De criminaliteit is zeer hoog, en dat wordt zeer betreurd door de lokale bevolking. In maart 2017 werd echter een politiebureau gebouwd bij de controlepost van Shuafat om de inwoners van Shuafat van dienst te zijn. Toch lijkt het er niet op dat de situatie daar veel is verbeterd.

De voormalige burgemeester van Jeruzalem, Nir Barkat, verklaarde voor het einde van zijn ambtstermijn dat hij de UNRWA, die verantwoordelijk is voor het 'vluchtelingenkamp', uit Jeruzalem weg wil hebben. Hij verklaarde dat Jeruzalem verantwoordelijk is voor Shuafat en niet de UNRWA, die alleen zou strijden voor het behoud van de vluchtelingenstatus van de bewoners en de kinderen in de scholen zou opleiden voor de gewapende strijd voor het recht op terugkeer.

Ook vandaag de dag ziet het er niet naar uit dat enige partij echte controle heeft over Shuafat. Persoonlijk was ik erg blij om weg te gaan van Pisgat Ze'ev, zoveel als ik het daar leuk vond. De ongelofelijke nabijheid van Shuafat was altijd een doorn in het oog. In het dagelijks leven heb ik er gewoon niet aan gedacht, tenzij een van mijn kinderen een vriendin wilde bezoeken die direct aan de overkant van de straat woonde.

Gezicht op Shuafat vanuit Pisgat Ze'ev (Google Street View)

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.