Hoe kan Netanyahu zorgen aan de macht te blijven?

zondag 30 december 2018 |  Ryan Jones
De vervroegde verkiezingen in Israël staan gepland voor 9 april. De huidige peilingen voorspellen een gemakkelijke overwinning voor premier Benjamin Netanyahu en zijn Likoed-partij. Maar hij neemt geen enkel risico.

Zelfs als Likoed weer de grootste Knesset-fractie zou worden (en dat lijkt zeer waarschijnlijk), zou dat niet noodzakelijk garanderen dat de leider van de partij (die vrijwel zeker Netanyahu zal zijn, tenzij er een grote opstand komt in de voorverkiezingen van de partij) door de staatspresident Re'oeven Rivlin zou worden aangewezen om de volgende regering te leiden.

Er zijn geruchten dat Rivlin, zelf lid van Likoed, achter de schermen met anderen in de Knesset samenwerkt om een manier te vinden om Netanyahu, nu de langst dienende premier van Israël na David Ben Goerion, te onttronen.

Als het evenwicht van Knessetzetels slechts een beetje naar de linkerkant van het politieke spectrum zou verschuiven, dan zou Rivlin kunnen beslissen dat de leider van een andere partij, bij voorbeeld de Arbeidspartij of de centristische partij Yesh Atid, een betere kans zal hebben dan Netanyahu om een stabiele meerderheidscoalitie te smeden.

Een dergelijk resultaat leek dit weekeinde plotseling gevaarlijk realistisch, nu de rechtse partij Het Joodse Huis splitste, toen zijn twee hoogste leden, de huidige minister van Onderwijs Naftali Bennett en de huidige minister van Justitie Ayelet Shaked, de vorming van hun eigen fractie, het Nieuwe Rechts aankondigden.

Onder de huidige kieswetten, moeten de partijen 3.25 percent van de uitgebrachte stemmen (genoeg voor vier Knessetzetels) behalen om in het parlement te komen. Degenen die deze kiesdrempel niet halen blijven er buiten, en op hen uitgebrachte stemmen zijn in wezen 'verloren'.

Diezelfde opiniepeilingen, die een gemakkelijke overwinning voor Netanyahu's Likoed aangeven, tonen ook aan dat veel van zijn rechtse en religieuze coalitiepartners zetels verliezen aan nieuwe centristische uitdagers. Samen met de splitsing van Het Joodse Huis kan dit betekenen dat sommige van die partijen er niet in slagen om in Knesset te komen, wat het minder waarschijnlijk maakt dat Netanyahu een levensvatbare coalitie kan samenstellen. Dit zou de deur openen voor zijn politieke tegenstanders om erop aan te dringen dat iemand anders de natie gaat leiden.

Om die reden werd verwacht dat de regering van Netanyahu zondag zou adviseren tot verlaging van de kiesdrempel voor de komende verkiezingen. Hoewel de huidige regering er vooral zichzelf mee lijkt te dienen, is het een stap die waarschijnlijk de steun van bijna alle partijen in de Knesset, van links tot rechts, zal krijgen.

In feite was het Netanyahu, die voorafgaand aan de laatste verkiezingen met succes de kiesdrempel heeft verhoogd, in een poging om de Arabische en extreem-linkse partijen te verdrijven. De manoeuvre mislukte toen de Arabische fracties samengingen in de Gemeen­schappe­lijke Arabische Lijst. Maar het verlagen van de kiesdrempel zou hen in staat stellen om opnieuw als aparte partijen mee te doen, en het zou de redding beteken van enkele van de kleinere centristische en linkse partijen die vaak worstelen om aanwezig te blijven in de Knesset.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.