ANALYSE: Israël centraal in nieuwe orde in het Midden-Oosten

donderdag 1 november 2018 |  Yochanan Visser
Dit is een historische week geweest met gebeurtenissen die aantoonden dat de oude orde in het Midden-Oosten is geëindigd en dat Israël in het centrum van de nieuwe orde staat.

Afbeelding: De Israëlische minister van Cultuur en Sport Miri Regev krijgt een officiële rondleiding door de Sheikh Zayed Grote Moskee in Abu Dhabi, een van de grootste en meest weelderige moskeeën in de Arabische moslimwereld. (Handout/EPA)

Ten eerste was er het bezoek van de Israëlische premier Benyamin Netanyahu aan de soennitisch-Arabische Golfstaat Oman en het bezoek van de minister van Cultuur Miri Regev aan Abu Dhabi, waar ze de Grand Slam-wedstrijd van de Internationale Judo Federatie bijwoonde.
Tot nu toe waren de diplomatieke contacten tussen Israël en de Arabische staten verborgen voor het publiek, met uitzondering van de betrekkingen tussen Israël, Jordanië en Egypte, die eind vorige eeuw vredesakkoorden ondertekenden.
Tijdens Netanyahu’s ontmoeting met sultan Sayyid Qaboos was het vredesproces in het Midden-Oosten een officieel gespreksonderwerp. Dit bezoek was het eerste in een reeks bezoeken die de Israëlische premier Netanyahu bij Arabische leiders wil gaan afleggen.

Zijn bezoek aan Oman werd geheim gehouden tot hij terugkeerde naar Israël. Israëlische media dachten dat de gesprekken tussen Qaboos en de Israëlische leider zich hadden gericht op de Iraanse dreiging, niet op vrede met de Palestijnse Arabieren.
De Omaanse minister van Buitenlandse Zaken Yousuf bin Alawi liet later echter blijken dat zijn land de rol van bemiddelaar in het conflict tussen Israël en de Palestijnse Arabieren in de praktijk uit handen van Saoedi-Arabië had overgenomen.
Zijn verklaring kwam nadat de geloofwaardigheid van de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman als bemiddelaar een dodelijke klap had opgelopen door zijn rol in de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi (een tegenstander van het Saoedische koningshuis), die bijna een maand geleden op brute wijze werd vermoord in het Saoedische consulaat in Istanbul, Turkije.
Hoewel de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken beweerde dat zijn land niet als bemiddelaar tussen de Palestijnse Arabieren en Israël optrad, liet de timing van het bezoek van Netanyahu, twee dagen nadat PA-leider Machmoud Abbas gesprekken voerde met Qaboos in Oman, wat anders blijken.
Door te verklaren dat Oman vertrouwde op het nog niet gepubliceerde nieuwe vredesinitiatief van Trump, maakte Alawi duidelijk dat het tijd is voor de Arabische Staten om Israël als een Joodse Staat in het Midden-Oosten te erkennen.

Zondag schreef de Israëlische minister van Cultuur Miri Regev geschiedenis toen ze als eerste Israëlische functionaris de Grote Moskee in Abu Dhabi bezocht.
Staande naast twee ambtenaren van de kleine Arabische Golfstaat zei Regev dat de moskee, die de derde grootste ter wereld is, ‘een boodschap van broederschap en vrede’ overbracht en ze wenste dat het bezoek het begin zou zijn van een tijdperk van ‘vrede, shalom en een goed leven voor iedereen’.

De Palestijnse Autoriteit veroordeelde later Oman en Abu Dhabi voor hun verzoeningsinspanningen met Israël en stelde dat Arabische Staten zich zouden moeten houden aan het zogenaamde Arabische Vredesinitiatief uit 2002. Dit is in feite een dictaat dat Israël gedwongen zou hebben terug te keren naar de onverdedigbare wapenstilstandsgrenzen die dateren uit 1948.

Oslo-akkoorden opgezegd
Maandag reageerde de Centrale Raad van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), een orgaan waaruit de PA was geboren, op de toenaderingen van soennitisch-Arabische Staten naar Israël door de Oslo-akkoorden met de Joodse Staat te ontbinden.
WAFA, de spreekbuis van de PA, publiceerde een verklaring van de Raad waarin stond dat de Palestijnse leiders besloten hadden om de erkenning van Israël in te trekken tot het een Palestijnse staat erkent die gebaseerd is op de wapenstilstandsgrenzen van 1948 met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.
Het PLO-orgaan, dat wordt geleid door PA-leider Machmoud Abbas, besloot ook om de Oslo-akkoorden in te trekken en de veiligheidssamenwerking met Israël te beëindigen en zei dat het zou werken aan economische onafhankelijkheid en een totale economische scheiding van Israël.
De verklaring luidde dat ‘dit besluit werd genomen in het licht van de voortdurende ontkenning door Israël van de ondertekende overeenkomsten’ en dat de PLO Trumps zogeheten ‘deal van de eeuw’, het nieuwe initiatief voor het oplossen van het eeuwenoude conflict tussen Arabieren en Joden in het land Israël, afwees.
De Raad beweerde dat Trumps initiatief de zogenaamde Westelijke Jordaanoever (Judea en Samaria) zou scheiden van de Gazastrook en sprak de wens uit om een ‘wapenstilstand met de Israëlische bezetting’ te bereiken, een nieuwe indicatie dat de PLO de Oslo-akkoorden altijd als een ’Hudna’, een tijdelijk staakt-het-vuren, gezien heeft.

Het was niet de eerste keer van dit jaar dat de Palestijnse leiders aankondigden dat zij de Oslo-akkoorden als verleden tijd en als ongeldig beschouwden.
Op 16 januari gaf de Raad een soortgelijke verklaring uit, maar deze keer stelde het orgaan een uitvoerend comité samen dat geacht wordt het besluit uit te voeren.
Het nieuws over het besluit van de PLO werd grotendeels genegeerd door de internationale media, evenals door Israëlische politici.
Minister van Onderwijs Naftali Bennett was een van de weinige Israëlische politici die reageerde op de verklaring van de PLO en zei dat ‘de schertsvertoning is afgelopen’, wat betekent dat de Palestijnse Arabieren nu ‘hun ware gezicht hadden getoond’.
‘De Palestijnen zijn nooit serieus geweest in het erkennen van Israël. Zij zijn altijd van plan geweest om Israël beetje bij beetje te vernietigen en de Joden uit ons land te gooien,’ verklaarde Bennett. Hij voegde daaraan toe dat de Palestijnse leiders geen dubbele agenda kunnen hebben.
Zij zouden moeten kiezen tussen ‘doorgaan met het betalen van salarissen aan terroristen die Israëliërs doden’ of samenwerking met Israël, aldus de voorzitter van de Israëlische politieke partij Het Joodse Huis.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.