Blijf waakzaam tegen dood door duizend snijwonden

woensdag 10 oktober 2018 |  Tsvi Sadan
Bijna 20 jaar geleden schreef ik een (nooit gepubliceerde) 'brief aan de redactie' aan de dagblad Ha'aretz, waarin ik de tactiek van deze krant voor politieke verandering vergeleek met een Bushido worstelwedstrijd die ik ooit zag.

De worstelaars gaven elkaar op het eerste gezicht onbeduidende klappen, tot er uiteindelijk een van hen zonder waarschuwing instortte. Op zich was elke klap onbeduidend. Wat het verschil maakte, was de cumulatieve schade.

Jered Diamond gebruikte enkele jaren later, in 2005, in zijn boek Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed, het voorbeeld van Lingchi om het begrip 'kruipende normaliteit' uit te leggen. Lingchi was een Chinese vorm van marteling, waarbij de folteraar het slachtoffer duizend snijwonden toebracht, die elk ogenschijnlijk onbeduidend waren. De pijn van elke nieuwe snede maakte de vorige pijnloos. Maar langzaamaan zou het slachtoffer worden geconditioneerd om zijn dood als een welkome verandering te accepteren. Politieke veranderingen, betoogde Diamond, gebeuren niet met een knal. Ze treden langzaam op, door vele incidenten, elk op zich relatief onbeduidend.

De dood door duizend snijwonden, of sluipende normaliteit, vindt voor onze ogen plaats door 'onbeduidende' incidenten, waar Israëli's het conflict in radicaal nieuwe termen beginnen te verklaren. De recente terreuraanslag op het industrieterrein Barkan, waar twee Israëli's werden doodgeschoten, werd al snel gevolgd door nepnieuws dat de 23-jarige schutter die Joden had vermoord als gevolg van een recent ontslag.

De vader van de terrorist legde aan de Israëlische media uit dat zijn zoon gewoon 'levensmoe' was. Dit nieuwe 'mentale probleem' als verklaring voor de Palestijnse terreur, deze nieuwe 'snee' zo je wilt, wordt ondersteund door recent wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd door gerespecteerde Israëlische geleerden, die beweren dat vanaf 2015 bijna 70% van de terroristen die Israëlische toeristen aanvallen, lijden aan 'psychopathologische kenmerken waaronder zelfmoordneigingen (...) ernstige geestelijke stoornissen (...) en een psychotische achtergrond'. Met andere woorden, als je dacht dat Palestijnen gemotiveerd waren om Joden te doden door religieuze ideologie of nationalistische aspiraties, dan moet je nog eens goed nadenken.

Evenzo worden de vuurvliegers en ballonnen, de infiltraties en de gewelddadige rellen langs de grens met Gaza nu bestempeld als 'economische terreur'. Opnieuw geeft deze nieuwe 'snee' een nieuwe verklaring voor terreur. De nieuwe Palestijnse casus belli is niet langer het bestaan van Israël. Het is economische stress.

Andere nieuwe snijwonden, die elk de vorige acceptabel maken, zijn dagelijks te zien en te horen. Om een recent voorbeeld te geven: dichter en liedjesschrijver Yehonatan Gefen postte op zijn Instagram-pagina een foto van zichzelf in een shirt met de tekst: 'Alles wat een zelfmoordterrorist nodig heeft is een knuffel' (foto).

Deze snijwonden - sommige pijnlijker dan andere, maar elk van hen draagt bij aan de cumulatieve schade - voeden een sluipende normaliteit waarin het ondenkbare van gisteren de norm van morgen wordt. Als dit onverminderd doorgaat, zal dit leiden tot de ondergang van Israël. Voorlopig verzetten de meeste Israëli's zich in ieder geval tegen de nieuwe norm. Zij kunnen voelen dat er iets inherent verkeerd is in het wegredeneren van terrorisme als bijproduct van mentale instabiliteit, net zoals zij weten dat Hamas het zuiden van Israël niet in brand steekt vanwege een lokaal tekort aan komkommers.

Toch leert de ervaring uit het verleden dat Israëli's vatbaar zijn voor radicaal nieuwe ideeën, zoals het met een pennenstreek omvormen van de PLO van vijand tot vriend. Daarom is het belangrijk om waakzaam te blijven tegen de dood door duizend snijwonden.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.