Joseph Ganz, geestelijke vader van de Kever

donderdag 20 september 2018 |  Redactie Israel Today
Volkswagen is een van de grootste autofabrikanten ter wereld. En verreweg het bekendste model van Volkswagen is de Kever. Maar wist u dat de ontwerper en ingenieur die het concept van de Kever bedacht, een Jood was. Deze Josef Ganz was het brein achter de ontwikkeling van de echte auto voor het volk.

Ganz werd in 1898 geboren in Budapest. Van jongs af aan was hij technisch zeer begaafd. Zo ontwikkelde hij al op twaalfjarige leeftijd een veiligheidssysteem voor trams, waarvoor hij een patent verkreeg. In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog werkte hij bij verschillende autofabrikanten. Ook werd hij eindredacteur van het vakblad Motor-Kritik. In dit tijdschrift schreef hij regelmatig over de ideeën die hij had om een kleine auto te ontwikkelen, die voor de gewone man betaalbaar zou zijn.

Josef Ganz wilde een echte ‘volkswagen’ ontwikkelen, die niet meer zou kosten dan duizend Reichsmark. Net als de latere Volkswagen Kever, zou deze auto voorzien zijn van een motor achterin en een gestroomlijnde carrosserie. In 1932 ontwikkelde hij zijn prototype die hij ‘Meikever’ noemde.

Ganz was als Jood volledig geassimileerd in Duitsland en ging er vanuit dat het toenemend antisemitisme in de jaren dertig van de vorige eeuw hem niet zou raken. Adolf Hitler, die goede wegen wilde bouwen, en net als Ganz voorstander was van een betaalbare auto voor iedereen, was hem aanvankelijk goed gezind. Maar in 1933 werd Ganz toch van zijn functie als eindredacteur van Motor-Kritik ontheven omdat hij Joods was. Ook kon hij niet langer blijven werken als adviseur voor Daimler-Benz. Zijn naam werd verwijderd uit alle publicaties. Nadat hij op een keer door de Gestapo werd verhoord, was de maat voor Ganz vol. Hij vluchtte in 1934 naar Liechtenstein en vervolgens naar Zwitserland.

Daar werkte hij verder aan zijn plannen voor zijn ‘volkswagen’. Voortbordurend op het prototype, ontwikkelde hij de Standard Superior, met een verkoop- prijs van 1500 Reichsmark. De later op de markt gebrachte Kever leek verdacht veel op deze Standard Superior.

Intussen nam Hitler de constructeur Ferdinand Porsche in dienst om verder vorm te geven aan het Volkswagenproject. Patenten die op Ganz’s naam stonden, werden zonder schaamte geschonden. En zo kwam de Volkwagen Kever tot stand, die uiteindelijk pas na 1945 in serie zou worden geproduceerd en op de markt kwam voor 5000 DM. [De laatste productie van Volkswagen, in Mexico, stopt in juli 2019]

Aanvankelijk werd er nog aandacht besteed aan de verdiensten van Josef Ganz met betrekking tot de ontwikkeling van de Volkswagen, maar na verloop van tijd raakte hij uit beeld. Zo wordt Ferdinand Porsche tegenwoordig gezien als de uitvinder van de Volkswagen.
Josef Ganz emigreerde in 1951 naar Australië, waar hij ging werken voor een holding van General Motors. Hij overleed in 1967.

Dit artikel verscheen in het juli/augustusnummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.