Groeten uit Israël – De strijd om de dienstplicht

dinsdag 3 juli 2018 |  Dov Eilon
Goedemorgen, beste lezers,

Israël is een klein land. Op de kaart is het nauwelijks te zien. Slechts 8,5 miljoen mensen wonen hier. Het aandeel van de Joodse bevolking ligt rond de 75%, circa 6 miljoen. Wat een aantal! Sinds de oprichting van de Staat 70 jaar geleden, moet men strijden voor het bestaansrecht. Dat Israël alle oorlogen heeft gewonnen, heeft het te danken aan zijn leger. En omdat Israël zo’n klein land is, bestaat het leger uit vrouwen en mannen. Ieder moet zijn aandeel leveren voor de verdediging van het land. Vrouwen dienen twee jaar en mannen twee jaar en acht maanden. Dienstplicht voor iedereen, heet dat, maar zo simpel is dat hier bij ons niet.

Orthodoxe Joden weigeren meestal om in het leger te dienen. Ze zeggen dat het hun taak is de Torah te bestuderen, ook dat is volgens hen tot heil voor het Joodse volk. En dan zijn er nog extreem orthodoxe Joden, die het bestaan van de Staat Israël helemaal afwijzen, alleen de Messias mag de terugkeer van de Joden uit de diaspora leiden. Desondanks wonen ze hier en genieten ze de veiligheid van de staat Israël.
Altijd al was er de strijd over de dienstplicht. De orthodoxe Joden geven er de voorkeur aan om in een religieuze school, de jeshiva, de Torah te bestuderen. De Staat Israël probeert met wetten meer orthodoxe Joden in het leger te krijgen. Zo werd in 2002 de zogenaamde Tal-wet aangenomen, om de tot dan toe gebruikelijke vrijstelling van jeshiva-studenten tegen te gaan. De wet bood de orthodoxe Joden van 22 jaar oud een bedenktijd van één jaar voor of tegen de militaire dienst. Er werden speciale eenheden voor orthodoxe militairen opgericht. Maar de wet hielp niet om meer Joden voor de militaire dienst te overtuigen, steeds meer van hen werden van de dienst vrijgesteld, zeer tot ongenoegen van hen die twee of drie jaar van hun leven hun legerdienst voor het land geven.

Het Hooggerechtshof verklaarde in 2006 dat de Tal-wet de waardigheid krenkt van de burgers die hun militaire dienst vervullen. Desondanks kon de wet nog tot 2012 jaarlijks worden verlengd. Sindsdien probeert men een nieuwe dienstplichtwet aan te nemen. Orthodoxe Joden die zich niet op het recruterings­bureau melden, worden sindsdien als deserteurs beschouwd en door het leger gearresteerd, wat steeds weer tot grote protest-demonstraties van orthodoxe Joden leidde. Daar komt bij dat de orthodoxe Joden zich alleen maar op het recruterings­bureau hoeven te melden om als orthodoxe Jood erkend te worden en zo een voorlopige vrijstelling van de dienst te krijgen.

Orthodoxe Joden bij een betoging tegen de dienstplicht, gisteren in Jeruzalem (Foto: Yonatan Sindel/Flash90)

Ook de niet-orthodoxe Joden die hun militaire dienstplicht vervullen, waren en zijn het niet eens met de huidige toestand. Waarom mogen de orthodoxe Joden in de jeshiva studeren, waar de Staat hun zelfs een maandelijkse steunbetaling geeft, terwijl alle anderen in het leger moeten, waar zij ook hun leven riskeren voor degenen die niet bereid zijn in het leger te dienen.

Maandagnacht werd in de Knesset in eerste lezing een nieuwe dienstplichtwet aangenomen. Ook daaraan waren langdurige onenigheden en regeringscrises voorafgegaan. Het veruit grootste deel van de orthodoxe Joden blijft van mening dat ze niet in het leger hoeven te dienen. Hun dienst is de studie van de Torah. De regering zou hun geloof en hun levenswijze moeten accepteren. Bij de stemming vannacht stemden 63 afgevaardigden voor en 39 tegen de wet. Enkele van de orthodoxe afgevaardigden verlieten de plenaire zaal vóór de stemming, echter pas nadat ze zich ervan hadden vergewist dat de wet ook zonder hen zou worden aangenomen. Daarover verbaasde men zich vanochtend in de media. Op de radio werd gezegd dat de orthodoxe partijen wisten dat er geen betere wet voor hen zou zijn, maar desondanks moesten zij hun kiezers laten zien dat ze de wet afwezen. Want officieel is het nog steeds zo dat orthodoxe Joden niet in het leger willen dienen.

De Knesset, afgelopen nacht (Foto: Flash90)

Maar wat zegt de nieuwe wet? Het gaat erover dat de Staat elk jaar een zeker aantal orthodoxe Joden in het leger wil hebben. Het eerste jaar zouden het er 3348 zijn, het jaar daarop 3614, en ot het jaar 2027 zouden elk jaar 5737 orthodoxe Joden in het leger gerecruteerd worden. Als binnen de komende drie jaar het aantal opgekomen orthodoxen minder zijn dan 85% van het gestelde doel, dan zou de wet zijn geldigheid verliezen en de dienstplicht voor iedereen gelden. En dan zal het weer een enorme warboel worden.

Interessant in deze wet is, wie de Staat vanaf nu als orthodoxe Jood beschouwt. Een jong iemand die tot zijn 15e jaar op orthodoxe scholen heeft gezeten, wordt ook dan nog als orthodox gezien als hij daarna deze school heeft verlaten en op een 'normale' religieuze school verder leert. Als hij dan zijn militaire dienst begint, zoals alle religieuze en niet-orthodoxe Joden, wordt hij toch nog als orthodox beschouwd, wat het natuurlijk makkelijker maakt het doel te bereiken. Hier gaat men dus heel flexibel om met de vraag wie orthodox is en wie niet. En ondanks alles, hoewel de wet gisteravond in eerste lezing werd aangenomen, met steun van de orthodoxe afgevaardigden, die door het verlaten van de plenaire zaal dus niet tegen stemden, wordt vandaag weer aangekondigd dat men, ingeval de wet er ook in tweede en derde lezing doorheen komt, de regering zal verlaten. Veel deskundigen zijn echter van mening dat het loze dreigementen zijn, want een betere wet zullen ze nooit krijgen.

Ik denk niet dat het ooit zal lukken de orthodoxen in het leger te krijgen. We hebben gezien dat ze zelfs liever in de gevangenis zitten. Daarom heeft de regering waarschijnlijk geen andere keus dan ze op de een of andere manier tegemoet te komen. Een rechtvaardige verdeling van de plichten zal er dan ook nooit komen. Terwijl ik momenteel nog twee kinderen in het leger heb, kunnen orthodoxe jongelui in de jeshiva blijven leren en daarvoor zelfs nog meer geld krijgen dan mijn dochter krijgt die nu nog haar dienstplicht vervult. Stel je voor dat de 'niet-religieuze' Joden een soortgelijke regeling zouden eisen? Is een artsenstudie niet ook goed voor het welzijn van het land? Ook geneeskunde redt mensen, dan zou dat toch ook als dienst beschouwd kunnen worden, nietwaar? Het brengt niets op. We zullen het moeten accepteren. We zijn een bijzonder land.
Maar misschien zou men wat meer orthodoxe Joden ertoe kunnen bewegen om bijvoorbeeld een jaar bij de Rode Davidsster te gaan werken, of bij de orthodoxe reddingsorganisatie Ichud Hazala, waarover ik al eens eerder heb geschreven. Ook wil ik niet dat men nu denkt dat alle orthodoxen zich zouden drukken. Er zijn beslist ook orthodoxe Joden die in het leger dienen. En daarvoor moeten zij veel opofferen, want bij hen thuis en in de buurt zal het niet zonder meer goedgekeurd worden. Velen moeten hun dienst geheim houden.

U ziet aan de lengte van het artikel van vandaag dat dit een zeer gecompliceerd onderwerp is. Men zal het wel nooit echt eens worden. Nu moeten we afwachten of de nieuwe wet ook in derde lezing aangenomen wordt, of dat men daar verder over gaat twisten.

En nu ben ik u nog het weerbericht schuldig. Omdat het nu zomer is, valt er niet zoveel meer over te zeggen. Het is gewoon zonnig en warm, en soms wat warmer of heet.
En hier is het weer voor vandaag in Israël: Helder tot bewolkt met voor het jaargetijde normale temperaturen. De volgende maximum­temperaturen worden verwacht: Jeruzalem 31 graden, Tel Aviv 29 graden, Haifa 28 graden, Tiberias aan het Meer van Galilea 38 graden, aan de Dode Zee 38 graden, Be'er Sheva 33 graden, Eilat aan de Rode Zee 40 graden. Het waterpeil van het Meer van Galilea is een halve centimeter gedaald en staat nu op 213,69 meter onder de zeespiegel.

Ook in het zuiden is er geen nieuws. Er gaat geen dag voorbij zonder een paar branden in het grensgebied met de Gazastrook. Een presentator van een ochtend­nieuws­programma begint elke uitzending met het aantal branden sinds het begin van de vuurvlieger­terreur ruim twee maanden geleden. Het aantal staat op 648.

En nu wens ik u een prettige en rustige dinsdag. Het ga u goed.

Shalom vanuit Jeruzalem,
Dov

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.