Hoe lossen we de humanitaire crisis in Gaza op?

donderdag 14 juni 2018 |  Yochanan Visser
Hoewel Hamas heeft beloofd de gewelddadige ‘Grote Terugkeermars’ de hele zomer door voort te zetten ondanks een merkbaar afgenomen motivatie onder de Gazanen om opnieuw confrontaties aan te gaan met de IDF langs de grens met Gaza, denken Israëlische politici en IDF-officieren dat ze een mogelijke oplossing voor de crisis hebben gevonden.

Zondag heeft het Israëlische veiligheidskabinet voor het eerst sinds het begin van het geweld, eind maart, de situatie besproken, en met name de aanhoudende humanitaire crisis in Gaza.
Het veiligheidskabinet nam nog geen beslissingen, maar volgens de Israëlische media was de bijeenkomst gericht op maatregelen om de benarde toestand van de gemiddelde Gazaan te verlichten.

De gedachte achter de discussies is dat de erbarmelijke economische omstandigheden de terreur en het geweld tegen Israël aanwakkeren. Minister van Vervoer Israël Katz, kwam met het voorstel een kunstmatig eiland van 1.300 hectare voor de kust van Gaza te bouwen, wat als toegangspoort tot de wereld zou kunnen dienen.
‘De Staat Israël is in de Gazastrook in een onredelijke situatie terechtgekomen. Aan de ene kant hebben we te maken met korte-termijn voorstellen voor civiele hulp vanwege de humanitaire crisis, in plaats van aanzienlijke praktische druk uit te oefenen om de lichamen van de gevangen IDF-soldaten terug te krijgen. En aan de andere kant zien we af van het nemen van beslissingen over de juiste strategische oplossingen voor de lange termijn,’ zei Katz voor de vergadering.

Viceminister Michael Oren is ook van mening dat de veiligheidssituatie in Zuid-Israël zou verbeteren door de humanitaire crisis in de Gazastrook op te lossen. Oren wil de grensovergang Erez gebruiken als extra doorgang voor het importeren van goederen naar de Gazastrook. Ook wil hij de door Hamas beheerste enclave via een spoorlijn verbinden met de haven van Ashdod.
De voormalige Israëlische ambassadeur in de Verenigde Staten stelt ook dat zijn plan goedkoper is dan Katz’ plan voor een eiland.

Anderen, zoals minister van Onderwijs Naftali Bennett en ambtenaren van het Israëlische veiligheidsapparaat, zeggen dat Israël een overeenkomst met Hamas zou moeten sluiten op grond waarvan de terreurgroep de lichamen van de vermoorde IDF-militairen Hadar Goldin en Oron Shaul zou terugsturen in ruil voor de opening van de reeds bestaande haven in Gaza. Het toezicht op de haven zou aan Duitsland kunnen worden uitbesteed, dat in het verleden overeenkomsten tussen Israël en Hamas tot stand heeft gebracht, denken de ambtenaren.

Dan is er nog het Knessetlid Chaim Jelin, die zelf in een kibboets dicht bij de grens met Gaza woont en die zijn contacten in het bedrijfsleven wil gebruiken om banen in de Gazastrook te creëren. Jelin denkt een Spaans textielbedrijf te kunnen overtuigen om te investeren in de verarmde enclave, terwijl IDF-officieren de Israëlische regering onlangs adviseerden om opnieuw werkvergunningen af te geven aan inwoners van Gaza.

Maar vooraanstaande experts in het Israëlisch-Palestijnse conflict zeggen dat de politici het helemaal bij het verkeerde eind hebben.

Neem bijvoorbeeld wat professor Ephraim Karsh schreef in zijn analyse van de situatie. Hij is emeritus hoogleraar Midden-Oosten en Mediterrane studies aan het King’s College London en schrijver van verschillende boeken over het Israëlisch-Palestijnse conflict. Hij schreef in een artikel getiteld ‘Het is niet Gaza’s economie, dwazen’ dat het idee van ‘de onmiddellijke rehabilitatie van Gaza als wondermiddel voor zijn endemische neiging tot geweld niet alleen volledig ongegrond is, maar ook het tegendeel van de waarheid’.
Het is andersom, schreef Karsh in zijn artikel voor het Midden-Oosten Forum: ‘Het is niet de economische malaise in Gaza die het Palestijnse geweld heeft aangewakkerd, maar het is het endemische geweld dat de humanitaire crisis van de Gazastrook heeft veroorzaakt,’ aldus de huidige directeur van het Begin-Sadat Center for Strategic Studies.
‘Zolang Gaza wordt geregeerd door Hamas’ 'wet van de jungle', kan er zich geen Palestijnse burgerlijke maatschappij, laat staan een levensvatbare Staat, ontwikkelen’, concludeerde Karsh voordat hij opriep tot ‘een alomvattende socio-politieke en educatieve transformatie’ in de Palestijnse samenleving als geheel.
De Palestijnse Arabieren moeten worden onderwezen in ‘de deugden van co-existentie met Israël’ en pas na zo’n transformatie kan ‘Gaza een betere toekomst tegemoet zien’, aldus Karsh, die deze transformatie vergeleek met wat er in Duitsland en Japan na de Tweede Wereldoorlog gebeurde.

Professor Hillel Frisch, hoogleraar politieke en Midden-Oosten studies aan de Universiteit van Bar-Ilan, pleit voor een soortgelijke aanpak en zegt dat Hamas moet worden verslagen op de manier waarop de IDF de Palestijnse terreur­bewegingen heeft verpletterd tijdens de zogenaamde ‘Tweede Intifada’.
‘Economische vrijgevigheid zou op dit moment de middelen van Hamas alleen maar doen toenemen, aangezien de terreurorganisatie belasting heft op inkomende goederen en hulp. Dat geld zal worden teruggesluisd naar de kern van Hamas door campagnes zoals de Mars van Terugkeer,’ beredeneerde Frisch.

Frisch en Karsh hebben waarschijnlijk gelijk. We hoeven maar te kijken naar wat er gebeurde na de Israëlische terugtrekking uit Gaza in 2005, toen Palestijnse Arabieren de kassen van Gush Katif binnen enkele dagen met de grond gelijk maakten. Destijds was er geen sprake van een humanitaire crisis en alle grensovergangen in Gaza waren open.
Velen in Israël waren ervan overtuigd dat de volledige terugtrekking vanuit Gaza het gebied een nieuw ‘Singapore’ zou kunnen maken, zoals Frisch het uitdrukt, en dat het de vrede tussen Israël en zijn buren in de nu vernietigde enclave zou bevorderen.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.