Groeten uit Israël: Tisha be'Av, een dag van rouw

dinsdag 1 augustus 2017 |  Dov Eilon
Goedemorgen, beste lezers,

Gisterochtend vroeg verheugde ik me nog over wat frisse lucht en wat afkoeling, maar ’s middags was daar niets meer van te merken. Toen ik gisteren de redactie verliet en aan mijn voettocht naar de bus naar Modi’in begon, werd ik door een vloedgolf van warme lucht verwelkomd. Des te meer was ik blij met de perfecte airco in de bus. Maar toen ik in Modi’in uitstapte, was het er nog heter dan in Jeruzalem. Na vijf minuten lopen kwam ik dan nat van het zweet thuis en zocht ik meteen de afstandsbediening van onze airco.

En hier is het weer voor vandaag in Israël: Helder. Bovengemiddeld heet en droog in het binnenland en in de bergen. Aan de kust broeierig. De volgende maximum­temperaturen worden verwacht: Jeruzalem 33 graden, Tel Aviv 31 graden, Haifa 30 graden, Tiberias aan het Meer van Galilea 40 graden, aan de Dode Zee 41 graden, Eilat aan de Rode Zee 42 graden. Het waterpeil van het Meer van Galilea is sinds gisteren twee centimeter gedaald en staat nu op 213,61 meter onder de zeespiegel.

Vanochtend vroeg had ik bijna mijn bus naar Jeruzalem gemist. Zoiets gebeurt me eigenlijk nooit. De beroemde Duitse stiptheid is na 29 jaar in Israël nog steeds een onderdeel van mij. Mijn bus komt altijd zo tegen 6.50 uur bij mijn bushalte aan. Daarom sta ik altijd al om 6.45 uur bij de halte. Zo heb ik me ook vanochtend nog een kop koffie gegund en een beetje door de krant gebladerd. Het was kort na half zeven. Ik was van plan om, net als altijd, om twintig voor zeven de deur uit te gaan. De halte is net vijf minuten lopen bij ons vandaan. Zodoende nam ik in alle rust een slok uit mijn kopje koffie. Toen keek ik op mijn mobieltje, waarop ik een app heb die me de vertrektijden van de bus meldt. 'Bus 114 over 5 minuten', stond daar op het display. Van schrik verslikte ik me bijna, ik sprong op van de sofa, stapte in mijn sandalen, rugzak op de rug, en de deur uit. Buiten liep ik met de daar rennende joggers mee; ik rende. Toen keek ik nog eens op mijn mobieltje. Nog twee minuten. Op dat moment was het net twintig voor zeven. Toen ik de halte naderde, verlaagde ik mijn snelheid, omdat ik twee mensen zag die nog op de bus stonden te wachten. Om deze tijd zijn dat altijd dezelfde mensen. Nauwelijks had ik buiten adem de halte bereikt en mijn medereizigers begroet, of daar kwam de bus al om de hoek. Niet te geloven. Ik vroeg de chauffeur waarom hij vandaag zo snel was. 'De bus is bijna leeg', zei hij, 'Tisha be'Av'.

Ik wist wel dat het vandaag Tisha be'Av is, de dag waarop we de verwoesting van de Tempels gedenken. Gisteren waren de winkels daarom al tegen 19.00 uur dicht. Maar dat de bus daarom bijna leeg is? Daar had ik nog nooit aan gedacht. Veel mensen nemen deze dag vrij. Tisha be'Av is de treurigste dag op de Joodse kalender. Precies 1949 jaar geleden werd de Tweede Tempel verwoest en werd het Joodse volk het land uit verdreven.
Tisha be'Av is een treurdag. Er wordt gevast. Gisteravond verzamelden zich duizenden mensen bij de Westelijke Muur. Velen brachten de nacht daar door, sliepen op de grond, op de stenen, net zoals men in de week van rouw na het overlijden van een familielid op de grond zit. Ook mag men zich op deze dag, net als op Yom Kippoer, niet wassen en scheren. Alle lichaamsverzorging is verboden. Leren schoenen zijn verboden, men draagt schoenen van textiel. Wie liever niet op de grond zit, mag op een lage stoel zitten.

Gisteravond bij de Klaagmuur (Foto: Yonatan Sindel/Flash90)

Tisha be'Av heeft zich ook ontwikkeld tot een algemene dag van rouw, waarop men ook andere droevige gebeurtenissen herdenkt. Ook moet men op deze dag met zichzelf afrekenen. Op de avond voor Tisha be'Av worden vaak bijeenkomsten gehouden om nader tot elkaar te komen, tegen de haat te strijden, want deze haat zou destijds tot de verwoesting van de Tempel hebben geleid. Zo is deze dag er een van bij elkaar komen.
Volgens de kabbala heeft Tisha be'Av dus ook een andere betekenis. We rouwen niet alleen om de vernietiging van de tempel, van de stenen, maar ook om de vernietiging van ons hart en van de onderlinge relaties tussen mensen. Op deze dag moeten we in ons eigen hart kijken, naar de relatie tussen onszelf als individu en als onderdeel van het volk. Volgens de kabbala verloren we op Tisha be'Av ook het rekening houden met elkaar, en sindsdien vinden we het moeilijk dit weer terug te vinden. Zo schijnt deze dag van belang te zijn voor de wederopbouw. Eerst moesten we alles verliezen om daarna onze weg weer te vinden. Een interessante gedachte.

Iemand schreef me gisteren dat mijn stad Modi’in op de Westelijke Jordaanoever ligt en ik dus een kolonist ben, en dat mijn 16-jarige zoon daarom alvast door het leger was opgepakt. Ik heb geen flauw idee hoe hij daarbij kwam. Modi’in ligt binnen de Groene Lijn, binnen de internationaal erkende grenzen. Dit ter informatie.

Vandaag herdenken we dus de vernietiging van de Tempels en het verdrijven van de Joden uit Israël. Nu zijn we weer terug. Ik hoop dat we ons na deze dag meer saamhorig zullen voelen, zonder ruzie en zonder haat. „Am Israel Chai” (Het volk Israël leeft). Ook u wens ik een prettige en rustige dinsdag. Wees aardig voor elkaar. Het ga u goed.

Shalom vanuit Jeruzalem!
Dov

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.