Israëls dubbele gevoelens over Jeruzalem

Friday, June 09, 2017 |  Tsvi Sadan
Op Joodse bruiloften is het de traditie dat de bruidegom een glas kapot trapt, terwijl hij Psalm 137:5 citeert: ‘Als ik jou vergeet Jeruzalem, laat dan mijn hand de snaren vergeten.’ Het breken van het glas symboliseert de verwoesting van de tempel. En met het geciteerde vers wordt de wederopbouw van de stad bedoeld, inclusief de tempel.

Ook al is Jeruzalem een omstreden stad, en voor de één bevrijd en voor de ander veroverd, Joden en Arabieren weten toch samen te leven. (Foto: Flash90).

Veel Israëli’s hebben gemengde gevoelens over Jeruzalem. Er zijn zelfs Joden die de stad ronduit haten. Tot de hereniging in 1967 was West-Jeruzalem een verwaarloosde grensstad met zeventigduizend inwoners. Na de Zesdaagse Oorlog is Jeruzalem snel uitgegroeid tot de grootste stad van Israël. Maar ondanks dat, zijn er altijd nog Israëli’s die Jeruzalem een gifbeker noemen. Ook worden Joodse wijken die na 1967 zijn gebouwd, zoals Gilo in het zuiden en Ramot in het noorden, door deze mensen tot de ‘bezette gebieden’ gerekend.

Dat dubbele gevoel over Jeruzalem bestaat al net zo lang als het zionisme. Theodor Herzl had graag gezien dat het hart van Jeruzalem, de Tempelberg, onder Joods beheer zou vallen. Hij wilde zelfs een tempel bouwen naast de moskee. Bovendien wilde hij dat er Joodse wijken in de oude stad zouden komen.

Maar elke zionist denkt weer anders over de stad. Moshe Leib Lilienblum, een invloedrijke zionistische leider, zei in 1980: ‘We hebben geen muren nodig rondom Jeruzalem, en geen tempel, en ook Jeruzalem zelf niet. Het is geen centrale stad. Wat we wel nodig hebben is het land Israël. We hebben een echt centrum nodig, geen gifbeker.’

Maar Menachem Ussishkin liet weer een heel ander geluid horen. Hij zei in 1912: ‘De tijd is rijp dat we onze eeuwige hoofdstad in ere herstellen.’ Een jaar later voegde hij daaraan toe: ‘We hebben gezondigd tegenover onze geestelijke metropool. We hebben Jeruzalem, het hart van de natie, in de steek gelaten.’
Ussishkins uitspraak raakte een gevoelige snaar. In de jaren na 1910 verloor Jaffa zijn status van belangrijkste stad van het land aan Jeruzalem. In 1913 woonden er al zestigduizend Joden in Jeruzalem, meer dan in Jaffa.

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het juninummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.