Strijd om de publieke omroep

Wednesday, May 10, 2017 |  Dov Eilon
In Israël wordt een harde discussie gevoerd over de toekomst van de publieke omroep. Over de rug van ongeveer duizend werknemers van de huidige omroep wordt op politiek niveau een hard spel gespeeld, want premier Netanyahu en zijn Likoedpartij zijn fel gekant tegen de al vergevorderde plannen voor een nieuw omroepbestel. Dov Eilon vertelt over de trieste gevolgen voor de duizend werknemers. Hij zelf was er één van.

Het Israëlische publieke omroepbestel bestaat sinds 1965. De Israëlische radio is nog veel ouder en zendt sinds 1936 programma’s uit onder de naam Kol Jerusjalajiem (Stem van Jeruzalem). Met de oprichting van de staat Israël in 1948 werd de naam van de zender veranderd in Kol Israel (Stem van Israël). In 1968 kwam daar de publieke televisie bij. Tot aan het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw was dit de enige televisieomroep die Israël kende. Later kwam de kabeltelevisie. Er werden een private radiozender en twee commerciële televisiezenders opgericht. De Israëlische radiozender Kol Israel verloor zijn monopoliepositie.

In januari 1994 kwam ik in dienst bij de Israëlische televisie. Ik werd verantwoordelijk voor het selecteren van passende muziek bij televisieproducties, voor het archiveren van geluidseffecten, grammofoonplaten en cd’s. Toen ik in dienst trad, had mijn baan bij de Israëlische radio en televisie nog veel aanzien. Het was een bijzondere plek om te werken. Elke dag kwam je tv-presentatoren tegen, die in heel Israël bekend waren.

Niet lang nadat ik daar in dienst trad, veranderde de situatie drastisch. Er kwamen meerdere kabelkanalen en er kwam een tweede publieke televisiezender. De kijkcijfers van de publieke televisie daalden aanzienlijk. De Israëlische omroep had destijds 1600 mensen in dienst; de personeelskosten waren veel te hoog om nog rendabel te zijn. Daarbij kwam dat Israëli’s eigenlijk niet begrepen waarom je kijk- en luistergeld moet betalen als je toch voornamelijk naar commerciële zenders kijkt.

De regering wilde flink bezuinigen op de publieke omroep. Na jarenlange discussies waren de regering en de personeelsraad het eindelijk met elkaar eens dat er grondige hervormingen moesten plaatsvinden. Meer dan zevenhonderd werknemers zouden met pensioen moeten gaan. In 2009 werd de overeenkomst voor deze sanering ondertekend. Kort daarna werden veel oudere werknemers ontslagen. Het was geen gemakkelijke tijd. De tv-uitzendingen gingen gewoon door, ondanks het personeelstekort.

Maar de situatie bij de omroep verbeterde niet door de genomen maatregelen. De regering verweet het management van de omroep dat er teveel geld werd verspild. Met het gevolg dat de omroep een slechte naam kreeg bij de gewone Israëli. Na de verkiezingen van 2013 besloot de regering om de bestaande omroep niet verder te hervormen, maar een geheel nieuwe omroep op te richten. Slechts een kwart van het totaal aantal medewerknemers zou door het nieuwe bedrijf worden overgenomen.

Dat was slecht nieuws voor het personeel dat met publieke acties heftig protesteerde tegen de plannen van de regering. Zoiets was bij de omroep nog niet eerder voorgekomen. Ook ik vroeg me af hoe men zo gemakkelijk voorbij kon gaan aan een getekende overeenkomst. Ik was inmiddels 48 jaar en maakte mij ernstig zorgen over mijn broodwinning.

Op 29 juli 2014 werd in de Knesset een besluit genomen voor een nieuwe wet op het publieke omroepbestel. Het was in een tijd waarin de raketten uit Gaza ons om de oren vlogen en de werkdruk bij de radio en televisie enorm hoog was in verband met de verslaggeving over de Gazaoorlog. De toenmalige ministers van Financiën en Communicatie, Yair Lapid en Gilead Erdan, deelden tijdens een persconferentie trots mee dat zij het doodsvonnis hadden getekend voor de Israëlische omroep. Ook het zo gehate licentierecht zou in maart 2015 worden afgeschaft.
De nieuwe wet bepaalde dat het oude omroepbestel eind maart 2015 juridisch niet meer zou bestaan, en dat er een nieuw bedrijf in het leven zou worden geroepen.

Dit artikel verscheen in zijn geheel in het aprilnummer van het Israel Today Magazine. Klik hier voor een abonnement.

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.