Presidenten Rivlin en Bolsonaro twisten over vergeving

maandag 15 april 2019 |  Tsvi Sadan
De Braziliaanse president Jair Bolsonaro zei donderdag tegen een groep evangelische predikanten in Rio de Janiero over de Holocaust dat 'we kunnen vergeven, maar we kunnen niet vergeten (...) degenen die hun verleden vergeten zijn, worden veroordeeld om geen toekomst te hebben'.

'Het is niet de plaats van enig persoon om te bepalen of de misdaden van de Holocaust kunnen worden vergeven', reageerde het Jeruzalemse Holocaust museum Yad Vashem.

In zijn reactie twitterde de Israëlische president Reuven Rivlin woedend, dat 'we nooit zullen applaudiseren voor degenen die de waarheid ontkennen of proberen te vergeten, niet voor individuen of organisaties, niet voor partijleiders of staatshoofden. Niemand zal het Joodse volk opdragen te vergeven, en dit is nooit te koop voor enig belang'.
Wat Rivlin eigenlijk zei, was dat de president van Brazilië niet minder dan een holocaust-ontkenner is.

De reactie van Bolsonaro op Rivlin was even fel. Zorgvuldig genoeg om niet direct met een vinger naar Rivlin te wijzen, rekende hij de Israëlische president toch bij 'degenen die me van mijn Joodse vrienden willen verwijderen'. Wat Bolsonaro eigenlijk zei, als ik hem goed begrijp, was dat Rivlin zijn eigen beperkte politieke agenda promoot boven de belangen van Israël.

Je kunt je inderdaad afvragen, waarom Rivlin zo haastig was om zo'n ernstige beschuldiging te uiten tegen zo'n groot vriend van Israël. Ik denk iervoor twee mogelijk­heden: Of Rivlin heeft er niet over nagedacht voordat hij tweette, of hij probeert Bolsonaro in diskrediet te brengen. Die wordt door Israël's linkerzijde gezien als racistisch, vrouwonvriendelijk en homofoob. Als het dit laatste is, wat ik denk, dan betekent het dat - zoals Bolsonaro insinueerde - de Israëlische president is gezwicht voor een progressieve agenda die een bedreiging vormt voor Israël en zijn bondgenoten. En dat is net zo'n schokkende beschuldiging als Rivlin's suggestie, dat Bolsonaro de Holocaust op de een of andere manier ontkent.

Voorts heeft Bolsonaro in zijn reactie op Rivlin zeker niets gedaan om de spanning te verlichten. En door later te verklaren dat 'vergeving iets persoonlijks is', liet de Braziliaanse leider de mogelijkheid open om degenen die zonder berouw zes miljoen Joden van de aarde hebben weggevaagd, te vergeven.

Gezien de christelijke context waarin Bolsonaro sprak, is het waarschijnlijk dat hij aan de woorden van Jezus dacht, 'Want als u de mensen hun overtredingen vergeeft, zal uw hemelse Vader u ook vergeven. Maar als u de mensen hun overtredingen niet vergeeft, zal uw Vader uw overtredingen ook niet vergeven.'.In bepaalde evangelische kringen, die vooral beïnvloed worden door het idee van vergeving van vader Peter Hocken, zijn deze verzen gaan betekenen dat vergeving zich niet alleen kan uitstrekken naar mensen die tegen jou zondigden, maar ook naar mensen die tegen anderen zondigden.

In zijn boek The Sunflower: On the Possibilities and Limits of Forgiveness (De Zonnebloem: over de mogelijkheden en grenzen van vergaving) gaat Simon Wiesenthal dieper in op de mogelijkheden en beperkingen van vergeving. Hij komt tot de onontkoombare conclusie dat zelfs hij, als overlevende van de Holocaust, niet het recht heeft om een nazi-misdadiger te vergeven die niets met hem persoonlijk te maken heeft. Voor de bekentenis van een stervende SS-soldaat die had deelgenomen aan het verbranden van 300 Joden, was het beste wat Wiesenthal hem kon bieden het zwijgen.

Het is dan ook moreel monsterlijk en veel schandelijker dan Rivlins beperkte politieke agenda, dat Bolsonaro zelfs maar de mogelijkheid overweegt om nazi-criminelen persoonlijk te vergeven. Men kan alleen maar hopen dat iemand de tijd zal nemen om The Sunflower samen te vatten voor de president van Brazilië, die toch een echte vriend van Israël is.

Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.

Laatste uitgave

Ontvang uw - gratis - dagelijkse nieuws update

Blijf op de hoogte van de gebeurtenissen in Israël via onze GRATIS nieuws update en aanbiedingen, u ontvangt deze direct in uw email inbox.